Knjiga „Prilozi proučavanju Ljetopisa popa Dukljanina i ranosrednjovjekovne Duklje”, autora Steva Vučinića, a u izdanju Fakulteta za crnogorski jezik i književnost, predstavljena je u Narodnoj biblioteci „Radosav Ljumović”, u okviru manifestacije Podgoričko kulturno ljeto.
Tim povodom, prikaz knjige dali su prodekan za nastavu Fakulteta za crnogorski jezik i književnost Aleksandar Radoman, akademik Đorđe Borozan i publicista Slobodan Čukić.
U centru proučavanja ove knjige nalazi se najznačajniji crnogorski srednjovjekovni istorijski izvor “Ljetopis popa Dukljanina”.
“Ovim djelom bavili su se mnogi zvani i nezvani pisci. Kako su danas poznati tek pozni prepisi spisa i kako sam tekst izaziva brojne nedoumice u pogledu njegovog žanra, autorstva, istorijske zasnovanosti kompozicije, vremena nastanka i slično, ostala su mnoga neraščišćenja pitanja. Zavidna bibliografija o Ljetopisu nije i dobar dokaz njegove proučenosti. Zapravo je samo svjedočanstvo koliko taj spis već duže od vijek i po intrigira južnoslovensku, pa i evropsku nauku. Nerijetko se Ljetopisu pristupalo iz ideološkog rakursa, sa ciljem da se u njemu prepoznaju i opravdaju neki savremeni istorijski događaji i nacionalne konstelacije… Kao najstarije sačuvano djelo crnogorske istoriografije Ljetopis je uglavnom sa ideoloških aspekata i bio kritički preipitivan”, kazao je Aleksandar Radoman.
Ne robujući kalupima tradicionalističke humanistike, Stevo Vučinić je u svojim čitanjima ove hronike krenuo drugačijim putem, smatra on.
“Polazeći od lako dokazive premise da je Ljetopis popa Dukljanina hronika, tekst istoriografskog karaktera, Vučinić je njegovom tumačenju pristupio s namjerom da provjeri njegovu pouzdanost, kao istorijskog izvora. Stoga su njegove studije pokušaj da se različitim postupcima odgovori na pitanje u kojoj je mjeri Ljetopis upotrebljiv istorijski izvor”, kazao je Radoman dodajući da Vučinićeve studije dokazuju da “pop Dukljanin nije nikakav mračni falsifikator i mistifikator, već svjesni hroničar koji je svoju istoriju pisao od raspoložive pisane građe i usmenog kazivanja”.
“Vučinićeva istraživanja značajan su doprinos osvjetljavanju onog perioda crnogorske istorije koji je možda i najslabije proučen. Vučinić je dosadašnja istraživanja nanovo provjerio, što je za rezultat imalo opsežnu interdisciplinarnu monografiju, bez koje se zasigurno u budućnosti neće moći pisati o Ljetopisu, ali ni u o našoj istoriji”, zaključio je Radoman.
Akademik Đorđe Borozan istakao je da je ova studija svojevrsni poziv autora i podstrek na dalja arheološka i teorijska istraživanja ovog dijela istorije Crne Gore, utoliko prije što podstiču i unekoliko mijenjaju uobičajene predstave o onovremenim događanjima.
