1533. POSLJEDNJA VLADARKA TJUDORA
Rođena Elizabeta Prva
Elizabeta I Tjudor bila je kraljica Engleske i kraljica Irske od 1558. do smrti. Bila je peti i posljednji vladar dinastije Tjudora, naslijedivši svoju polusestru, kraljicu Mariju I. Vladala je u periodu velikih vjerskih previranja. Nakon kratke vladavine polubrata Edvarda VI i polusestre Marije, čiji se način upravljanja zemljom razlikovao u svakom pogledu, njeno 44-godišnje kraljevanje dovelo je do porasta engleske moći i uticaja u svijetu. U trenutku kada je došla na tron, primjeri dviju prethodnih žena koje su vladale Engleskom nijesu obećavali mirnu i uspješnu vladavinu nove kraljice. Čak i oni koji su je podržavali nadali su se da će se udati i vlast prepustiti mužu, ali Elizabeta je imala druge planove. Ona je jednom zauvijek vratila Englesku protestantizmu. Za vrijeme njene vladavine porasla je ekonomska moć Engleske, cvjetala nauka, filozofija i kultura, započela je kolonizacija Sjeverne Amerike, a osnovana je i Britanska istočnoindijska kompanija. Bila je prvi Tjudor koji je priznao da monarh vlada uz saglasnost naroda, te je uvijek blisko sarađivala sa parlamentom i povjerljivim savjetnicima, što je bio stil vladanja koji su njeni nasljednici propustili da prate. Sve vrijeme njene vladavine pratilo je pitanje nasljednika, budući da nije željela da se uda iz razloga koji nikada nijesu utvrđeni. Umrla je 1603. godine, a naslijedio ju je Jakov I, prvi engleski kralj iz dinastije Stjuart.
1936. OSNIVAČ PRAVCA ROKENROL
Rođen muzičar Badi Holi
Čarls Hardin Holi, poznatiji kao Badi Holi, američki pjevač i kantautor, smatra se jednim od najuticajnijih osnivača rokenrola. Odrastao je u porodici muzičara i kao dijete učio je da svira violinu. Braća bi mu često nauljila žice da ga drugi ne čuju dok svira, pa se zainteresovao za klavir i gitaru. U srednjoj školi upoznao je muzičara Boba Montgomerija. Imali su slične interese u muzici i uskoro su se udružili u duo “Buddy i Bob”. U početku su pod uticajem bluegrass muzike pjevali harmonijske duete u mjesnim klubovima. Holi se okrenuo rok muzici kada je uživo vidio pjevanje Elvisa Prislija početkom 1955. Časopis Rolling Stone ga je 2004. godine uvrstio na 13. mjesto popisa “100 besmrtnika popularne muzike”. Iako je njegova karijera naglo prekinuta smrću u avionskoj nesreći 1959. godine, njegovo djelo uvrštava se među najznačajnija ostvarenja u istoriji rok muzike.
1812. NAPOLEONOV PRODOR KA MOSKVI
Borodinska bitka između ruske i francuske vojske
Borodinska bitka, u francuskoj istoriji poznata i kao Bitka za Moskvu, odigrala se na Borodinskom polju, 124 kilometra zapadno od Moskve. Vodila se između ruske vojske, pod komandom generala Mihaila Kutuzova i Velike armije Napoleona Bonaparte, tokom Napoleonove invazije Rusije, odnosno Otadžbinskog rata Rusije 1812. Na glavnu bitku Napoleon je morao da čeka skoro tri mjeseca. Ruska vojska se povlačila sporo, uz manje okršaje. Međutim, na insistiranje ruskog cara Aleksandra Prvog, koji je smatrao da Moskvu ne treba predati bez borbe i pošto je dobio neznatno pojačanje, Kutuzov se ipak odlučio za odbranu Moskve. Za bitku je bilo potrebno pronaći prostor za manevar najvećeg dijela ruske vojske, sa prirodnim preprekama za odbranu, koji je obuhvatao Stari i Novi smolenski put prema Moskvi. Borodinsko polje predložio je general-pukovnik intendantske službe K. I. Tolem. Na sredini tog polja nalazi se selo Borodino, po kome je polje dobilo ime. Za jedan dan ruska armija je nanijela teške gubitke francuskoj, ali je i sama, prema preliminarnoj procjeni, izgubila skoro polovinu vojnika redovne vojske. Saznavši da Napoleonu pristižu dvije pješadijske divizije i rezervni bataljoni, ukupne brojnosti do 40.000 vojnika, Kutuzov je nakon bitke odlučio da se povuče sa borodinske pozicije i iz Moskve, shvativši da njegov glavni zadatak nije odbrana Moskve, već uništavanje neprijateljske vojske.
1566. ZRINSKI NIJE ŽELIO PREDAJU
Turci osvojili Siget
Otomanske snage pod vođstvom Sulejmana I osvojile su mađarski grad Siget (današnji Sigetvar) nakon hrabre odbrane grada, koju je vodio Nikola Šubić Zrinski. Malo utvrđenje Siget bilo je ključna prepreka turskom nadiranju prema srcu tadašnje Evrope, prema gradu Beču, ali i glavni oslonac odbrane koja je štitila Hrvatsku. U to vrijeme turska vojska je držala u posjedu najsnažnija uporišta Budim i Beograd, a namjera im je bila da zauzmu utvrđenja Eger i Sigetvar. Bitka kod Sigeta počela je 6. avgusta kada je Sulejman I krenuo s više od 100.000 vojnika i 300 topova na šesti vojni pohod u cilju da osvoji Beč. Zrinski, tadašnji gospodar Međimurja i zapovjednik Mađarske južno od Dunava, dobro je obezbijedio grad, te je prije velike i sudbonosne bitke tražio od svojih 2.500 ratnika da mu obećaju poslušnost i vjernost do smrti. Nakon što su na današnji dan vatrenim strijelama i loptama zapalili grad, Turci su očekivali predaju, ali Zrinski i preživjeli junaci pobjegli su iz grada, te su junački poginuli, skupo prodajući svoje živote.
1822. Guverner Brazila, princ Pedro, proglasio nezavisnost od Portugala i proglasio se za cara. Portugal je priznao nezavisnost Brazila 1828.
1860. Italijanski revolucionar Đuzepe Garibaldi sa “crvenokošuljašima” zauzeo je Napulj, u ratu za oslobođenje zemlje od Austrijanaca i ujedinjenje Italije.
1901. Potpisan je Pekinški protokol, kojim je okončan Bokserski ustanak u Kini. Pobunu protiv stranaca ugušile evropske sile Japan i SAD, a Kina je primorana da plati odštetu za njihovu imovinu uništenu u ustanku.
1909. Rođen američki filmski i pozorišni režiser jermenskog porijekla Elija Kazan, dobitnik nekoliko Oskara. Autor je niza filmova čija tematika su socijalni i psihološki problemi. Istaknuti je predstavnik realističkog i društveno angažovanog filma. Najpoznatiji filmovi su mu “Na obali”, “Tramvaj zvani želja”, “Viva Sparta”, “Istočno od raja”, “Bebi dol”, “Lice u gomili”, “Džentlmenski sporazum”, “Amerika Amerika” i “Divlja rijeka”. Nagradu za životno djelo dobio je 1999. Umro je 2003. godine.
1914. Rođen američki fizičar Džejms Alfred van Elen. Pomoću Gajger-Milerovih brojača, postavljenih 1950. na vještačke satelite Eksplorer 1 i Eksplorer 2, otkrio je dva pojasa pojačanog zračenja oko planete Zemlje, kasnije nazvane Van Elenovi radijacioni pojasevi.
1991. U Hagu počela da radi Međunarodna mirovna konferencija o Jugoslaviji. U radu Konferencije učestvovali su svi članovi Predsjednistva SFRJ, predsjednik Savezne vlade i šest predsjednika jugoslovenskih republika. Predsjedavajući Konferencije, na kojoj je usvojena Delaracija o mirnom rješenju jugoslovenske krize, bio Lord Karington.
