Jovović: Dolazaka nikad više, prihoda nikad manje

Crnogorski turizam, okosnica nacionalne ekonomije i izvor značajnih prihoda, nalazi se na raskršću između obećavajućih brojki i upozoravajućih trendova. Dok statistika bilježi rast dolazaka, istovremeno se smanjuju noćenja i prihodi – signal koji, kako upozorava predsjednik Odbora za turizam i ugostiteljstvo Privredne komore (PKCG) Ranko Jovović, ne smijemo ignorisati, piše Pobjeda.

Posebno zabrinjava činjenica da je Centralna banka prvi put izostavila detaljne podatke o prihodima od turizma, što umanjuje transparentnost i otežava sagledavanje stvarne slike sektora. U situaciji kada konkurentske destinacije agresivno šire ponudu i produžavaju sezone, Jovović podsjeća da Crna Gora rizikuje da izgubi korak ukoliko ne redefiniše svoju strategiju, diverzifikuje sadržaje i ozbiljno pristupi rješavanju hroničnih problema – od sive ekonomije i nedostatka radne snage, do infrastrukture i čistoće.

Podaci

“Turistička privreda izražava umjerena očekivanja u pogledu uspješnosti ljetnje turističke sezone, nakon što je u prvih sedam mjeseci zabilježen blagi pad u ključnim pokazateljima, što opominje da kao destinacija treba da preduzmemo neophodne mjere, kako u budućnosti ne bismo imali nastavak opadajućeg trenda”, kazao je Pobjedi Ranko Jovović predsjednik Odbora za turizam i ugostiteljstvo PKCG.

On navodi posljednje podatke Monstata koji govore da je u periodu januar – jul 2025. godine, u ukupnom smještaju (kolektivni i individualni) ostvareno 1.500.795 dolazaka turista što je za 4,3 odsto više u odnosu na 2024. godinu ili za tri odsto više u odnosu na 2023. godinu. U posmatranom periodu u ukupnom smještaju, ostvareno je 8.201.156 noćenja što je za 4,3 odsto manje u odnosu na isti period 2024. godine ili za 10 odsto manje u odnosu na isti period 2023. godine.

“Prema podacima Centralne banke prihodi od turizma u prvom kvartalu 2025. godine iznose 88.442.000 eura i bilježe 6,4 odsto manje prihoda u odnosu na isti period 2024. godine odnosno 25,6 odsto manje prihoda u odnosu na isti period 2023. godine”, naveo je Jovović dodajući da podaci iz Platnog bilansa o prihodima od turizma za drugi kvartal nijesu dostupni, jer ih je Centralna banka prikazala zbirno za sve usluge, što smanjuje transparentnost i otežava praćenje prihoda na poziciji putovanje/turizam.

Jovović napominje da CBCG prvi put nije objavila podatke o prihodima za turizam, što ukazuje na potrebu da se razmotri vraćanje na detaljniji prikaz platnog bilansa, kako bi se omogućilo preciznije praćenje prihoda od turizma.

“Sektor turizma i dalje opterećuju brojni izazovi. Ukoliko se želi očuvati pozicija Crne Gore na turističkoj mapi i održati korak sa konkurencijom u regionu, neophodno je preispitati trenutne fiskalne mjere u sektoru, unaprijediti promociju, ali i dodatno raditi na produženju sezone kroz diverzifikaciju ponude, unapređenju avio-dostupnosti i putne infrastrukture, kao i na prevazilaženju hroničnih izazova, poput problema sa čistoćom, bukom, sivom ekonomijom i nedostatkom kadra”, tvrdi Jovović.

Naglašava da je jedan od najkritičnijih aspekata našeg turizma koncentracija na relativno kratak period godine.

Potrebna duža sezona

“Crna Gora mora da bude prepoznata kao destinacija koju je vrijedno posjetiti tokom cijele godine i koja ima što da ponudi ljubiteljima aktivnog odmora u zimskim mjesecima. Cjelovita turistička ponuda podrazumijeva produženje sezone uz istovremeno pružanje razvojnog impulsa sjevernom regionu. U mnogim evropskim zemljama planinski turizam i zimski sportovi su među najpopularnijim vidovima zimskih aktivnosti, što se posebno odnosi na skijanje. Ove aktivnosti se danas razvijaju i u državama gdje im geografski ili klimatski uslovi u potpunosti ne pogoduju. Broj planinskih centara je u stalnom porastu, uz sve veću tehničku opremljenost”, tvrdi Jovović.

On dodaje da je za unapređenje zimske sezone potrebno definisanje platforme za održivi razvoj planinskih centara zasnovane na tri osnovna stuba: održivi razvoj i planiranje, investicije, podsticaji i javno-privatno partnerstvo, kao i marketing i brending planinskih centara.

“Formiranjem JP Skijališta Crne Gore, stvorila se ključna pretpostavka za pokretanje i uspješno upravljanje lokalitetima na kojima su u prethodnom periodu uložena značajna sredstva u infrastrukturne objekte – puteve, trafostanice, žičare i skijaške terene, kao i radi ostvarivanja nadzora nad implementacijom planiranih investicionih aktivnosti na prostoru sjevera Crne Gore. U cilju unapređenja turističke ponude i obezbjeđivanje uslova za održavanje zimske sezone, neophodno je stvoriti pretpostavke za nabavku uređaja za vještačko osnježavanje na skijalištima u Crnoj Gori”, zaključuje Jovović.

Samo u mirnom okruženju možemo omogućiti razvoj turizma

Pod sloganom „Mir i turizam“, juče je obilježen Svjetski dan turizma, ukazujući na neraskidivu povezanost između turizma kao globalne industrije i mira kao osnovnog preduslova za njen razvoj. Turizam ne samo da stvara prilike za ekonomski rast i zapošljavanje, već igra ključnu ulogu u zbližavanju kultura, nacija i pojedinaca, gradeći mostove razumijevanja i tolerancije, saopštio je Ranko Jovović, predsjednik Odbora udruženja turizma i ugostiteljstva Privredne komore.

Ove godine, kako je kazao, žele da naglase značaj mira kao osnovnog uslova za održivi razvoj turizma.

“U današnjem svijetu punom izazova i neizvjesnosti, turizam je moćno sredstvo koje doprinosi globalnom pomirenju i stabilnosti. Svaka turistička destinacija postaje mjesto susreta različitih kultura, jezika i običaja, omogućavajući ljudima da prošire svoje vidike, prevaziđu predrasude i izgrade međusobno poštovanje”, naveo je Jovović u saopštenju.

Turizam, podsjetio je, doprinosi ekonomskoj stabilnosti mnogih zemalja, ali istovremeno podstiče i kulturnu razmjenu, razumijevanje među narodima i očuvanje svjetskog nasljeđa.

“Samo u mirnom okruženju možemo omogućiti razvoj turizma, koji će doprinijeti boljoj budućnosti svih nas. Turistički privrednici, srećan Svjetski dan turizma”, poručio je Jovović.