Gutić: Vlada usvojila strategije koje unapređuju sistem socijalne i dječje zaštite u Crnoj Gori

Vlada je na današnjoj sjednici usvojila nekoliko važnih strateških dokumenata, koji se donose s ciljem unapređenja sistema socijalne i dječje zaštite u Crnoj Gori, a jedan od njih je Strategija deinstitucionalizacije za period 2025–2028. godine sa Akcionim planom za 2025. godinu, naovodi se u saopštenju ministarstvas socijalnog staranja, brige o porodici i demografije.

Kako se naovdi u saopštenju ministar socijalnog staranja, brige o porodici i demografije Damir Gutić je kazao tom prilikom da se Strategija deinstitucionalizacije za period od 2025. do 2028. godine sa Akcionim planom za 2025. godinu donosi se u cilju prevencije institucionalizacije, deinstitucionalizacije korisnika/korisnica i transformacije pružalaca usluga kako bi se osigurao život u porodici, odnosno zajednici, kao i razvoja usluga podrške za život u zajednici i savjetodavno-terapijskih i socijalno-edukativnih usluga, te da se Strategija deinstitucionalizacije prvi put donosi u Crnoj Gori.

„Osnov za donošenje strategije je Zakon o socijalnoj i dječjoj zaštiti, čiji je jedan od ključnih principa prevencija institucionalizacije i dostupnost usluga u najmanje restriktivnom okruženju uvijek kada za to postoje uslovi u domovima korisnika/korisnica ili lokalnoj zajednici kroz vaninstitucionalne oblike zaštite, koje osiguravaju različiti pružaoci usluga, sa ciljem poboljšanja kvaliteta života korisnika/korisnica i njihove socijalne uključenosti“, dodao je ministar Gutić.

Ministar je podsjetio da je deinstitucionalizacija cilj koji je postavljen i u brojnim međunarodnim i evropskim konvencijama, ugovorima i strategijama, Konvenciji UN o pravima lica s invaliditetom i Konvenciji UN o pravima djeteta koje osiguravaju pravo na samostalan život i uključivanje u zajednicu.

„Za sprovođenje Strategije deinstitucionalizacije planirana su značajna sredstva u budžetu Crne Gore, kao i sredstva donatorske podrške, u ukupnom iznosu od preko 50 miliona eura“, naveo je ministar Gutić.

Gutić je prilikom usvajanja strateškog dokumenta naveo da će Strategija za prevenciju i zaštitu djece od nasilja za period 2025-2029. godine sa Akcionim planom za 2025-2026. godinu omogućiti Crnoj Gori da nastavi sa promovisanjem politike nulte tolerancije nasilja nad djecom, koja je pokrenuta prvom Strategijom za prevenciju i zaštitu djece od nasilja za period 2017-2021. godine.

„Ovo će se ostvariti, između ostalog, kroz kontinuiranu podršku sprovođenju preporuka iz Globalnog izvještaja o prevenciji nasilja nad djecom za 2020. godinu i  praćenje razvoja standarda za zaštitu djece koji proizlaze iz mandata Specijalnog predstavnika Generalnog sekretara UN za pitanje nasilja nad djecom i Specijalnog izvjestioca UN o pitanjima prodaje djece, dječje prostitucije i dječje pornografije“, kazao je ministar.

On je istakao da će prilikom implementacije Strategije za period 2025-2029. godine, Crna Gora nastojati da ostvari sinergiju sa politikama i akcijama Evropske unije za borbu protiv nasilja nad djecom, imajući u vidu Strategiju EU o pravima djeteta (za period 2021-2024. god), Strategiju EU za djelotvorniju borbu protiv seksualnog zlostavljanja djece, kao i Strategiju SE za prava djeteta za period 2022-2027. godine.

„Nadovezujući se na postignute rezultate i iskustva stečena tokom sprovođenja prethodne Strategije, radna grupa je sagledala uzroke identifikovanih problema koji se pretvaraju u negativne društvene norme i stereotipe kojima se odobrava i podržava nasilje nad djecom u društvu i u porodici. Takođe, radna grupa je analizirala i aktuelni zakonski okvir, koji ne uspijeva da djeluje dovoljno odvraćajuće i da pruži sveobuhvatnu zaštitu djeci od nasilja, kao i kapacitete stručnih radnika i institucija, neadekvatno sproveden multisektorski pristup, neodgovarajuće roditeljske prakse ukorijenjene u društvenim normama koje ne rade u korist djece, te nedovoljno razvijene procese za jačanje otpornosti djece kroz njihovo osnaživanje. Na osnovu svega navedenog, radna grupa je definisala prioritete za strateško djelovanje u ovoj oblasti. U tom smislu, ovom Strategijom se posebna pažnja posvećuje oblicima nasilja nad djecom za čije mjerenje služe indikatori Ciljeva održivog razvoja (COR), uključujući tu sve oblike fizičkog, seksualnog i emocionalnog/psihološkog nasilja nad djevojčicama i dječacima“, precizirao je ministar.

„Strategija razvoja sistema socijalne i dječje zaštite za period od 2025. do 2028. godine sa Akcionim planom za 2025. godinu za sprovođenje Strategije donosi se u cilju obezbjeđenja i ostvarivanja mjera i programa namijenjenih pojedincu/pojedinki i porodici kojima je usljed posebnih okolnosti i socijalnog rizika potreban odgovarajući oblik socijalne i dječje zaštite“, kazao je ministar Damir Gutić na današnjoj sjednici Vlade na kojoj je usvojen strateški dokument.

Ministar je naveo da Strategija predstavlja četvrti nacionalni strateški dokument koji utvrđuje ciljeve i prioritete za dalji razvoj sistema socijalne i dječje zaštite, način postizanja tih ciljeva,
vremenski okvir, finansijska sredstva neophodna za njihovo postizanje, kao i međusektorsku saradnju organa državne uprave uključenih u sprovođenje Strategije.

„Vlada Crne Gore je usmjerena na stvaranje humanog i ekonomski stabilnog društva, koje obezbjeđuje razvoj i kontinuitet kvalitetne socijalne i dječje zaštite, zasnovane na potrebama i u najboljem interesu korisnika/korisnica. Efikasan i efektivan sistem socijalne i dječje zaštite, kojem teži Crna Gora, treba da obezbijedi mjere i programe koji prvenstveno imaju najveći pozitivni uticaj za korisnike i korisnice, uz jasnije definisanje mehanizama i plana finansiranja, uz finansijsku održivost. U krajnjem, jačanje sistema će u narednom periodu doprinijeti kontinuiranom smanjenju siromaštva i ranjivosti populacije kroz jačanje preventivne funkcije i pružanja podrške pojedincima i pojedinkama da prevaziđu nepovoljne okolnosti sa kojima se mogu suočiti u određenom vremenskom periodu“, dodao je ministar.

Svrha donošenja ove Strategije ogleda se u potrebi za unapređenjem normativnog okvira, adekvatnosti materijalnih davanja, dostupnosti i kvaliteta usluga socijalne i dječje zaštite, unaprjeđenja sistema licenciranja pružalaca usluga, sistema licenciranja stručnih radnika/radnica, sistema akreditacije programa obuke, organizacije, normativima, standardima i načinu rada u centrima za socijalni rad i supervizijske podrške i vršenje nadzora u socijalnoj i dječjoj zaštiti.