Planeta

Pet najvećih svjetskih uzbunjivača

Oči cijelog sveta uprte su u London, gdje je uhapšen Džulijan Asanž, nakon što je sedam godina proveo u azilu u ambasadi Ekvadora. Amerika traži njegovo izručenje zbog optužbe da je učestvovao u zavjeri da se ukradu povjerljivi podaci. Podsjećamo vas ko su sve najpoznatiji uzbunjivači i kakva ih je sudbina zadesila.

Džulijan Asanž

Asanž je osnivač organizacije “Vikiliks”, koja je objavila ogromnu količinu podataka i razotkrila afere američke vlade i vojske, piše Blic.

<<<Asanž – istraživački novinar, špijun ili kradljivac<<<

Među njima je prikrivanje napada američke vojske na civile u Iraku. Američki vojni helikopter je bombardovao i ubio desetak civila, a među njima su bila i dva američka novinara. Tu informaciju su krile američke obavještajne službe, ali je cijeli svijet saznao nakon što je “Vikiliks” 2010. godine objavio snimak tog događaja.

“Vikiliks” je objavio brojne podatke o američkim ratovima u Iraku i Avganistanu iz kojih se vidjelo da su prikrivene smrti civila, kao i procurjele poruke američkih diplomata koje su otkrile, između ostalog i da su SAD sprovodile tajne napade dronovima u Jemenu, pokušavale da utiču na predstavnike drugih država u UN, zlostavljale zatvorenike u Gvantanamu. Iz depeša se, između ostalog, saznalo i kako su zapadni zvaničnici pokušavali da diplomatskim moćima izdejstvuju nezavisnost Kosova i za to dobiju podršku Rusije… Dalje, otkriveno je i da su američke vlasti pregledale i telefonske i pejdžer poruke običnih Amerikanaca koje su slate u vrijeme terorističkih napada 11. septembra 2001. godine.

Za svoj rad Asanž, koji je zbog hakerskih napada hapšen još dok je bio tinejdžer, primio je niz priznanja, poput medijske nagrade “Amnesti internešenela”, a predlagan je i za Nobelovu nagradu za mir. Listovi “Tajm” i “Mond” proglasili su ga ličnošću godine 2010. Međutim, on je istovremeno postao i američki državni neprijatelj broj jedan.

U prilog mu nije išla ni činjenica da su ga dvije žene u Švedskoj optužile za seksualni napad i uznemiravanje. Asanž je bio pritvoren, ali je pušten na slobodu uz kauciju. Međutim, odbio je da ode u Švedsku na suočavanje sa optužbama i zatražio azil u ambasadi Ekvadora u Londonu. Iako je većina optužnica iz Švedske odbačena, moguće je ponovno otvaranje jednog od tih slučajeva. Zbog kršenja pravila puštanja na slobodu uz kauciju, kako bi izbjegao izručenje Švedskoj, proglašen je krivim u Vestminsterskom sudu i u maju će mu biti određena kazna. U međuvremenu, SAD i Švedska traže njegovo izručenje.

Čelsi Mening

Bivša vojnoobavještajna analitičarka i američki vojnik Čelsi, rođena kao Bredli, Mening je bila glavni saučesnik i izvor “Vikiliksa” jer mu je dostavila povjerljive podatke.

Jednog proljećnog jutra u Bagdadu 2009, tada 22-godišnji vojnik Bredli Mening riješio je da svijetu otkrije povjerljive tajne SAD, s čijom politikom i djelima se nije slagao.

Zahvaljujući njemu, “Vikiliks” je objavio najveći skup povjerljivih dokumenata koji je ikada procurio u javnost. Među njima je 250.000 američkih tajnih depeša, i još pola miliona vojnih dokumenata koji su svijetu postali poznati kao “Ratni dnevnici iz Iraka i Avganistana”.

Mening je uhapšen nekoliko nedjelja nakon što ga je izdao bivši prijatelj, haker Adrijan Lamo. Odveden je u vojni zatvor i držan tri godine do suđenja 2013. godine. Dan nakon što je osuđen na 35 godina zatvora, objavio je da se osjeća kao žena i da će se zvati Čelsi. Međutim, dok joj tadašnji predsjednik Barak Obama 2017. godine nije smanjio kaznu, ona je pretrpjela krizu zbog svog rodnog identiteta i dva puta pokušala samoubistvo u zatvoru dok se borila za operaciju promjene pola. U maju je puštena na slobodu.

Međutim, Čelsi je ponovo uhapšena krajem marta ove godine jer je odbila da svjedoči protiv Asanža i “Vikiliksa”.

“Neću učestvovati u tajnom procesu kojem se moralno suprotstavljam, posebno onom koji je korišćen da se uhvate i progone aktivisti za zaštitu političkog govora”, rekla je ona, kad je sud naložio da se ona zadrži u pritvoru dok se ne složi da sarađuje, ili dok se proces ne završi.

Edvard Snouden

Nekadašnji radnik američke Agencije za nacionalnu bezbjednost (NSA) dostavio je medijima podatke o masovnim programima za nadzor, pomoću kojih su američke obavještajne agencije špijunirale i strane zvaničnike i civile.

On je skoro čitavu deceniju radio za NSA i za CIA. Britanski “Gardijan” je, nakon višednevnog intervjuisanja, na Snoudenov sopstveni zahtjev otkrio njegov identitet.

“Nemam namjeru da se krijem jer znam da nisam uradio ništa loše. Ne želim pažnju javnosti jer ne želim da se priča o meni. Želim da se priča o onome što radi američka vlada”, rekao je on.

Između ostalog, otkrio je i kako NSA špijunira svjetske zvaničnike.

#Bilo je zastrašujuće, ali i oslobađajuće… Znao sam da nema povratka”, kaže Snouden. Znao je da je njegovom starom životu došao kraj.

O njemu je snimljen dokumentarni film, koji je osvojio “Oskara”, jedan holivudski film, a posvećeno mu je i više od 10 knjiga.

Edvard Snouden trenutno živi u Rusiji, gdje je dobio privremeni azil, jer ga američke vlasti traže zbog optužbi za predaju tajnih podataka specijalnim službama drugih zemalja i po svakoj od tri tačke prijeti mu do 10 godina zatvorske kazne.

Danijel Elsberg

Elsberg je bivši vojni analitičar koji je 1971. godine medijima dostavio papire iz Pentagona koji su pokazali kako je američka vlada obmanjivala javnost u vezi sa Vijetnamskim ratom.

On je radio u korporaciji Rand, a podatke američke vojske je objavio američkim medijima kao što su “Njujork tajms” i “Vašington post”.

“Ne bih ni pomislio da radim ono što sam uradio, za šta sam znao da ću time rizikovati doživotnu kaznu zatvora, bez javnog primjera mladih Amerikanaca koji su bili spremni da idu u zatvor i time daju snažnu izjavu da je rat u Vijetnamu bio pogrešan i da ne bi učestvovali, čak ni po cijenu sopstvene slobode. Bez njih ne bi ni bilo Pentagonskih papira”, rekao je Elsberg.

Njega je Ričard Nikson nazvao “najopasnijim čovjekom u Americi”, a četrdesetak godina kasnije on je inspirisao Edvarda Snoudena, bivšeg radnika CIA i NSA, da objavi svoja saznanja o tajnim projektima nadziranja.

Mark Felt

Felt je bio bivši drugi čovjek u komandnom lancu FBI, poznat kao “Duboko grlo”, izvor informacija za novinare o aferi “Votergejt” koja je skinula sa vlasti predsjednika SAD Ričarda Niksona. On je pomogao novinarima “Vašington posta” Bobu Vudvordu i Karlu Bernstinu da raskrinkaju aferu.

Iako je “Duboko grlo” postao simbol tajnih izvora u Vašingtonu, koji su davali informacije na tajnim sastancima, njegov identitet je ostao tajan do 2005. godine. Tada je istinu o njemu jedan njegov porodični prijatelj Džon D. O’ Konor napisao u članku za časopis “Veniti fer”. Kao centralna ličnost iz sjenke u jednoj od najupečatljivijih političkih drama 20. vijeka, Felt je insistirao da ostane anoniman.

Skandal je počeo kada je uhapšeno petoro ljudi koji su provalili u kancelariju Demokratskog nacionalnog komiteta u hotelu Votergejt u Vašingtonu 17. juna 1972. godine. Istragu je u početku vršio FBI da bi kasnije prešla u nadležnost Votergejt komiteta koji je obrazovao Senat SAD. Istragom se ispostavilo da je ova provala bila samo jedna u nizu nelegalnih aktivnosti, a one su obuhvatale zastrašivanje, političku špijunažu i sabotiranje. Za ovo je bio odgovoran Niksonov štab i ljudi lojalni njemu.

Mark Felt je preminuo 2008. godine.

2

avatar
1000
2
0
0
 
2
Tragikomedija🎭Flojd
NAJNOVIJI NAJSTARIJI POPULARNI
Tragikomedija🎭
Gost
Tragikomedija🎭

I dusko knezevic razorkrio hobotnicu morsku neman.

Flojd
Gost
Flojd

Tvrdim dabje Dragan J.Vučićević jači od svih ovih..

Send this to a friend