Prijedlog ustavnih promjena u Turskoj koje snažno povećavaju i jačaju predsjedničke ovlašćenja biće “opasan korak unazad” za demokratiju, saopštili su stručnjaci Savjeta Evrope u petak.
U saopštenju pravnog panela, se navodi da će se amandmanima predsjedniku dati “ovlašćenja da može da raspusti parlament po bilo kom osnovu, što je temeljno strano demokratskim predsjedničkim sistemima”.
Turski predsjednik Redžep Tajip Erdogan je rekao da želi izvršna ovlašćenja kao predsjednik da bi garantovao stabilnost i spriječio povratak zemlje na ranjive koalicije kakve je Turska imala u ranijim decenijama.
Njegovi protivnici kažu da će ove promjene gurnuti Tursku u ruke vlasti jednog čovjeka i dovesti do erozije osnovnih prava i sloboda.
Pravni panel Savjeta Evrope nema obavezujuće dejstvo za Tursku, koja se ovoj organizaciji od 47 članica, priključila 1950. godine.
Turska, članica NATO, koja ima 80 miliona stanovnika, 16. aprila će izaći na glasanje, na kojem je potrebna samo prosta većina da bi se odobrile ustavne promjene koje Erdogan traži, a koje je već u januaru odobrio parlament, u kojem njegova Partija pravde i razvoja (AKP) ima većinu.
Ovim izmjenama se predsjedniku omogućava da izdaje dekrete, proglašava vanredno stanje, imenuje ministre i druge glavne zvaničnike u zemlji te da raspusti parlament. Dvije najveće opozicione stranke naglašavaju da će ovaj prijedlog ukloniti balans koji je i onako značajno ugrožen Erdoganovom kontrolom nad vladom.
Stručnjaci Savjeta Evrope takođe kažu da su zabrinuti jer će nova izvršna ovlašćenja omogućiti da predsjednik “bez bilo kakve supervizije imenuje i otpušta ministre, postavlja i skida druge državne zvaničnike, samo na osnovu kriterijuma koje utvrđuje on lično”.
Savjet Evrope to vidi kao slabljenje “i onako neadekvatnog sistema kontrole sudske vlasti nad izvršnom”.
Cijelo mišljenje Savjeta Evrope o predložinim ustavim promjenama u Turskoj biće objavljeno u ponedjeljak.
