Piše: Ivan Lj.Đurović
Dan Evrope i Dan pobjede nad fašizmom, dok se svakog 9. maja svijet prisjeća sloma fašističke ideologije u Drugom svjetskom ratu, mi iz grada ispod Trebjese imamo ljudsku obavezu da taj datum doživljavamo kao ličnu kartu našeg grada.
Deveti maj u Nikšiću nosi dvostruko breme i dvostruku čast. On je naš Dan pobjede nad fašizmom, ali i naš Dan Evrope, za koji smo se nepokolebljivo, u političkom i proevropskom smislu, orijentisali još prelomne 1997. godine, u tadašnjim turbulentnim društveno-političkim okolnostima unutar zajedničke države SR Jugoslavije.
Deveti maj za Nikšić je lice i naličje iste medalje. Moderne, ujedinjene Evrope ne bi ni bilo bez žrtve koju su podnijeli gradovi poput našeg. Kada kažemo da je iz nikšićkog sreza u borbu krenulo preko 11.000 boraca, to nije samo suva statistika. To je podatak koji Nikšić svrstava u sam vrh jugoslovenskog antifašističkog otpora.
Ako znamo da je Crna Gora bila epicentar ustanka u porobljenoj Evropi, onda je Nikšić bio jedan od stubova tog otpora.
U odnosu na broj stanovnika, Crna Gora je od svih republika Jugoslavije dala veliki broj narodnih heroja. Posebno mjesto u toj istoriji pripada Nikšiću. Od 257 narodnih heroja koliko je iznjedrila Crna Gora, 48 je bilo iz Nikšića. Podatak da je gotovo svaki peti crnogorski heroj bio Nikšićanin govori o nevjerovatnoj koncentraciji hrabrosti na ovom prostoru.
Ta hrabrost, oličena u prkosnom osmijehu Ljuba Čupića pred nišanom okupatora, postala je univerzalna evropska vrijednost. Njegov osmijeh nije bio samo lokalni čin otpora, već simbol slobodne Evrope koju danas živimo i ka čijem evropskom putu težimo.
Nikšić se odužio Crnoj Gori i antifašističkoj revoluciji u Drugom svjetskom ratu. Danas se tim istim vrijednostima, antifašizmom, slobodarstvom i zajedništvom, ugrađujemo u temelje moderne Evrope.
Vijorenje crnogorske zastave pored zastave Evropske unije šalje jasnu poruku da je evropski put Crne Gore prirodan nastavak naše antifašističke istorije.
Zato 9. maj pod Trebjesom ima posebnu težinu. To je podsjećanje da smo slobodu platili krvlju kako bismo danas mogli da živimo u miru i slavimo svoju istoriju, jer je Nikšić svoju ulaznicu za veliku evropsku porodicu naroda ostvario u periodu 1941–1945. godine, a potvrdio je olovkom i srcem 21. maja 2006. godine.
Na nama je da tu tekovinu čuvamo kao najsvjetliji putokaz ka budućnosti u ujedinjenoj Evropi.
