Vlada, nakon poravnanja pred Evropskim sudom za ljudska prava sa petoricom radnika fabrike ”Radoje Dakić”, treba da isplati potraživanja i ostalim bivšim zaposlenima kojima je država prekršila ljudska prava, smatraju u nevladinoj organizaciji NVO Akcija za ljudska prava HRA.
Iz te NVO su ocijenili da Vlada treba da bez daljeg odlaganja isplati potraživanja i ostalih radnika tog preduzeća, kojima je na isti način, neizvršavanjem sudskih presuda u proteklih deset godina, država prekršila ljudska prava na pravično suđenje i mirno uživanje imovine.
“Takav epilog već godinama zahtijevaju osnovni razlozi pravičnosti i vladavine prava. Najveća je nepopravljiva šteta prema više od 400 radnika koji su u međuvremenu preminuli bez ostvarivanja prava koje im je sud pravosnažno utvrdio”, navodi se u saopštenju.
Evropski sud za ljudska prava je, kako se dodaje, još 2013. godine po istom principu presudio u korist Borislava Mijanovića, utvrdivši da država mora da odgovara za potraživanja prema preduzeću čiji je ona većinski vlasnik, kao što je ”Radoje Dakić”.
U tom predmetu je Crnu Goru pred Evropskim sudom za ljudska prava zastupao sadašnji potpredsjednik Vlade i ministar pravde, Zoran Pažin.
“Imajući u vidu praksu Evropskog suda za ljudska prava u nekoliko predmeta protiv Srbije i drugih država, HRA je još 2011. godine apelovala na Vladu da preuzme dugove prema radnicima svih preduzeća u kojima je država većinski vlasnik, i konkretno radnika „Radoja Dakića“, čije je pravo na zaostale zarade bilo utvrđeno pravosnažnim i izvršnim presudama u junu 2006. godine, i koji od tada čekaju na njihovo izvršenje”, precizirali su iz HRA.
Iz te NVO su podsjetili da je Skupština akcionara „Radoja Dakića“ 2004. godine usvojila izvještaj o poslovanju i završni račun za 2003. godinu, u kojem su konstatovana potraživanja svih zaposlenih u iznosu od 22,62 miliona eura, na ime neisplaćenih zarada za period od 1997. do polovine 2003. godine.
“U skladu s tim, radnici su pokrenuli više parničnih postupaka pred Osnovnim sudom u Podgorici, u kojima je sud donio presude u korist oštećenih radnika “Radoja Dakića“, koje su postale pravosnažne i izvršne u junu 2006. godine. Ukupni broj povjerilaca je oko 1,8 hiljada, jer su preduzeće tužili i penzioneri i radnici kojima je ranije prestao radni odnos”, podsjetili su iz HRA.
Na osnovu pravosnažnih presuda, pokrenut je izvršni postupak pred Osnovnim sudom u Podgorici, ali su pokušaji da se sprovede izvršenje, na novčanim sredstvima ili prodajom imovine izvršnog dužnika ostali bezuspješni.
“Radi izvršenja pravosnažne presude, a imajući u vidu posebnu odgovornost države kao većinskog vlasnika, radnici su se obraćali gotovo svim nadležnim državnim institucijama i to Zaštitniku ljudskih prava, premijeru, predsjedniku Crne Gore, stranim organizacijama, a godinama svakog mjeseca organizuju protesna okupljanja”, rekli su iz HRA.
Tadašnji premijer Milo Đukanović je 2009. godine, na zahtjev Zaštitnika ljudskih prava o mogućnosti rješavanja problema u „Radoju Dakiću, uputio zvaničan dopis u kojem je rečeno da Vlada nema obavezu da novac poreskih obveznika, čija je namjena precizno planirana, upotrijebi za izmirenje obaveza prema povjeriocima.
“Evropski sud za ljudska prava je u septembru 2013. godine donio presudu u predmetu Mijanović, koji se takođe ticao odgovornosti države za neizvršavanje presude protiv podgoričke fabrike”, naveli su iz HRA.
Evropski sud je tom presudom utvrdio kršenje prava na pravično suđenje i mirno uživanje imovine i konstatovao da, s obzirom na nalaz da država ima odgovornost za dug, ne može kao opravdanje za to neizvršenje da se pozove ni na nedostatak svojih sredstava ni na neimaštinu dužnika.
