Kosmos

Grandiozno finale: Sonda Kasini se oprašta od svemira nakon 13 godina

Sonda Kasini koja je u orbiti Saturna od 2004. godine, počela je manevar spuštanja u atmosferu te planete gdje će se raspasti i time veličanstveno završiti vrlo plodnu naučnu misiju.

Lansirana 1997. godine, sonda Kasini stigla je do Saturna 2004. godine i od tada pomoću svojih 12 instrumenata prikuplja podatke o njemu.
Zalihe goriva su gotovo istrošene i američka svemirska agencija NASA odlučila se za veliki finale koji je riskantan, ali potencijalno naučno dragocjen.

Tokom gotovo 300 orbita oko Saturna letjelica je napravila važna otkrića kao što su more tečnog metana na Titanu, njegovom najvećem prirodnom satelitu ili postojanje slane vode ispod zaleđene površine Encelade, malog Saturnovog mjeseca.

Sonda treba da uroni u atmosferu Saturna 15. septembra. Da bi to uradila, letjelica će se približiti Titanu, iskoristiti gravitacioni potisak tog meseca da bi ušla u orbitu između prstenova Saturna i gornjeg dela njegovog gasovitog sloja, i prvi put će ispitati taj prazan prostor od 2.700 kilometara.

Posljednji je put nadletjela Titan 12. septembra i danas treba da emituje slike i naučne podatke prikupljene prilikom tog ljeta. Tu posljednju komunikaciju inženjeri NASE takođe će iskoristiti da utvrde da li je sonda na dobroj putanji da uroni u atmosferu Saturna.

Kasini treba da uspostavi radio-kontakt sa Zemljom minut ili dva prije početka spuštanja tokom koga će raditi deset od njenih 12 instrumenata, uključujući i spektrometar za analizu sastava atmosfere.

Te informacije mogle bi da doprinesu razumijevanju o tome kako je formirana i kako se razvijala ta planeta.

Sjutradan pred konačno spuštanje, drugi instrumenti će detaljno pratiti stvari kao što su aurore borealis, temperature i vrtloge oko polova Saturna.

Posljednja kretanja počeće u petak, u 10.37 po centralnoevropskom vremenu. Kasini će uletjeti u atmosferu Saturna u 13.53 sati sa antenama okrenutim ka Zemlji i motorima uključenim da održe njegovu putanju.

Minut kasnije, na 1.510 kilometara iznad sloja oblaka, komunikacije će prestati i ubrzo zatim Kasini će početi da se raspada.

Misija je obavljena u saradnji američke NASE, Evropske svemirske agencije (ESA) i italijanske agencije. Esa i italijanska agencija su izgradile sondu „Hajgens“ koju je prenosio Kasini. Ta sonda se odvojila od Kasinija u decembru 2004. godine i spustila se na Titan.

Misija Kasini–Hajgens koštala je 3,26 milijardi dolara, od čega su SAD dale 2,6 milijardi Esa 500 miliona i Italija 160 miliona.

Sonda je dobila ime po Đovanu Kasiniju koji je bio italijanski astronom 17. vijeka. Kasini je otkrio četiri mjeseca Saturna, a Kristijan Hajgens njegov savremenik, bio je holandski matematičar koji je ustanovio da Saturn ima prstenove, i takođe je vidio Titan prvi put.

Send this to a friend