Merc Trampovoj administraciji: Ne miješajte se u njemačke izbore

Njemački kancelar Fridrih Merc odbacio je u srijedu novi program administracije predsjednika Sjedinjenih Američkih Država Donalda Trampa, vrijedan nekoliko miliona dolara, namijenjen podršci „slobodi govora i vjerskim slobodama“ u Evropi.

Program finansiranja pokrenut je u trenutku kada Sjedinjene Američke Države nastoje da podrže nacionalističke stranke u Evropi u okviru svoje Strategije nacionalne bezbjednosti, uz sve bliže veze Trampove administracije sa evropskom krajnjom desnicom, uključujući i stranku Alternativa za Njemačku (AfD), piše Politico.

„Ne miješamo se u američke izbore; toga smo se uvijek pridržavali. S druge strane, ne želim da se američka vlada ili institucije povezane sa vladom miješaju u njemačke izbore“, rekao je Merc u Berlinu odgovarajući na pitanje novinara da li ovu inicijativu smatra legitimnim zalaganjem ili političkim miješanjem.

Američki Stejt department je u ponedjeljak pokrenuo program finansiranja vrijedan gotovo pet miliona dolara (oko 4,3 miliona eura), čiji je cilj „jačanje i razvoj demokratske otpornosti, vladavine prava, slobode govora i slobode medija, kao i zaštite ljudskih prava u Evropi“.

U saopštenju se navodi da bi korisnici sredstava trebalo da se bave pitanjima „nacionalnog suvereniteta, migracija, cenzure i zloupotrebe pravosudnog sistema, u skladu sa zajedničkom političkom filozofijom, pravom i zajedničkim zapadnim civilizacijskim nasljeđem“.

List Financial Times prvi je izvijestio o ovom programu, prema kojem pojedinačni korisnici mogu dobiti i do tri miliona dolara (oko 2,6 miliona eura).

Iako u pozivu nije izričito navedeno da političke stranke mogu biti korisnici sredstava, Merc je ukazao na to da je u Njemačkoj zabranjeno finansiranje političkih aktera iz inostranstva.

„Nezakonito je finansirati političke stranke u Njemačkoj iz inostranstva. Pretpostavljam da će naši prijatelji širom svijeta, posebno oni, poštovati pravila koja smo uspostavili u Njemačkoj“, rekao je lider demohrišćana.

Portparol Stejt departmenta, odgovarajući na pitanje o Mercovim izjavama i mogućnosti da program podrži organizacije civilnog društva povezane sa krajnjom desnicom u Evropi, uključujući AfD, rekao je:

„Trampova administracija ostaje posvećena odbrani demokratije i ljudskih prava širom svijeta, uključujući Evropu.“

Dodao je:

„Naši programi u Evropi imaju za cilj da pomognu evropskim saveznicima u zaštiti tih prava i principa, kao i njihovog civilizacijskog samopouzdanja i suvereniteta od onih koji nastoje da ih potkopaju.“

Visoki zvaničnici Stejt departmenta i ranije su negirali da se miješaju u evropsku politiku, uprkos sastancima sa političarima evropske krajnje desnice, uključujući predstavnike AfD-a.

AfD je trenutno vodeća stranka u nacionalnim istraživanjima javnog mnjenja i ima realne izglede da prvi put dođe na vlast na pokrajinskom nivou u istočnoj njemačkoj saveznoj pokrajini Saksonija-Anhalt na izborima u septembru.

Na početku Trampovog drugog mandata, ova krajnje desničarska stranka rado je prihvatila podršku Ilona Maska, tehnološkog preduzetnika i Trampovog saveznika, kao i pohvale nakon govora potpredsjednika Džej Di Vensa, koji je na prošlogodišnjoj Minhenskoj bezbjednosnoj konferenciji kritikovao evropske političke barijere prema krajnjoj desnici.

Međutim, rukovodstvo AfD-a se posljednjih mjeseci, makar javno, distanciralo od pokreta MAGA zbog, kako smatraju, političke realnosti u uporištima krajnje desnice na području nekadašnje Istočne Njemačke uoči pokrajinskih izbora u septembru.

Šire gledano, čini se da je novi program finansiranja posebno usmjeren protiv nastojanja Evropske unije da reguliše poslovanje velikih američkih tehnoloških kompanija.

„Nadnacionalne institucije i vlade koriste državnu moć da potkopaju osnovne principe demokratske samouprave kroz preširoko definisane i nejasne zakone o govoru mržnje i propise o sadržaju na internetu, kojima se kontroliše i kažnjava govor, dok se istovremeno suzbija političko učešće“, navodi se u pozivu za dodjelu sredstava.