Delegacija EP pozdravila odluku Milatovića da ne prisustvuje neustavnoj proslavi Dana RS, osudili dolazak srpskih zvaničnika

Predstavnici zemalja kandidata koji neprestano tvrde da su evropske integracije i buduće članstvo u EU njihov najviši prioritet treba da postupaju u skladu s tim. S tim u vezi, pozdravljamo principijelan stav crnogorskog predsjednika Jakova Milatovića, koji je odbio poziv i objasnio zašto, navodi se u zajedničkom saopštenju predsjedavajućeg Delegacije Evropskog parlamenta za odnose sa BiH i Kosovom Romea Franca i stalnog izvjestioca za BiH Paula Rangela.

Oni su izrazili žaljenje što je proslavi ove godine prisustvovalo i nekoliko crnogorskih zvaničnika, među kojima su bili poslanici.

Zvaničnici Evropskog parlamenta su osudili obilježavanje Dana Republike Srpske 9. januara, kao i prisustvo srpskih zvaničnika, tražeći od međunarodne zajednice da preduzme “efikasne, hrabre” mjere.

Franc i Rangel su u zajedničkom saopštenju naveli da su prošle godine upozorili da je pređeno nekoliko crvenih linija i da se od tada situacija pogoršala i da postaje sve neodrživija.

“Sada je od najvećeg značaja da međunarodna zajednica konačno pređe sa oštrih riječi na efikasna, hrabra djela”, saopštili su Franc i Rangel, podsjetivši da je Evropski parlament u svojoj rezoluciji 12. jula 2023. ponovo pozvao na ciljane sakcije protiv destabilizujućih političkih aktera u BiH, uključujući one koji prijete i podrivaju njen suverenitet, teritorijalni integritet i ustavni poredak, posebno Milorada Dodika, kao i drugih visokih zvaničnika RS i zvaničnika trećih zemalja koji pružaju političku i materijalnu podršku secesionističkoj politici.

Zvaničnici EP su naveli da je slavljenje Dana Republike Srpske protivno presudama Ustavnog suda, stavovima EU i nedvosmislenim izjavama Visokog predstavnika Kristijama Šmita.

“Ponovo izražavamo punu podršku visokom predstavniku i pozivamo nadležne vlasti i međunarodnu zajednicu da odlučno djeluju, u skladu sa izjavom visokog predstavnika nakon prošlogodišnjeg ‘Dana Republike Srpske’ da ‘treba biti jasno da se 9. januar 2024. neće dogoditi u ovom okviru i na ovaj način”, navodi se u saopštenju.

Dodaje se da su 9. januar i dane koji su prethodili obilježili ružni incidenti zastrašivanja građana i povratnika u Vlasenici i Srebrenici, glasno veličanje osuđenih ratnih zločinaca i govor mržnje.

Zvaničnici EP su naveli da je Srbiju na događaju povodom Dana RS ponovo predstavljala visoka delegacija u kojoj je bilo nekoliko ministara, uključujući ministra odbrane i predsjednika Srpske napredne stranke Miloša Vučevića, a da je predsjednik RS Milorad Dodik „stajao rame uz rame“ sa odlazećim predsjednikom Skupštine Srbije i ambasadorom Rusije u BiH.

Podsjetili su da je EP u prošlogodišnjoj rezoluciji osudio prisustvo visokih srpskih zvaničnika na proslavi – neustavnog Dana Republike Srpske.

Franc i Rangel su takođe izrazili veliku zabrinutost zbog toga što je ovogodišnje najviše odlikovanje RS dodijeljeno premijeru Mađarske Viktoru Orbanu, koji je to prihvatio i time se – pridružio Vladimiru Putinu, prošlogodišnjem dobitniku istog odlikovanja, i svima ostalima koji pokazuju nepoštovanje prema ustavno-pravnom poretku BiH -.

Oni su u saopštenju podsjetili da su prošle godine – bezrezervno osudili – proslavu Dana Republike Srpske, koja je, kako su naveli, u potpunoj suprotnosti sa nekoliko odluka Ustavnog suda BiH, kojima su taj praznik i referendum iz 2016. proglašeni neustavnim.

“Pravo entiteta Republike Srpske da ima svoj praznik se ne dovodi u pitanje. Problem je u izboru datuma, kojim se krše odluke Ustavnog suda i nekoliko odredbi Ustava BiH koje zabranjuju diskriminaciju. Ignorisanje ovih odluka predstavlja krivično djelo, podriva Dejtonski mirovni sporazum i predstavlja zastoj u napretku BiH u ispunjavanju 14 ključnih prioriteta i njenoj integraciji u EU”, naveli su zvaničnici EP.

Oni su istakli da umjesto podjele i provociranja, vlasti i politički akteri u zemlji treba da se fokusiraju na sprovođenje konkretnih reformi koje su potrebne za otvaranje pristupnih pregovora, pošto je zemlja dobila status kandidata za članstvo u EU.