Profesor Univerziteta u Hjustonu i dobitnik brojnih priznanja prof. dr Ognjen Š. Miljanić bio je gost naučnog simpozijuma u organizaciji Univerziteta Crne Gore i Crnogorske akademije nauka i umjetnosti, pod nazivom: Nauka i male zemlje – Sinergija dijaspore, matice i prijatelja Crne Gore. Tim povodom, za sajt Univerziteta Crne Gore, Miljanić je govorio o važnosti saradnje sa dijasporom, radu na Hjustonu, novim trendovima u istraživanjima, u oblasti hemije, i potencijalu malih zemalja da dosegnu naučni vrh.
Profesor Miljanić, rođen 1978. godine u Beogradu, gdje je i završio Hemijski fakultet, doktorsku disertaciju je odbranio na Kaliforniijskom univerzitetu u Berkliju 2005. godine. Na istom univerzitetu, do 2008. godine, bio je postdoktorski saradnik dobitnika Nobelove nagrade (2016) prof. Fejzera Stodarta. Na Univerzitetu u Hjustonu je od 2008. godine, gdje se bavi istraživanjem poroznih materijala i kompleksnih smješa, kao i problemima kontaminacije životne sredine. Dobitnik je stipendije Aleksandar fon Humbolt fondacije, CAREER nagrade američke fondacije za nauku (NSF) i počasni je član u izraelskom hemijskom društvu. Živi u Hjustonu, sa svoje troje djece, a održao je preko 110 predavanja o svojim istraživanjima, širom svijeta, uključujući i nedavno predavanje na Univerzitetu Crne Gore.
UCG: Bili ste učesnik na nedavnom simpozijumu koji je okupio naučnike sa ovih prostora koji rade i žive u svijetu. U kojoj mjeri je po Vašem mišljenju prisutna sinergija dijaspore i matice, na ovim prostorima, pogotovo u oblasti nauke kojom se bavite?
MILJANIĆ: Sinergija u nauci između Crne Gore i dijaspore je jako slaba. Ljudi iz dijaspore dolaze često u Crnu Goru, ali je moj utisak da su te posjete uglavnom porodične ili turističke prirode. Ovaj skup je bio jedinstvena prilika da se u Crnu Goru dođe u jednom profesionalnom, ozbiljnom kontekstu. Takve napore treba nastaviti, pojačati, i produbiti, a volio bih da vidim i veći broj mladih istraživača iz Crne Gore uključenih u ovakve simpozijume.
UCG: Koliko ima ljudi sa naših prostora na Univerzitetu u Hjustonu i šta je uslovilo njihov dolazak. Da li su tome doprinijele upravo veze dijaspore?
MILJANIĆ: Da, na Univerzitetu u Hjustonu ima dvadesetak profesora i studenata iz zemalja bivše Jugoslavije, koje su ovamo uglavnom dovele ili profesionalne veze, ili problemi devedestih godina. Dijaspora bi svakako mogla učiniti više da privuče mlade ljude iz Crne Gore na profesionalno usavršavanje u SAD, a moja bi nada bila da bi se neki od njih i vratili u Crnu Goru da svoje znanje stave na raspolaganje rastućoj naučnoj zajednici u matici.
UCG: Šta vam je pružio rad na instituciji na kojoj radite, u ličnom i profesionalnom smislu?
MILJANIĆ: Rad u Hjustonu mi je omogućio da upoznam na stotine naučnika iz cijelog sveta koji se bave problematikom koja mene zanima, da razvijem svoje ideje, i da se posvetim obrazovanju mladih talenata kroz kurseve koje držim studentima redovnih studija i istraživački rad sa studentima doktorskih studija. U ličnom smislu, poslednjih 14 godina u Hjustonu su bile jako značajne za mene: moje troje djece se rodilo ovdje, i trenutno se školuju kao (polu-)Teksašani.
UCG: Šta je sada posebno aktuelan trend u oblasti kojom se bavite?
MILJANIĆ: U hemiji i drugim prirodnim naukama, kao i u raznim inženjerskim disciplinama, klimatske promjene su fokus istraživanja već desetak godina, i ja mislim da će se ovaj trend nastaviti. Problem je ogroman, i sredstva koja se u njegovo rješavanje ulažu su takođe ogromna. Tražeći rješenja za klimatske promjene neumitno ćemo naći nove tehnologije koje se mogu primijeniti i u oblastima koje nemaju nikakve veze sa klimom.
UCG: Da li mislite da i male zemlje imaju potencijala da, u sinergiji sa dijasporom, mogu doseći sam vrh nauke i njenih dostignuća?
MILJANIĆ: Naravno! U nekom smislu malim zemljama je i lakše nego velikim da se posvete vrhunskoj nauci. Primjera za ovo je jako mnogo: Singapur, Danska, Švajcarska, Austrija, Izrael, Norveška, Tajvan… Male zemlje se rijetko bave grandioznim nacionalnim projektima i obično ulažu malo u vojsku i birokratske aparate. To umnogome oslobađa sredstva i energiju za stvaralačke djelatnosti. Naravno, u samoj količini istraživanja Crna Gora nikada neće moći da se poredi sa npr. Francuskom ili SAD-om, ali ukoliko se specijalizuje u nekim oblastima—npr. istraživanja mora, bilja, ili životne sredine—ona može doći do svjetskog uticaja.
UCG: Šta biste preporučili mladim ljudima u istrajavanju na putu obrazovanja i nauke? Na osnovu Vašeg iskustva, šta je to što je formula uspjeha, na profesionalnom putu i u životu?
MILJANIĆ: Moja preporuka bi se sastojala iz tri dijela. Prvo, nađite šta vas stvarno zanima, tako što ćete se zainteresovati za sto stvari, i odbaciti devedeset devet. Samo zato što studirate jednu nauku, ne morate da zatvorite svoja interesovanja za druge! Drugo, posvetite se tome što vas stvarno zanima, ali onako vrhunski, na svjetskom nivou. Treće, ne predajte se kad se pojave problemi (a sigurno će se pojaviti), i usredsredite se na rješavanje velikog naučnog problema u vašoj oblasti.
UCG: Nauka nije samo rad u zatvorenom, a često se pogrešno percipira kao izolovanost od drugih. Ona otvara vrata i za upoznavanje drugih kultura, nekad dovede do neočekivanih susreta i dobrih druženja?
MILJANIĆ: Krajem 2015. godine sam održao predavanje na Federalnom univerzitetu u Rio de Žaneiru u Brazilu. Umjesto uobičajene svečane večere posle predavanja, moj kolega je predložio roštilj sa njegovim studentima na plaži Ipanema uz zalazak sunca. To se ispostavilo kao mnogo bolja ideja, uz odličnu hranu, piće, i gitare…
Profesor Miljanić, rođen 1978. godine u Beogradu, gdje je i završio Hemijski fakultet, doktorsku disertaciju je odbranio na Kaliforniijskom univerzitetu u Berkliju 2005. godine. Na istom univerzitetu, do 2008. godine, bio je postdoktorski saradnik dobitnika Nobelove nagrade (2016) prof. Fejzera Stodarta. Na Univerzitetu u Hjustonu je od 2008. godine, gdje se bavi istraživanjem poroznih materijala i kompleksnih smješa, kao i problemima kontaminacije životne sredine. Dobitnik je stipendije Aleksandar fon Humbolt fondacije, CAREER nagrade američke fondacije za nauku (NSF) i počasni je član u izraelskom hemijskom društvu. Živi u Hjustonu, sa svoje troje djece, a održao je preko 110 predavanja o svojim istraživanjima, širom svijeta, uključujući i nedavno predavanje na Univerzitetu Crne Gore.
