Politika

Jovanović: SPC ostaje bez jurisdikcije temeljene na okupacijama srpske vojske

Grčka vjerska agencija Romfea, koju sumnjiče da prima finansijsku podršku od Rusa, ekskluzivno je objavila odlomke iz pisma koje je patrijarh Srpske pravoslavne crkve Irinej Gavrilović uputio patrijarhu carigradskome Vartolomeju, u kojem, pored ostalog, izražava bojazan da će i Crnogorska pravoslavna crkva dobiti tomos, ako ga dobije Ukrajinska.

Vladimir Jovanović

Kako je prenijela Antena M, agencija navodi da je razlog za slanje pisma “briga SPC za jedinstvo Pravoslavne crkve” nakon intervencije Carigradske patrijaršije u Ukrajini, koja će, po svemu sudeći, rezultirati davanjem tomosa o autokefaliji tamošnjoj crkvi.

Pismo

Irinej piše da “etnofiletizam predstavlja jedno od najvećih zala modernoga pravoslavlja”. Carigradska patrijaršija, miješajući se u crkvene poslove u Ukrajini, “uprkos volji Ruske pravoslavne crkve”, na putu je da uvodi nove parametre i “pogubne aktivnosti” u pravoslavlje, a “slično je planirano i za raskolničku “Makedonsku pravoslavnu crkvu””.

Nacije u Ukrajini, “Severnoj Makedoniji”, Crnoj Gori, tvrdi patrijarh SPC, “kreacije su komunista”. Aludira u pismu i na Mila Đukanovića, tvrdnjom da on stoji iza obnove autokefalnosti crkve Crne Gore.

Irinej je, navodi Romfea, izjednačio “lidere raskola u Crnoj Gori i Ukrajini”, zaključivši da je, kao i u Makedonji, “situacija u Crnoj Gori u vezi sa Ukrajinom”.

Veliko interesovanje vezuje pismo patrijarha Srbije i za rizik od povrede prava njegove crkve na crnogorskome pitanju, jer u Crnoj Gori, piše Romfea, “lišena božanske milosti jedna sekta sebe naziva Crkvom Crnogorskom”.

U najvećem dijelu pisma, na čak 15 strana, Irinej se bavi opravdavanjem tvrdnji Ruske crkve da isključivo ona ima kanonsko i istorijsko pravo na crkvenu organizaciju u Ukrajini, te odvraća Vartolomeja od miješanja u ukrajinsko crkveno pitanje, posljedično i u makedonsko i crnogorsko.

Tektonske promjene

Komentarišući Irinejevo pismo analitičar Vladimir Jovanović za Pobjedu kaže da poglavar SPC i Beogradska patrijaršija strahuju da je Vartolomej, potvrdivši da će dati autokefaliju crkvi u Ukrajini, najavio i tektonsku promjenu odnosa u Vaseljeni.

“Krajem maja i početkom juna ove godine, Vartolomej i njegov Sinod su decidirano saopštili i da će se umiješati u razrješenje crkvenoga pitanja u Makedoniji. Objavili su da je “Sinod Carigradske patrijaršije razmatrao pitanje neriješenosti kanonskoga statusa Ohridske arhiepiskopije i odlučio da će o tome preduzeti i neophodne korake, u skladu sa neprikosnovenim svojim pravima, istorijskim i kanonskim obavezama i privilegijama prvoprijestolne Patrijaršije Vaseljene”. Rasplet sa crkvenim pitanjem u Makedoniji je u vezi sa nedavnim sporazumom između grčke i makedonske vlade oko imena Makedonije”, ističe on.

Tomos koji je SPC dobila 1922. od Carigradske patrijaršije, a na kojem temelji svoju “kanonsku jurisdikciju” nad Makedonijom, odnosi se, navodi naš sagovornik, i na odobravanje da se eparhije carigradskoga prijestola, sa područja savremene makedonske države, a na temelju rezultata balkanskih ratova 1912-13. i srpskoga zauzimanja tih teritorija, do tada u Turskoj carevini, pripoje novoustrojenoj Patrijaršiji SPC u Beogradu.

“To se odnosi na eparhije Skopsku, Veleško-debarsku, Pelagonijsku, Prespanskoohridsku, dijelove eparhija Vodenske i Polijanske. Taj tomos iz 1922, takođe, sadrži argumentaciju, iz kanonskoga prava, da nove političke prilike u ovome slučaju stvaranje Kraljevine SHS/Jugoslavije uslovljavaju da se granice crkvenih oblasti njima upodobe”, dodaje Jovanović.

Realnost je, objašnjava on, da Jugoslavija ne postoji, da je Makedonija više od dvije i po decenije nezavisna država.

“Srbi od 1967. nijesu uspijeli da riješe pitanje crkve u Makedoniji. Vartolomej sada, nakon decenija konfuzije, jasno kaže da je Carigrad majka-Crkva za Ohridsku arhiepiskopiju-Makedonsku pravoslavnu crkvu. Drugim riječima, najavio je Carigrad da će redefinisati tomos iz 1922. u pogledu teritorijalne nadležnosti Beogradske patrijaršije na Makedoniju”, pojašnjava on.

Kategoričan je da pismo “odražava strah Irineja od predstojećih događaja koji će Beogradsku patrijaršiju lišiti jurisdikcije temeljene na okupacijama srpske vojske od prije stotinu godina”.

Princip

“Isti princip iz 1922, da se crkvene granice upodobljavaju državnim, sada je na sceni. Prije sto godina to je bio agrument Srba, ali su oni protivni da se danas, sto godina kasnije, isti princip opet primijeni”, objašnjava Jovanović.

To što Irinej u pismu pominje i predsjednika Crne Gore Mila Đukanovića, sagovornik Pbjede smatra dobrom viješću.

“Irinej ima razloga da pokuša da Đukanovića ocrni kod Vartolomeja. I to je dobra vijest “,ističe on.

Pojašnajvajući otkuda strah u SPC da će Crnogorska crkva dobiti tomos, ako upravo oni tvrde da se radi o sekti, Jovanović ističe da je autokefalna crkva u Crnoj Gori, “čija je mitropolitska katedra utemeljena 4. januara 1485, vijekovima u evharistijskome jedinstvu sa ostalim pomjesnim crkvama sa jasno naznačenim autokefalnim statusom i u ruskim i u carigradskim sveštenim diptisima, te u Nomokanonu iz 1855. godine”.

Foto: Antena M

“Takva osveštana tradicija crkve Crne Gore umnogome olakšava priznanje njene autokefalije do koje će sigurno doći”, kategoričan je Jovanović.

Svoj stav potkrjepljuje i navodima da se “u kanonskome smislu, ne mogu izvoditi paralele između Crne Gore s jedne i Ukrajine i Makedonije s druge strane”.

“Ukrajina i Makedonija nikada nijesu imale svoje autokefalne crkve. Da uprostim, to je kao da upoređujete milenijumsku državnu tradiciju Crne Gore sa tradicijama Ukrajine i Makedonije koje su prije oko 25 godina, praktično od juče, prvi put postale nezavisne”, zaključuje Jovanović.

Tomos iz 1922.

Vladimir Jovanović smatra da u Srpskoj pravoslavnoj crkvi najviše strahuju zbog činjenice da će tomos iz 1922. za SPC u nekom obimu biti od Carigrada stavljen van snage.

“U tome tomosu se konstatuje da su “u granicama Ujedinjenog kraljevstva Srba, Hrvata i Slovenaca ušle i autokefalne pravoslavne crkve: Karlovačka i Crnogorska”, te navodi da se “priznaje proglašeno jedinstvo autokefalnih crkava: Srpske, Crnogorske i Karlovačke”, ističe Jovanović.

Navodi da “osim 1,5 milion švajcarskih franaka u zlatu, razlozi koji su Carigradsku patrijaršiju motivisali da 1922. prizna “crkveno ujedinjenje”, a koje je uključivalo nekanonsku arondaciju drevne autokefalne Crkve Crne Gore u korist prvi put u istoriji ustrojene Patrijaršije u Beogradu, sada očigledno više ne postoje”.

“Jugoslovenska država ne postoji. Crna Gora je, slava Bogu i našim svetiteljima, opet nezavisna država. Carigradska patrijaršija je u tomosu iz 1922. napomenula da ona “podešava i uređuje granice crkvene uprave prema političkim promjenama koje se dešavaju”. Isti princip kanonskoga prava će važiti i sada”, zaključuje Jovanović.

360 Komentara na "Jovanović: SPC ostaje bez jurisdikcije temeljene na okupacijama srpske vojske"

avatar
1000
:   NAJNOVIJI | NAJSTARIJI | POPULARNI

Send this to a friend