U Izvještaju State Departmenta je naglašeno da crnogorski Ustav i zakoni omogućavaju slobodu govora i štampe, ali da je Vlada zadržala neka ograničenja.
„Pojedinci obično mogu kritikovati Vladu javno ili privatno, bez represija. Bilo je izvještaja da vlasti protivzakonito nadziru komunikaciju između članova građanskih organizacija. Zakon krivično tretira podsticanje mržnje i netrpeljivosti na nacionalnoj, rasnoj i vjerskoj osnovi i propisuje kaznu od šet mjeseci do 10 godina zatvora“, navodi se u Izvještaju State Departmenta.
Dalje se ističe da štampani mediji, uključuju privatne dnevne novine poput Vijesti i Dana, kao i Pobjede koja je u vlasništvu države i svi imaju distribuciju u cijeloj državi. (U međuvremenu je Pobjeda privatizovana).
„Nezavisni mediji generalno izražavaju široku paletu političkih i društvenih pogleda. Bilo je nekoliko fizičkih napada na novinare opozicionih ili nezavisnih medija, a opozicioni mediji prema izvještajima vrše politički i ekonomski pritisak“, stoji u Izvještaju.
State Department u Izvještaju o ljudskim pravima u Crnoj Gori je posebno naveo da su 5. novembra prošle godine, dva poslanika Skupštine koji predstavljaju albanske nacionalne stranke podnijela krivičnu prijavu protiv crnogorskog izdanja senzacionalističkog srpskog tabloida Informer za „širenje rasne i vjerske mržnje“ zbog članka na naslovnoj strani 16. oktobra u kojem su upotrijebljene zapaljiva retoriku i pogrdni termini protiv Albanaca.
“Neki mediji, kao što su Dan, Vijesti i Monitor, pokazali su spremnost da kritikuju Vladu, ali s vremena na vrijeme njihovo izvještavanje je uključivalo lične napade koji odražavaju poslovne ili političke interese njihovih vlasnika. Isticanje članaka i televizijskih programa kritičnih prema vlasti sugeriše da autocenzura nije veliki problem”, dodaje se u Izvještaju.
U State Departmentu smatraju da su u kombinaciji s nedostatkom obuka, neetičnim ponašanjem novinara i niskim platama, takvi faktori doprinijeli povremeno pristrasnom izvještavanju.
U Izvještaju je zapaženo da kao i ranijih godina nema promjene u dubokoj podjeli između provladinih i opozicionih medija koja je spriječila stvaranje funkcionalnog i jedinstvenog samoregulacionog mehanizma.
„Vodeći mediji povezani sa opozicijom (Dan, Vijesti, TV Vijesti i Monitor) odbili su da se priključe Samoregulacionom tijelu ustanovljenom 2012. zbog njegovih veza sa Vladom“, stoji u Izvještaju State Departmenta.
Navodi se da su Vijesti, Dan i Monitor ustanovili svoje ombudsmane, kao i da je NVO Akcija za ljudska prava iznijela tvrdnju da se Samoregulatorno tijelo više bavi medijima koji nijesu članovi nego onima koji jesu.
„Pozivajući se na „kršenja ustavnih prava i sloboda građana“ sudske vlasti su dva puta tokom prošle godine (2. jula i 30. oktobra ) zabranile distribuciju sadržaja u crnogorskom izdanju senzacionalističkog srpskog tabloida Informer. Zabranjeni sadržaji uključuju na naslovnoj strani navodne pornografske fotografije poznate aktivistkinje nevladine organizacije koje je Informator objavljivao nekoliko nedjelja“, ističe se u Izvještaju State Departmenta.
Takođe, je u Izvještaju navedeno da su lokalne nevladine organizacije, većina političkih stranaka (osim DPS-a), i članovi međunarodne zajednice, uključujući i strane ambasade i OEBS, javno osudili članke kao oblik zastrašivanja.
„Uprkos odlukama Suda, serija je nastavljena. 5. septembra, dva člana parlamenta koji predstavljaju manjinske etničke albanske stranke podnijeli su krivičnu prijavu protiv Informera za „širenje rasne i vjerske mržnje“ protiv etničkih Albanaca u zemlji. Državni tužilac je krajem godine otvorio istragu“, ističe se između ostalog u Izvještaju o ljudskim pravima u Crnoj Gori za prošlu godinu.
