Tokom Drugog svjetskog rata nacistička Njemačka i njeni pomagači su izvršili geneocid nad Romima. On je započeo isključivanjem Roma iz društva, oduzimanjem prava, progonima, da bi se na kraju završio ubijanjem, saopšteno je iz NVO Serdar.
“I ako je progon započeo odmah po dolasku nacista na vlast, ključni momenat je predstavljala naredba komandanta nemačkog Šuctšafela (SS-a) i Gestapoa Hajnriha Himlera od 16. decembra 1942. godine, po kojoj su svi preostali Romi naseljeni na području Trećeg Rajha, morali biti deportovani u logore radi njihove likvidacije”, stoji u saopštenju.
Naglašava se da sistematsko uništavanje pripadnika romskog naroda imalo je za posljedicu stradanje između 220 000 i 500 000 Roma koji su poticali iz više evropskih država. Broj stradalih nikada nije tačno utvrđen.
“Prvo javno priznanje nacicistickog progona i ubijanja Roma iz rasnih pobuda i priznanje da se taj progon mora definisati kao genocid, došlo je u vidu izjave Saveznog kancelara zapadne Njemacke Helmuta Šmita, kada se sastao sa delegacijom novooosnovanog Centralnog saveta njemačkih Sinta i Roma 17. marta 1982. godine, kao i kasnije sa delegacijom Svjetskog Kongresa Roma”, navodi se u saopštenju.
Poslije toga, dodaje se, kancelar Helmut Kol je ponovio ovu izjavu u debati u Bundestagu 7. novembra 1985. godine. Ovaj dan se može smatrati za prvo javno priznanje da su Romi bili žrtve genocida, naročito zato što je iznijeta u njemačkom parlamentu.
Sredinom te iste decenije, ponovo počinje da se javlja zli duh oko 500 nekažnjenih zlikovaca Nirberškog procesa koji su na volšeban način sklonjeni u Sjevernu Ameriku, Argentinu i druge južnoameričke zemlje. Ti nekažnjeni zlikovci u mnogim zemljama, ponovo su stali na noge i „školovali“ su nove sljedbenike fašizma širom Evrope.
Romi su sve češće bili meta udara, kao nepoželjni, u narastajućoj plimi nacišovinizma u centralnoj, istočnoj i jugoistočnoj Evropi.
“Nije dovoljno samo sjećanje i komemoracija, bez debate na ovu temu, jer će bez debate ostati u praznom prostoru i bez dosezanja nužnog cilja – javnog govora o tragediji”, zaključuje se u saopštenju NVO Serdar .
