Planeta

Šta podrazumijeva denuklearizacija?

Kim i Tramp

Takozvana “denuklearizacija“ Korejskog poluostrva je pojam iz diplomatskog rečnika koji dvije strane – Sjeverna Koreja i SAD – ne tumače na isti način, piše DW.

Dodaje da su moguće razne varijante – i to i na jednoj i na drugoj strani.

U zajedničkoj izjavi predsjednika SAD Donalda Trampa i sjevernokorejskog vođe Kima Džong-una, pod tačkom tri piše: “Sjeverna Koreja se obavezuje da poradi na potpunoj denuklearizaciji Korejskog poluostrva“.

Korejsko poluostrvo obuhvata Sjevernu i Južnu Koreju, pri čemu u Južnoj Koreji još od 1991. nema atomskog oružja – tada je povučeno atomsko oružje SAD koje je tamo bilo stacionirano.

Iz toga bi moglo da se zaključi da nedostaje “još samo“ nuklearno razoružanje Sjeverne Koreje kako bi bila postignuta “kompletna denuklearizacija“, konstatuje DW.

Ali, u konceptu te “denuklearizacije“ se krije – više od toga, navodi portal i podsjeća da su 1992, dvije Koreje sklopile dva sporazuma: o pomirenju i o oslobađanju od atomskog oružja, tj. “denuklearizaciji“.

Tada je Sjeverna Koreja tražila da se u sporazum ugradi i klauzula o povlačenju vojske SAD iz Južne Koreje, kao i zahtjev “da SAD i druge zemlje s nuklearnim oružjem u okruženju Korejskog poluostrva ne predstavljaju nuklearnu prijetnju za našu zemlju“.

Ali, dodaje se, tih odredbi u završnoj verziji sporazuma nije bilo, baš kao što tu nisu pomenuti ni vojnici SAD.

To što je Sjeverna Koreja prihvatila formulacije Južne Koreje, ima veze i sa činjenicom da je atomski program Pjongjanga bio još u povoju, piše DW.

To je, ukazuje se, danas sasvim drukčije, jer Sjeverna Koreja ima status nuklearne sile.

I to – i pored dogovora iz 1992, kada su se obje strane obavezale da nikada neće imati nikakve veze s proizvodnjom ili preradom atomskog oružja.

Zato ne čudi što su stručnjaci skeptični kada čuju za spremnost Kima da govori o “denuklearizaciji“, navodi ovaj medij.

Tako bivši službenik Ministarstva spoljnih poslova SAD Evans Rever kaže: “Sjeverna Koreja pod denuklearizacijom podrazumjeva uklanjanje ‘prijetnje’ koju za Sjever predstavlja savez Južna Koreja – SAD, kao i američki nuklearni štit za zaštitu Južne Koreje i Japana. Oni su nam stavili do znanja da bi – u slučaju da SAD počnu da uklanjaju taj štiti – mogli da započnu s ‘denuklearizacijom’“, kaže Rever, i dodaje da se sjevernokorejska i američka interpretacije “denuklearizacije“ bitno razlikuju.

Ukazuje se i da mnogi tvrde da je zbog tehničkog napretka Sjeverne Koreje sada potrebno sprovesti precizne kontrole i ograničenje daljeg razvoja nuklearnog oružja i nosača tog oružja u toj zemlji.

Japan i Južna Koreja bi svakako htjeli da budu sigurni da njihov saveznik SAD postupaju trezveno i pedantno, navodi DW.

Sjeverna Koreja uništila je u maju 2018. svoj poligon Pungje-ri za testiranje nuklearnog naoružanja

Doduše, nuklearni štit SAD je stvar koja je sama po sebi dosta problematična.

Jer, dodaje se, nije jasno pod kojim uslovima bi on trebalo da “proradi“ – na primjer, da li bi se aktivirao i u slučaju napada konvencionalnim, biološkim ili hemijskim oružjem?

Ipak, bez obzira na ta pitanja, taj štit ostaje važan dio regionalne bezbjednosne arhitekture u regionu.

Prema tome, u čitavom sklopu dogovora oko Sjeverne Koreje on ima svoju težinu.

Ono što je nejasno, smatra DW, jeste pitanje u kojoj mjeri će on biti obuhvaćen procesom denuklearizacije.

Predsjednik SAD Donald Tramp je već rekao da su letovi bombardera sa Guama da bi učestvovali u vojnim manevrima u Južnoj Koreji “preskupi“ i “provokativni“, te da u situaciji popuštanja napetosti “više nijesu primjereni“.

2 Komentara na "Šta podrazumijeva denuklearizacija?"

avatar
1000
:   NAJNOVIJI | NAJSTARIJI | POPULARNI

Send this to a friend