Bugarska je u četvrtak dobila zeleno svjetlo od čelnika Evropske unije za uvođenje eura od 1. januara 2026. godine. Lideri, okupljeni na samitu EU u Briselu, podržali su predlog Evropske komisijekojim se Bugarskoj dozvoljava da postane 21. članica eurozone i zamijeni lev evrom, nakon što je to već planirala 2024. godine, ali je bila odbijena.
Ta balkanska zemlja članica je EU od 2007. godine i prva je zemlja koja bi mogla uvesti euro nakon Hrvatske 2023. godine.
Evropski parlament i Evropska centralna banka (ECB) još uvijek se moraju konsultovati prije neophodnih zakonskih promjena prije nego što Bugari budu mogli da plaćaju eurima, ali se ti koraci smatraju formalnošću.
Bugarska, jedna od siromašnijih zemalja EU, i dalje je na dnu liste 27 članica prema bruto domaćem proizvodu (BDP) po glavi stanovnika, iako su stope rasta bile veće nego drugdje.
Uz relativno niske i stabilne stope inflacije, kriterijumi za pristupanje uključuju stabilnost cijena, zdrave javne finansije i stabilne devizne kurseve.
Komisija je nedavno saopštila da očekuje stopu inflacije od 3,6 procenata za Bugarsku u tekućoj godini i 1,8 procenata u 2026. godini, što je podstaklo pozitivnu ocjenu za Sofiju.
U Bugarskoj je uvođenje eura propraćeno žestokim protestima. U februaru su nacionalisti zapalili vatru ispred ulaza u predstavništvo EU u Sofiji i izlili crvenu boju na staklenu fasadu zgrade. Bacali su Molotovljeve koktele i jaja.
Prošlog mjeseca pristalice proruskih i nacionalističkih stranaka demonstrirale su u glavnom gradu Sofiji i drugim gradovima, pozivajući na zadržavanje leva zbog straha da će euro podstaći rast cijena.
Protivnici eura prikupili su 604.000 potpisa u korist referenduma o uvođenju zajedničke valute, ali bugarski parlament je dva puta odbacio referendum – 2023. i u maju 2025. godine.
Prema anketi koju je sredinom maja sproveo bugarski institut Mjara, više od polovine svih odraslih (54,9 odsto) protivi se uvođenju zajedničke valute 2026. godine, dok je stabilna trećina (34,4 odsto) za ulazak u eurozonu naredne godine.
