Ko su ljudi po kojima podgoričke srednje škole nose naziv?

‘Gospodin u odijelu’, ‘Vjerovatno neki pametan čovjek’, ‘Junak’…tako podgorički srednjoškolci opisuju ljude po kojima je njihova škola dobila naziv.

Svi su čuli za znamenitu podgoričku Gimnaziju „Slobodan Škerović“, te škole „Sergije Stanić“, „Vaso Aligrudić“, „Ivan Uskoković“, „Spasoje Raspopović“, „Marko Radević“ i „Mirko Vešović“, ali da li i znate ko su bili ovi ljudi?

Bez obzira da li je u pitanju učenik prvog, drugog ili čak četvrtog razreda odgovor na pitanje našeg portala „Da li znaju ko su ljudi po kojima njihova škola nosi naziv“ uglavnom je bio negativan.

Od onih koji su otvoreno kazali da ne znaju, preko šaljivih komentara da je to on- pokazujući na bistu u dvorištu škole, do učenika koji su se „pravdali“ da nijesu to učili. Bilo je i postiđenih i pognutih „glava“, sramežljivih pogleda ali i onih koji su vješto izbjegli da se susretnu sa nama i odgovore na pitanje. Nerijetki su đaci koji su zaista pokušavali da se infomišu o ljudima po kojima njihova škola nosi naziv ali kako kažu, na Internetu nijesu mogli da pronađu nikakve podatke o njima.

Iako podaci o znanju srednjoškolaca nijesu relevantni, u odnosu na broj ispitanih, zaključak je jasan: malo ko zna ko su zaista ti ljudi i zašto su škole dobile naziv po njima.

Da informacija o ovim ljudima zaista nema na Internetu uvjerili smo se i sami. Zato smo kontaktirali Ministarstvo prosvjete i tražili da nam dostave podatke o njima.

A evo i ko su bili Sergej Stanić, Vaso Aligrudić, Spasoje Raspopović i ostali..

JU Srednja stručna škola „Ivan Uskoković“

Rođen 1. maja 1910. godine u Lješanskoj nahiji, Ivan Uskoković je bio istaknuti sindikalni funkcioner. Jedan je od osnivača radničkog sportskog kluba „Crna Gora“ i KUD Abrašević.

U KP je bio sekretar ćelije, sekretar Mjesnog komiteta, član Okružnog komiteta, član brigadnog komiteta i partijski rukovodilac bataljona. Poginuo je na Veležu u martu 1943. godine na području Nevesinja.

JU Škola za srednje i više stručno obrazovanje “Sergije Stanić”

JU Škola za srednje i više stručno obrazovanje “Sergije Stanić” dobila je naziv po  Stanić Krste Sergiju koji je rođen  1900. Godine. Bio je trgovac, borac NOB-a od 1941. godine. Poginuo je na planini Ozren u Istočnoj Bosni u julu 1943.

JU Srednja građevinsko-geodetska škola „Ing. Marko Radević“ 

Škola nosi ime prvoborca, učesnika Trinaestojulskog ustanka Marka Radevića, građevinskog inženjera. Bio je komesar bataljona u Zetskom odredu. Poginuo je u borbi sa Njemcima na planini Ozren, BIH, u julu 1943. godine.

JU Srednja elektrotehnička škola „Vaso Aligrudić“

Vaso Aligrudić je bio komunista, revolucionar iz Zete. Život je posvetio borbi za komunističku ideju. Završio je studije Jugoslovenske književnosti i istorije u Skoplju, a diplomirao je i filozofiju. Poginuo je u borbama 1942. godine.

JU SSŠ „Spasoje Raspopović“

Spasoje Raspopović, stolar i sindikalni aktivista, rođen je oko 1895. godine, u Podgorici. Član Socijalističke radničke partije Jugoslavije bio je od njenog osnivanja u Podgorici (februara 1920), a iste godine biran je i u rukovodstvo mjesne organizacije SRPJ (k).

Bio je u rukovodstvu Radničko-seljačkog saveza Crne Gore, bio jedan od osnivača i sekretar prvog radničkog pjevačkog društva Abrašević, a biran je (1929) za predsjednika Radničkog sportskog društva Budućnost.

Spasoje Raspopović je umro marta 1930. godine.

JU Srednja ekonomska škola „Mirko Vešović“

Mirko Vešović je bio narodni heroj iz Drugog svjetskog rata. Poginuo je 1942.godine više Mateševa.

Gimnazija „Slobodan Škerović“

Rođen na Cetinju 1913. godine, Slobodan Škerović se još kao učenik Gimnazije u Podgorici priključio naprednoj crnogorskoj omladini. Obrazovan, a uz to prisan i iskren drug, ubrzo je među svojim vršnjacima postao rječit agitator marksističke teorije i revolucionarnih ideja.

Slobodan je pisao razne prigodne programe, letke, sarađivao u ilegalnoj štampi. Okušao se i u poeziji. Koliko je dosad poznato, objavio je svega dvije pjesme, i to u srednjoškolskom almanahu Novi dani 1931. godine.

Nažalost, o njegovoj saradnji u ilegalnoj štampi nema dovoljno podataka. Arhive su mahom uništene, pa je danas, i za one koji su ostali živi, teško utvrditi šta su sve ilegalno radili i pisali.

Slobodan se kasnije orijentisao na proučavanje komunističke doktrine, naročito od kada je otišao na studije u Prag.

Krajem školske 1932/33. godine protjeran je iz Čehoslovačke “kao opasan ljevičar”. Po povratku iz Praga, studirao je prava i radio u skojevskoj organizaciji u Beogradu. Godinu dana po povratku, u junu 1934. godine, uhapšen je u Beogradu kao član CK SKOJ-a i sa grupom drugova osuđen na četiri godine robije. Pošto je izdržao kaznu, 1938. godine Slobodan Škerović je nastavio studije na Pravnom fakultetu u Beogradu. Često je dolazio u Podgoricu, gdje je bio savjetodavni član Komisije SKOJ-a pri Pokrajinskom komitetu.

Učestvovao je u demonstracijama koje je organizovao Mjesni komitet KP u Podgorici, zbog čega je bio izveden na sud u Beogradu, ali je usljed nedostatka dokaza oslobođen optužbe.

Uoči ustanka 1941. godine Slobodan se nalazio na političkom radu u okupiranom Beogradu. Prilikom jedne racije, okupatorska policija ga je uhapsila, pa je 17. jula 1941. godine strijeljan na Banjici.

Piše: A. Rahović