Prije samo nekoliko godina raspravljali smo o plagijatu preuzimanjem sadržaja sa interneta. Danas se suočavamo sa novom realnošću: studenti mogu za nekoliko sekundi da dobiju esej, seminarski rad, programski kod ili istraživački predlog generisan vještačkom inteligencijom.
Ključno pitanje više nije da li će AI ući u visoko obrazovanje – on je već tu. Pitanje je kako će univerziteti odgovoriti na tu promjenu“, kazao je predsjednik Etičkog odbora UCG, prof. dr Božidar Popović, profesor na Prirodno-matematičkom fakultetu, na tribini UCG.
Kako je saopšteno sa Univerziteta, tribina „Etika, integritet i vještačka inteligencija“ podstakla je diskusiju o značaju etike i akademskog integriteta u savremenom društvu, kao i o izazovima i mogućnostima koje donosi sve intenzivnija primjena alata vještačke inteligencije u visokom obrazovanju i naučnoistraživačkom radu.
Predsjednica Etičkog komiteta pri Ministarstvu prosvjete, nauke i inovacija, prof. dr Mara Šćepanović, ukazala je na razliku između tradicionalnog pristupa akademskom pisanju i pristupa koji je potpomognut vještačkom inteligencijom.
Tradicionalni pristup, kako ističu sa UCG, oslanjao se na linearnu pretragu, ručnu katalogizaciju i visok fokus na tehničku formu. Nasuprot tome, upotreba vještačke inteligencije omogućava pretragu po smislu, a ne samo po tačnim riječima, kao i bolje povezivanje podataka, sagledavanje šire slike i razumijevanje suštine.
“Zlatno pravilo je: vještačka inteligencija je alat za razmišljanje sa vama, a ne za pisanje umjesto vas. Budućnost pripada onima koji koriste vještačku inteligenciju etički i efikasno”, istakla je Šćepanović.
Kada je riječ o nauci, profesorica Šćepanović je istakla da “vještačka inteligencija neće zamijeniti naučnike, ali će naučnici koji koriste vještačku inteligenciju zamijeniti one koji je ne koriste”, uz poruku da “kritičko mišljenje i akademsko poštenje ostaju temelji nauke”.
Upozorila je i da je “vještačka inteligencija moćan sluga, ali loš gospodar”.
Prof. dr Ana Mugoša, zamjenica predsjednika Etičkog odbora UCG, govorila je o akademskom integritetu kao temelju povjerenja u obrazovni sistem i jednom od ključnih preduslova za razvoj odgovornog i pravednog društva.
“Univerzitet nije samo mjesto formalnog sticanja znanja, već i prostor u kojem se oblikuju kritička misao i naučna izvrsnost. Načela poštenja, transparentnosti i poštovanja intelektualnog rada od suštinskog su značaja za očuvanje kredibiliteta znanja i jačanje povjerenja u akademsku i društvenu zajednicu. Njihovo dosljedno njegovanje doprinosi izgradnji društva u kojem su znanje, etika i integritet prepoznati kao temeljne vrijednosti”, kazala je Mugoša.
Nakon izlaganja uslijedila je diskusija sa učesnicima, tokom koje su razmatrani izazovi i mogućnosti koje primjena vještačke inteligencije donosi visokom obrazovanju i naučnoistraživačkom radu, uz poseban osvrt na značaj očuvanja etičkih standarda i akademskog integriteta.
