Ekspertkinja za pitanja Balkana pri Evropskom parlamentu Federika Voelk kazala je kako EU institucije ne govore dovoljno o temi oštre i meke moći na Balkanu, te da se zanemaruje srpski uticaj u regionu.
“Govori Milorada Dodika i Aleksandra Vučića u posljednje vrijeme pokazuju da oni nijesu prozapadno orijentisani, saglasila se Voelk na I panelu III Cetinjskog foruma, na kojem će o oštroj i mekoj moći na Zapadnom Balkanu govoriti u naredna tri dana preko 60 eminentnih imena iz Crne Gore i regiona.
Prema riječima Voelk, danas je srpska vlada bliža Rusiji nego EU, a Crna Gora rizikuje da bude potpuno preuzeta od strane ovakvih uticaja.
“Crna Gora zaslužuje evropsku budućnost”, kazala je ona.
Istoričar Boban Batrićević ocijenio je da je Crna Gora interesna sfera Rusije još od 18. vijeka, kao i da je uvijek igrala posebnu ulogu „jer su na nju gledali kao na mjesto sa koga se mogu miješati u ostale zemlje u regionu“.
Istoričar Batrićević je pred punom salom na FCJK kazao i da je evidentiran rapidni porast ruskog uticaja odmah nakon što je Crna Gora ušla u NATO.
“Vidjeli smo i da je rektor UCG Vladimir Božović učio rusku stranu kako da realizuje uticaj meke moći preko Srpske pravoslavne crkve. I danas imamo proruske aktere koji pričaju prozapadnu priču. To je izum ruske meke moći u Crnoj Gori”, ocijenio je Btarićević.
On je litije 2019. godine značio kao kulminaciju sofisticiranog ruskog djelovanja.
“DPS nije zamijenila demokratska alternativa, već retrogradna vlast koja je vladu formirala u Manastiru Ostrog”, podsjetio je Batrićević.
Prema njegovim riječima, ljudi koji su 2016. optuženi za državni udar sada upravljaju CG.
“Došlo je do toga da se agenda zvaničnog Beograda u Crnoj Gori sprovodi prozapadnim rječnikom. Na nama je da se tome odupremo”, poručio je Batrićević.
Bivši šef diplomatije Češke Republike Tomaš Petriček kazao je kako se Evropa i svijet od 2008. godine suočavaju sa bezbjednosnim i ekonomskim krizama.
“Evropski ekonomski model je i dalje relevantan, a Rusija je dugo prisutna u ovom regionu, a tu su i Kina i Srbija. Potrebna nam je sada jaka ekonomska strategija između EU i zemalja ZB i jake demokratske institucije otporne na uticaje meke moći”, kazao je Petriček.
Prema njegovim riječima, Kina sada promoviše drugačiju meku moć, a to čini i Rusija.
“Vjerujem da mi i dalje možemo da izgradimo sopstvenu ekonomsku otpornost. Bitka se vodi oko toga ko će preuzeti kontrolu nad tehnološkim razvojem, a Kina je tu u prednosti”, poručio je Petriček.
On je naglasio da se fokus mora staviti na ekonomski rast, a da se kriza poput one iz 2008. godine mora prevazići uz predstavljanje demokratije kao modernog razvojnog procesa.
Ambasador Češke pri NATO-u Jakub Landovski, koji je govorio o situaciji na sjeveru, koji je tradicionalno neutralan već 200 godina, a ta je neutralnost nametana od strane Rusije, no sad dolazi do reakcije i adaptacije koja je izazvana ruskom agresijom na Ukrajinu.
“Evropi je sve više stalo do kolektivne sigurnosti, što se potvrđuje uvjerenjem da će više od 20 zemalja izdvajati predviđenu sumu od 2 odsto GDP-a za odbranu” istakao je Landovski.
Na prvom panelu su govorili i dekan FPN u Sarajevu Sead Turčalo te direktor Foruma 2000 Jakub Klepal, koji je govorio o kineskoj i ruskoj oštroj moći u Centralnoj Evropi na primjeru Češke.
