Na Velikoj Podgoričkoj skupštini, održanoj od 24. do 29. novembra 1918. godine, donešena je odluka o prisajedinjenju Kraljevine Crne Gore Kraljevini Srbiji i zabrani povratka kralju Nikoli u domovinu.
01.decembra 1918. godine stvorena je država Srba, Hrvata i Slovenaca, pod dinastijom Karađorđević. Slavna hiljadugodišnja država Crna Gora zbrisana je sa karte svijeta.
Versajski mirovni sporazum 1919. godine nije bio samo nepravedan prema Crnoj Gori, već je stvorio preduslove za Drugi svjetski rat. Francuski admiral Foš je, svjestan svih kontradiktornosti Versajskog ugovora, izjavio da „to nije nikakav mir, već samo primirje koje neće trajati duže od 20 godina“.
Živeći u Kraljevini Jugoslaviji, bez države i imena, Crnogorci su pokazali svoje junaštvo u toku Drugog svjetskog rata, kojim su zadivili porobljenu Evropu masovnim ustankom 13. jula 1941. godine.
Istorijskog 29. novembra 1943. godine, na Drugom zasijedanju AVNOJ-a u Jajcu odlučeno je da se buduća Jugoslavija izgradi kao zajednica ravnopravnih naroda, te da se vladi u izbjeglištvu zabrani povratak u zemlju.
Na Trećem zasijedanju AVNOJ-a 29. novembra 1945. godine u Beogradu je proglašena FNRJ sa šest ravnopravnih repulika, gdje se ime Crne Gore vraća na mapu svijeta, 27 godina nakon Podgoričke skupštine.
S obzirom na društveno uređenje i ugled koji je FNRJ/SFRJ, sa Titom na čelu, uživala u svijetu, Crna Gora je, iako manje razvijena republika, bila zadovoljna svojim statusom u federalnoj državi.
Došla su turbulentna vremena pa je 29. novembra 1991. Godine Badinterova komisija objavila rezultate međunarodne arbitraže, prema kojima se „SFRJ nalazi u procesu nestajanja, te da su sve republike bivše Federacije njeni sukcesori“.
Nakon dobrovoljnog života u zajednici sa Republikom Srbijom u trajanju od 14 godina, Republika Crna Gora je, poslije 88 godina, na referendumu 21. maja 2006. godine, povratila atribute suverene države i „uzela svoju sudbinu u svoje ruke“. Uslijedila su brza priznanja i ubrzan prodor na međunarodnoj političkoj sceni.
29. novembra 2006. šefovi država i vlada 26 članica NATO-a, na samitu u Rigi, pozvali su Crnu Goru da, zajedno sa BiH i Republikom Srbijom postane članica programa „Partnerstvo za mir“.
Dok ubrzano grabi na putu ka EU, Crna Gora je doživjela uspjeh i čast da 01/02 decembra 2015. godine, odlukom ministara 28 država članica NATO-a, bude pozvana u NATO alijansu, što je njeno strateško, Ustavom zacrtano, opredjeljenje.
Imajući u vidu datum, pozdravljajući ovaj čin, prof.dr Ivan Vuković ga je simbolično nazvao „planetarnom pravdom“, dok je davne 1922. godine američki publicista Vitni Voren u svojoj knjizi „Crna Gora-zločin Mirovne konferencije“, između ostalog zapisao:
„…Među civilizovanim narodima postoji latentno osjećnje pravednosti, koje samo treba probuditi da bi se obezbijedila pravda za zemlju koja je istrpjela najveću nepravdu koju poznaje savremena istorija…“
Simbolika je i to da će Crna Gora postati 29. članica NATO-a.
Autor
Milojka P. Perović
