Politika BALKANSKA RASKRŠĆA: Kako intelektualci vide budućnost regiona

Litije protiv nauke i prosvjetiteljstva

Milivoje Bešlin

Piše,

Milivoje Bešlin

Crna Gora je još 1996/97. godine, javno manifestujući neslaganje sa zločinačkim režimom Slobodana Miloševića, obznanila nameru da se izvuče iz bespuća balkanskih stranputica i krene put zapadnog političkog i civilizacijskog razvoja. Taj krug je opisan tragom evropske moderne, prosvetiteljstva, konačne prevage razuma (racionalnosti) i sekularizma.

Većinska Crna Gora do danas istrajava na ovim principima. Ubrzana modernizacija, ekonomski i infrastrukturni razvoj, građansko društvo, primat u regionu u evroatlanskim integracijama i članstvo u NATO-u, samo su neke od potvrda ispravnosti smera koji je odabran, uz ogromne otpore i rizike, pre četvrt veka.

Ti otpori, svedeni na udare poraženog velikosrpskog projekta, traju i danas i dovode u pitanje temeljne vrednosti na kojima počiva demokratska, građanska, antifašistička i prozapadno orijentisana Crna Gora.

Posljednja bitka

Na njenim ulicama ne šetaju tzv. litije sa verskim ciljevima, već marširaju atavizmi i ostaci nazadnih i prevaziđenih shvatanja države i društva. Amfilohijeve i Joanikijeve pseudolitije (prave su uvek u funkciji nekog verskog, magijskog obreda, ovde je reč o političkoj demonstraciji) klasična su politička i ideološka bitka oko dva pitanja:

  • Borba za interpretaciju Crne Gore, odnosno da li će nastaviti da se razvija kao građansko, multietničko, prozapadno i sekularno društvo ili će odbaciti koncepte razvoja modernosti i identitetski postati ono što nikada u istoriji nije bila – srbijanska provincija.
  • Onaj ko dobije bitku za interpretaciju Crne Gore „raspolaže“ i njenim identitetskim politikama i samim tim sudbinom njene državnosti.

Zbog svog geografskog položaja, ona je Rusiji poslednja nada da je moguće ugroziti južno krilo NATO-a i urušiti bezbednosnu arhitekturu liberalnog Zapada u Evropi. Pokoravanjem Crne Gore i zatiranjem njenih identitetskih karakteristika, Rusija bi dobila nepotopivi nosač aviona na Mediteranu, koji je u posthladnoratovskom svetu postao zapadno „jezero“

Imajući ovo u vidu – na ulicama Crne Gore se odvija, verovatno, poslednja bitka za njen opstanak. Onaj ko ne shvata istorijsku i prekretnu važnost pružanja otpora aktuelnom ruskom i srpskom udaru na državu Crnu Goru – taj ili ništa ne razume ili se nalazi na strani suprotnoj od one koja se zalaže za opstanak ove i ovakve crnogorske države, sa korpusom vrednosti i identitetskim karakteristikama koje je prate.

Moderno vs Anarhno

Može li Crna Gora, danas već moderna i razvijena, ipak, pokleknuti i postati oruđe u rukama amoderne i nerazvijene Srbije i Rusije i kakva bi u tom slučaju bila njena sudbina?

Retko kada se u istoriji dešavalo da manje razvijeni pokore i podjarme one na višem stupnju razvijenosti.

Proporcije su tu manje važne. Demokratski, ekonomski, tehnološki, civilizacijski i društveno Srbija i Rusija su na nižem stupnju razvoja u odnosu na Crnu Goru. Očekivano, obe ove zemlje, istorijski neželjene i recidivi Sovjetskog Saveza i Jugoslavije, razočarane i frustrirane jer im imperijalni snovi loše prolaze, tradicionalno su odbacivale modernizaciju i razvoj i menjale ih za ekspanziju i teritorijalno proširenje.

Zbog toga su i velikoruski i velikosrpski projekat zadavali onoliko glavobolje i neposrednom okruženju i čitavom demokratskom svetu.

Danas je kao tačka njihove ekspanzije markirana Crna Gora. Zbog svog geografskog položaja, ona je Rusiji poslednja nada da je moguće ugroziti južno krilo NATO-a i urušiti bezbednosnu arhitekturu liberalnog Zapada u Evropi.

Pokoravanjem Crne Gore i zatiranjem njenih identitetskih karakteristika, Rusija bi dobila nepotopivi nosač aviona na Mediteranu, koji je u posthladnoratovskom svetu postao zapadno „jezero“. Srbiji je Crna Gora potrebna kao samo središte velikodržavne ideje, bez koje je koncept velike Srbije nepovratno pokopan, a izlaz na more kao davnašnji cilj, zauvek presečen.

Racionalna anticipcija ukazuje da će Crna Gora pobediti u sukobu koji joj je nametnut i odoleti još jednom pažljivo orkestriranom udaru od strane dva destruktivna autoritarna režima koji se nalaze u specifičnom vazalsko-sizerenskom odnosu. Rečeno jezikom, njima tako dragog, srednjovekovlja.

Kratko rečeno – Crna Gora i njena društvena struktura, uz sve mane, korespondira sa ciljevima, idejama i sveukupnim razvojem 21. veka. Oni koji uz sveće i sa magijskim simbolima tumaraju, dva puta nedeljno, crnogorskim gradovima, kao i dve pomenute države koje ih huškaju, jedva da korespondiraju i sa 19. vekom.

U takvom srazu – nema dileme ko, prema zakonitostima istorije, mora pobediti.

Demokratski deficit

Unutrašnje pitanje za Crnu Goru ostaje da visi u vazduhu – zbog čega se od aktuelnog udara iz Beograda i Moskve brani samo država i gde je „emigriralo“ crnogorsko društvo?! Za razumeti je neslaganje dela društva sa aktuelnom vlašću čija dugovečnost je jednako srazmerna potrebi demokratskog društva da joj vidi leđa.

Ali u odsustvu patriotske i prozapadne alternative ne čudi što je Crna Gora u situaciji hladnoratovske Italije. Kao i kod jadranskog suseda u vreme Hladnog rata, promena vlasti u Crnoj Gori značila bi promenu geostrateške pozicije i temeljne političke orijentacije države i opasnosti identitetskog zatiranja.

Demokratski deficit Crne Gore ogleda se i u nespremnosti društva i pojedinaca na angažman i rizik u trenucima kriza. Mobilizacija anticrnogorskih snaga koja je najšira i totalna, zahtevala bi značajno veću participaciju crnogorskog društva – intelektualaca, univerziteta, akademske zajednice, medija, nevladinih organizacija, akademija nauka itd. Ništa od toga se ne vidi, a jedan minorni segment društva u Srbiji supstituiše odsustvo angažmana uspavanog crnogorskog društva.

Hrvatski predsednik Zoran Milanović se u svom pristupnom govoru, prilikom polaganja zakletve, pozvao na reči slavnog izraelskog istoričara Juvala Hararija da se budućnost zapadne liberalne demokratije može sačuvati samo ako se „istina učini nezavisnom od želje većine birača“.

Harari u svom glasovitom tekstu u Njujork Tajmsu kaže i da se zapadna demokratija može sačuvati uz pomoć tri vrste slobode: naučnih istraživanja, medija i pravosuđa.

„Istina nije pitanje slobodne interpretacije i nije pitanje želje naroda“, poručio je Milanović inspirisan tekstom izraelskog istoričara. I tekst istoričara i govor predsednika svojevrsni su manifesti najbolje tradicije evropskog prosvetiteljstva.

Crna Gora i njena društvena struktura, uz sve mane, korespondira sa ciljevima, idejama i sveukupnim razvojem 21. veka. Oni koji uz svijeće i sa magijskim simbolima tumaraju dva puta nedeljno crnogorskim gradovima, kao i dvije pomenute države koje ih huškaju, jedva da korespondiraju.

Izbor

Prateći misao istoričara i predsednika jasno je da su kritička nauka i prosvetiteljstvo, otvoreni mediji i nezavisno sudstvo ključna zaloga u borbi za istinu i garanti puta demokratskog društva u budućnost i modernost. Verska zatucanost i ideologija nacionalizma, koja je sva sadržana u lažima i mitovima – siguran su put u nazadnost, prošlost, sukobe i siromaštvo.

Crna Gora je pred jasnim izborom. Prošlost ili budućnost; duhovna i materijalna beda ili modernizacija i razvoj; sukobi i mržnja ili suživot i tolerancija; mračne srednjovekovne crkvene dogme ili prosvetiteljstvo, nauka i otvorenost. Utvare prošlosti moraju se poraziti da bi moderno društvo dobilo perspektivu za budućnost.

Mrak ne može pobediti, ali pobeda nije osigurana bez angažmana i mobilizacije svih progresivnih snaga u društvu. Ovo pitanje danas u Crnoj Gori nadilazi stranačke podele i subjektivnosti. Bira se život nasuprot mraku. Niko nema luksuz na neutralnost ili negovanje vlastitih zabluda.

Raskid sa njima je otvaranje pespektive za novu i bolju Crnu Goru.

27

avatar
1000
22
5
0
 
27
HrvojeHrvojeSramotan covjekPodgoricaninRada
NAJNOVIJI NAJSTARIJI POPULARNI
Sramotan covjek
Gost
Sramotan covjek

Pa ovaj covjek je .stvarno genije.
vec dugo vremena.prijatelni ga upozoravaju.da se batali ..svojih..javnih komentara.jer su toliko naopaki.da ih vise niko i ne cita.

Podgoricanin
Gost
Podgoricanin

Litije su klasicni politicki skupovi opozicije preko kojih ce formirati koaliciju ne damo svetinje, sa ocem Gojkom na celo

Rada
Gost
Rada

Ove litije su najsmjesnije neato sto se desilo u Crnu Goru, da mi je zvat cega oni brane na tim litijama i od koga brane

Kengur
Gost
Kengur

Samo jos dodaj i protiv zdravog razuma 😀

Nata
Gost
Nata

Sramota, ako nesto ne znas, onda o tome ne pricas, kvaziintelektuacu. Ne znas o vjeri svojih predaka nista, a znas da je protiv nauke? Sramota me tvoga blama

Crni
Gost
Crni

Koja prazna prica

Kapetan
Gost
Kapetan

Evo kako
Mladi koji ne pripadaju dps odose tamo dje ih cijene I placaju za svoju nauku
Ajd papa

djenovici
Gost
djenovici

..decko ajde oladi..

divljagradnja
Gost
divljagradnja

Rusi mogu samo da maštaju da će preuzeti kontrolu nad Crnom Gorom. Za to će NATO sigurno ratovati. Znaju to i Rusi. Zato toliko ratuju po Siriji – ona im daje kopnenu u vazdušnu vezu Rusije sa obalom Mediterana. To u Crnoj Gori nemaju niti će ikad imati. Ostaje im samo izolovana Srbija 1000 km od ruske granice.

Milxa
Gost
Milxa

Sto je ovaj?

Darko džigerica
Gost
Darko džigerica

Mili voj Bešlin, Čankov potrčko!

4 C
Gost
4 C

Ono što ti i tebi slični nikada nećete biti. Vi slušajte Atanasija, Ofronija i Joanikija

eu kolonija
Gost
eu kolonija

interesantno je da je nikola tesla bio ne samo djete od sveštenika već I vjernik I ne samo nikola tesla nego niz naučnih velikana koji su odavno zasjeli na olimp

Rakija
Gost
Rakija

Sviće, sviće!

Šojići
Gost
Šojići

Džaba krečite, sa Bešlinom, Čankom, Sadžakovim, … Samo vam pare uzimaju,… kao i vi nama,… mangupi ! Samo do izbora….

Hrvoje
Gost
Hrvoje

hm. a šta ćemo ako na izborima srbi budu imali manje glasača? tj taj vaš teroristički df bude minoran? šta onda? selite se na kosovo?

instalater
Gost
instalater

Kod nas je potpuna sloboda Milovih instalacija! Instalacija v. d. stanja u VDT-u, Instalacija v. d. stanja u Sudskom savjetu, Instalacija v. d. stanja predsjednika Ustavnog suda, Instalacija v. d. stanja predsjednika DIK-a, Instalacija v. d. stanja direktora ASK-a, Instalacija predsjednice Vrhovnog suda, koja je prema mnogim ocjenama, i unutra i vani, izabrana neustavno treći put…

Milosava
Gost
Milosava

Ovome faca ne moze da izdrzi ulogu intelektualca, tako da bi bolje bilo da bude dalje od javnosti !

Hrvoje
Gost
Hrvoje

Milosava, stavi sliku svoju, da je ljubimo….

GNK
Gost
GNK

оста ли ико од ових ваших плаћених савезника?

Djuka
Gost
Djuka

Jos jedan Bebin abonent. Za gospodina 100 eura neka se pripremi Biserko.

Vesko
Gost
Vesko

Sad će Serbi: Pa gdeee ih nalazite, ovo, ono? Cijelo okruženje je na strani Crne Gore, liše Repuiblike Šumske, a i to su Serbi. Po običaju, svi protiv njih nebeskih, ali oni misle da su žrtve. Na nivou su djeteta koje lomi sve oko sebe i kriv mu je svako ko mu kaže da to nije u redu.

Sava
Gost
Sava

Demagogija, aj polako ateisto

Crni panter
Gost
Crni panter

Ja i moj jaran Boro volimo da šetamo jer svuda moze da se besplatno jede, i svuda ima da se pije vinjak gratis, tako da mi mozemo šetati i do 2022 godine

Onajkojizna
Gost
Onajkojizna

Zar vam više nije dosta praznih priča o slobodanu miloševiću i da je on,davno upokojeni kriv za sve,pa čak i za litije.Čim sam vidio da ovaj inače isprazni i prevaziđeni tekst počinje sa slobodanom miloševićem,jasno mi je bilo odmah o kakvom se analitičaru radi.

Titograd
Gost
Titograd

Da je vječno nezavisno Kosovo!!!

Mićas
Gost
Mićas

I majka ti je nezavisna

Send this to a friend