Društvo

Krenula sezona alergija, djeca najugroženija

dete-alergija.jpg

Alergije su promijenjeno, preosjetljivo stanje imunog sistema pojedinih osoba na materije iz okruženja na koje većina ljudi ne reaguje od koj ih, objašnjava za Vikend novine internistaalergolog mr sci dr med. Denisa Dizdarević danas boluje 150 miliona Evropljana.

“Jedno od troje djece ima alergije, a prema podacima i predviđanjima eksperata Evropske Akademije za alergologiju i kliničku imunologiju (EaAcI) do 2025. god više od 50 odsto Evropljana patiće od neke vrste alergija”, naglasila je dr Dizdarević.

Alergeni se, objašnjava, tolerišu bez problema od strane nealergičnih osoba, dok kod alergičnih mogu izazvati različite reakcije od kojih neke mogu biti i fatalne.

“Na primjer, većina ljudi može biti u kontaktu sa mačkama, ali kada ste alergični na njih počnete da kijate, curi vam nos ili teško dišete… Jagoda je omiljeno voće mnogima, ali pojedinci samo nekoliko minuta nakon konzumiranja ne samo da dobiju osip već mogu imati najtežu alergijsku reakciju anafilaksu koja nekad može biti i fatalna”, ističe dr Dizdarević. Alergijske reakcije, objašanjava, nastaju zbog “greške” imunog sistema koji je odgovoran za nadgledanje pravilnog funkcionisanja organizma.

Imuni sistem nas, kako je pojasnila, štiti od invazije štetnih spoljnih agenasa kao što su bakterije ili virusi koji mogu izazvati infekcije, ili protiv vlastitih ćelija koje bi mogle predstavljati prijetnju, kao što su tumorske stanice.

“Kod alergičnih osoba imuni sistem pogrešno prepoznaje jednu neopasnu materiju, kao što je polen, kao potencijalno opasnu i razvij a pretjaranu reakciju koja nas ustvari ugrožava. Takav imuni sistem koji je preosjetljiv, kada se unese alergen pokreće čitav niz imunoreakcija sa različitim alergijskim simptomima kao što su osip po koži, teškoća sa disanjem, kijanje, i slično”, istakla je dr Dizdarević.

Savremena neinfektivna epidemija

Ona dodaje da su alergijske bolesti veoma česte, te da od savremene “neinfektivne” epidemije danas boluje 150 miliona Evropljana. Ona ističe da smo suočeni sa dramatičnim porastom, prije svega, respii ratornih alergifja, dok je drugi talas za sve češće i teže alergijske reakcije na hranu.

“Alergijske bolesti su češće u razvijenim zemljama, ali su u porastu i u zemljama u razvoju kao što je Crna Gora. U porastu su u svim dobnim grupama, a posebno su ugrožena djeca. Neke studije pokazuju da je danas 60 do 70 odsto djece senzibilisano na jedan ili više alergena”, upozorava dr Dizdarević.

Uzroci alergija

Zašto neko ima alergiju još se tačno ne zna ali, kako je rekla, na njihov nastanak utiču nasljeđe, okolina, moderan način života…

“Alergijske bolesti su kompleksne. One nastaju kao rezultat poligenskih poremećaja i uticaja faktora okoline od kojih jedni imaju zaštitnu, protektivnu ulogu, a drugi promovišu nastanak bolesti kod predisponiranih osoba” pojašnjava dr Dizdarević.

Za nastanak alergija, kako je rekla, važno je nasljeđe, jer se nasljeđuje opšta sklonost ka obolijevanju, atopija, ali za ispoljavanje bolesti važniji faktori okoline.

“Do sredine 19. vijeka alergijske bolesti su bile veoma rijetke, u posljednjih 50, odnosno 20 godina imamo epidemiju za koju se “okrivljuju” aerozagađenje, klimatske promjene, promjena personalnog ponašanja, I takozvana westerniacija(western life style) odnoy sno prihvatanje zapadnjačkih navika i stila života”, pojašnjava dr Dizdarević.

Prema važećoj “higijenskoj hipotezi”, dodaje, krivci su pretjerana higijena, odnosno sterilni uslovi života kao i pretjerana upotreba antibiotika, mali broj infekcija, stres i slično…

“Izgleda da je normalna flora kože i sluzokoža i izlaganje produktima mikroba posebno u prvim godinama života veoma važno za normalno funkcionisanje imunog sistema. Nedvosmisleno je pokazan negativan uticaj duvanskog dima kod majki pušača i nastanka astme kod djece, a dojenja kao protektivnog i zaštitnog faktora”, kazala je dr Dizdarević.

Alergije se, dodaje, liječe na više nivoaizbjegavanjem alergena uz mjere prevencije i edukaciju pacijenta, primjenom opšteprihvaćene farmakoterapije odnosno ljekovima i imunoterapijom (alergenske vakcine specifična hiposenzibilizacija).

“Izbjegavanje ili smanjenje kontakta sa alergenima je veoma važno. Oni koji pate od sezonskih alergija trebalo bi da prate polensku prognozu i alergijski semafor na sajtu Agencije za zastitu životne sredine Crne Gore -www.polencrnagora.me, a koji daju korisne podatke o dnevnom kretanju koncentracije alergenog polena u vazduhu na teritoriji za sada samo Podgorice. To omogućuje bolesnicima da bolje planiraju dnevne aktivnosti i započnu preventivnu terapiju”, kazala je dr Dizdarević.

Ona savjetuje provjetravanje prostorija i boravak napolju tek u popodnevnim i večernjim satima ili poslije kiše kada je niža koncentracij a polena u vazduhu ( ujutru je najviša), nošenje naočara, stavljanje gelova ili specijalno napravljenih filtera u nos prije izlaska vani koji sprečavaju lijepljenje alergena, obavezno pranje kose uveče, često mijenjanje jastučnice i započinjanje preventivnog liječenja standardnom farmakološkom terapijom.

Kvalitetni ljekovi

Alergijske bolesti su, objašnjava dr Dizdarević, hronične bolesti koje nije moguće izliječiti, ali je ljekovima moguće postići dobru kontrolu bolesti.

“U Crnoj Gori postoje moderni i kvalitetni ljekovi. Najviše primjenjivani i najmoćniji ljekovi koji se danas koriste u liječenju najčešćih alergijskih bolesti su kortikosteroidi. Najčešće se primjenjuju topikalno bilo da se koriste intranazalno ili udišu, u obliku spreja za nos ili pumpice u dozama u kojima se danas primjenjuju veoma su sigurni, iako se koriste duži period”, kazala je dr Dizdarević i objasnila da je višemjesečna primjena tih ljekova u formi pumpice ekvivalentna dozi od četiri ili pet injekcija Urbasona.

Jedina terapija koja mijenja tok bolesti i djeluje na uzrok, ističe, jeste alergenspecifična Imunoterapija ASIT.

“Imunoterapija (specifična hiposenzibilizacija) je praksa primjene malih, rastućih koncentracija alergena na koji je pacijent preosjetljiv sa ciljem da se postigne dugotrajna tolerancija na taj alergen. Nakon uspješno primijenjene hiposenzibilizacije ponovni kontakt sa alergenom neće izazvati simptome bolesti ili će oni biti znatno manji” pojasnila je dr Dizdarević i dodala da osim što utiče na smanjenje simptoma i potrebe za klasičnim lj ekovima, imunoterapij a sprečava nastanak novih alergija i razvoj astme kod oboljelih od alergijskog rinitisa. Kandidati za primjenu te terapije su, kaže, bolesnici sa dijagnozom alergijskog rinitisa, astme i alergije na venome insekata (pčela, osa, stršljen).

Polenske alergije najčešće

Najčešća forma sezonskih alergija su polenske, jer je polen, ističe dr Dizdarević, najsnažniji prirodni alergen. Polenske alergije, kaže, ima 40 odsto stanovništva.

“Oko 100 biljaka je alergeno i svrstno u tri grupe: drveće, trave i korovi. U sezoni polinacije biljke na koju imaju alergiju, bolesnici mogu imati alergijske simptome kao kijanje, curenje iz nosa, svrab nepca i ušiju, kašalj, gušenje, osip po koži ili nekada usljed ukrštene alergije između proteina polena i sličnih u voću osobe alergične na primjer na polen breze mogu imati blag otok usana ili svrab u ustima nakon konzumiranja svježe jabuke ili šargarepe”, objašnjava dr Dizdarević.

Polen korovske biljke ambrozije je najjači prirodni alergen, a jaki alergeni su, kako je rekla, i polen trava i breze.

“U Crnoj Gori najviše je alergija na polen ambrozije, 40 odsto i polene trava, više od 30 odsto. Period polinacije traje u kontinentalnom delu zemlje od februara do novembra, a usljed klimatskih promena i globalnog zagrijavanja sezona polinacije počinje ranije za dvije nedjelje, traje duže i veće su koncentracije polena što svakako uz pojačano aerozagađenje ima direktan negativan efekat na zdravlje posebno u urbanim regionima”, kazala je dr Dizdarević.

Prema podacima eksperata, naglašava dr Dizdarević, alergijske bolesti su i dalje nedovoljno prepoznate i dijagnostikovane. “Više od 50 odsto bolesnika sa alergijama nema preciznu dijagnozu i neadekvatno je liječeno”, kazala je Dizdarević i savjetovala da svi testiraju svoje alergije kako bi mogli da se liječe na odgovarajući način!

Alergijski rinitis i astma najučestalije bolesti

Najčešće alergijske bolesti su rinitis, astma, anafilaksa, alergije na hranu, ljekove i ujed insekata, ekcem, urtikarija i angioedem.

“Najčešće alergijske bolesti su alergijski rinitis od koga boluje 500 miliona ljudi u svijetu i alergijska astma od koje boluje 300 miliona ljudi. Alergije na hranu češće su u djetinjstvu, pa oko osam odsto djece ima tu alergiju”, pojasnila je dr Dizdarević. U Crnoj Gori, kaže, oko 20 odsto stanovništva ima alergijski rinitis, a šest do osam odsto astmu.

“Alergije obično počinju u djetinjstvu, mogu nastati u bilo kom životnom dobu, a često su udružene. Osamdeset odsto bolesnika sa astmom ima rinitis, a svako treće dijete sa rinitisom kasnije dobije astmu. Dobro je znati da je alergijski rinitis nezavisan faktor rizika za nastanak astme, a liječenje rinitisa može spriječiti nastanak astme”, istakla je dr Dizdarević.

Senzibilizacija na alergene, kaže dr Dizdarević, počinje rano, još tokom trudnoće, intrauterino. Primarne mjere prevencije, kako bi se smanjio rizik za nastanak alergija su, ističe, dojenje , izbjegavanje solidne hrane četiri do šest mjeseci života, strogo izbjegavanje pušenja prije i postnatalno, racionalna upotreba antibiotika…

“Više studija je pokazalo povoljan efekat probiotika… Generalno, jer alergije mogu nastati u bilo kom životnom dobu, savjetuje se kontrola težine, mediteranska ishrana, ishrana bogata vitaminima i omega kiselinama, fizička aktivnost, kontrola stresa, briga o okruženju, a kasnije kod obolelih imunoterapija…’’, kazala je ona.

Send this to a friend