Kako navodi u saopštenju, oblast obrazovanja u Crnoj Gori u nadležnosti je Ministarstva prosvjete, aobrazovni sistem čine pedagoško obrazovanje i vaspitanje, osnovno, srednje, stručno obrazovanje, obrazovanje za odrasle, obrazovanje lica sa posebnim potrebama kao i visoko obrazovanje.
“Zakoni u ovoj oblasti se često mijenjaju ali bez ranije sprovedene analize ili rasprave u zakonski propisanim uslovima čime se ograničava transparentnost i kvalitet ovog procesa. Takođe se kao nedostatak pojavljuju podzakonski akti koji bi bliže određivali kriterijume i uslove primjene zakona. Shodno postojećem stanju i činjenici da je poglavlje 26 (obrazovanje i kultura) privremeno zatvoreno zaključuje se da vlast ima osjećaj da ne treba da radi ništa kako bi se stanje unaprijedilo”, smatra Tomić.
Kako dodaje, sistem obrazovanja koji teži dostizanju visokog kvaliteta ujedno je i sistem koji je motivisan da se stalno preispituje i usavršava.
“Odgovornost koje obrazovanje u svakom društvu ima kao intelektualni i socijalni izvor podrazumjeva i obavezu da se postojano prati, utvrdjuje kvalitet i podiže ga na znatno veći nivo. Okosnica i glavni pokretač reformi u obrazovanju je visok kvalitet obrazovanja. Obrazovanje je jako kompleksna oblast u okviru koje se javljaju najrazličitiji problemi koji potražuju adekvatno rešenje. Međutim ono što se može navesti kao jedan od bitnih problema u obrazovnom sistemu Crne Gore jeste loše normirana zakonska odredba načina izbora direktora škola”, poručuje Tomić.
To što direktore škola bira ministar prosvjete je za Tomić nepotrebno centralizovanje sistema, a gubi se osnov za demokratičnije upravljanje školama zarad partikularnih interesa.
“Ovakav izbor prouzrokuje niz posljedica počevsi od problema u organizaciji nastave do zloupotreba prostorija škole. Poznata je i informacija da je Prosvjetna inspekcija ukazala na nepostojanost diploma i licenci koje predstavljaju odgovornost direktora ali ono što nije poznato jesu sankcije po tom pitanju. Analizirajući oblast obrazovanja Demokrate zaključuju da je neophodno unapređenje transparentnosti i kontrole rada u obrazovanju. Potrebno je osmisliti mehanizme koji bi omogućavali efikasnu primjenu zakona u obrazovanju, a samim tim i definisati sankcije u okviru kršenja istog. Za početak smatramo da bi u okviru Ispitnog centra ili Zavoda za školstvo trebalo otvoriti partnerski centar koji bi bio orijentisan na obuku i testiranje obrazovnog kadra i na taj način bi se osposobio koristan i održiv sistem”, smatra Tomić.
Kako navodi, naš obrazovni sitem produkuje kadar koji u velikoj mjeri ne može da nađe adekvatna radna mjesta a to znači ono za sta su se školovali.
“S druge strane privreda i potrebe privrede su sasvim drugačije. Kao posledica javlja se nezaposlenost. Mi, Demokrate ističemo da se izgradnja sistema obrazovanja ne može vršiti nezavisno od socijalno konteksta i da se moraju utvrditi razlozi i odgovornost za raskorake između ponude i potražnje na tržištu kvalifikovanog kadra, jer taj raskorak nanosi velike socijalne gubitke i otežava razvoj naše države. Visoko obrazovanje se pretvara u biznis gdje se akcenat stavlja na plaćanju skolarine što donosi profit institucijama a znanje postaje sporedno pitanje”, zaključuje Tomić.
