Kolumne

Jedino Crna Gora od pravoslavnih država nema crkvenu samostalnost

Lav Lajović

Piše

Mr Vladimir Lajović

Bez želje da donosimo neki vrijednosni sud, samo na bazi određenih mjerljivih podataka i činjenica, zbog aktuelnosti ovog pitanja, daćemo uporedni pregled država sa većinskim pravoslavnim življem (kojima pripada i Crna Gora) i pregled autokefalnih i kanonskih crkava sa stanjem iz 2019. godine.

Malo boljim poznavaocima geopolitičkih kretanja od 1917. je jasno kako je došlo do ovog neodrživog stanja koje imamo danas, da se upravo u zemljama Zapadnog Balkana i zemljama bivšeg SSSR-a, ovo pitanje autokefalnosti i dalje drži otvorenim i spornim, i kako se pomenute zavisne strukture prekograničnih eparhija koriste za širenje političkih uticaja. Sticajem istorijskih okolnosti, prevashodno padom Konstantnopolja/ Carigrada pod Osmansku vlast, a naročito sa pojavom modernog poimanja države i nacije, od početnih četiri patrijarha (ne računajući Rim) mnoge pravoslavne zemlje su krenule da osnivaju svoje patrijaršije i arhiepiskopije. Pa smo od srednjeg vijeka do danas dobili niz pravoslavnih crkava sa nacionalim predznakom (Ruska, Bugarska, Crnogorska, Rumunska, Srpska itd.) koje su na ovaj ili onaj način dobijale i gubile kanonsko priznanje od Carigradske patrijaršije.

Ovaj proces traje do današnjih dana, sa tendencijom zalaganja Ruske pravoslavne crkve da relativizuje pravo Carigradskoj patrijaršiji, kao majki crkvi, da daje tomose o autokefalnosti, nego da to pravo pripada svim autokefalnim crkvama. Zbog tog neslaganja danas imamo dva diptiha Carigradski i Moskovski koji se razlikuju (što se vidi iz tabele).

Kako vidimo iz tabele, samo tri države sa većinskim pravoslavnim življem nemaju svoju autokefalnu i kanonski priznatu pravoslavnu crkvu. To su Crna Gora, Makedonija i Moldavija. A autokefalnost je na drugoj strani priznata crkvama koje čine čak neznatni dio populacije (Amerika, Poljska, Češka).

Crnoj Gori kao dominantno pravoslavanoj zemlji od Beogradske patrijaršije se uporno osporava pravo na autokefalnost, uprkos činjenici što je 2006. obnovila nezavinost, a do gubitka nezavisnosti (1918) je imala autokefalnu pravoslavnu crkvu, koja se pod brojem devet vodila u Antinskoj Sintagmi (1855) i Diptihu Moskovske patrijaršije (1851). Kada se tome doda da je teritorija nezavisne (većinski pravoslavne) države potpuno suprotno kanonu 17 sa 4. Vaseljenskog sabora razdeljena i data pod jurisdikciju 4. prekogranične eparhije SPC-a, koje su počinjene Beogradskoj patrijaršiji, može se sagledati dubina nekanonskog stanja u Crnoj Gori.

Crnogorski primjer je utoliko drastičniji i paradoksalniji, jer na teritoriji Crne Gore, sa takvom hiljadugodišnjom tradicijom državnosti i crkvenosti, ne da nema autokefalne crkve, nego nema ni samoupravne/autonomne, koje danas imaju čak Kineska, Japanska, Finska, Sinajska pravoslavna crkva itd.

Pa možemo reći da je Crna Gora jedina većinska pravoslavna država koja nema pravoslavnu crkvu sa bilo kakvim atributom samostalnosti, a kamoli autokefalnošću. Pojam autokefalije i autonomnosti pravoslavnih crkva je vrlo složen i nastao je kao istorijski fenomen, koji je teško objasniti kroz kratak pregled ili osvrt. Samo podsjećanja radi, nakon prvobitnog širenja hrišćanstva van većih gradova, vaseljenski sabori su morali utvrditi veće teritorijalne jurisdikcije (mitropolije, patrijaršije) i potvrditi pet patrijaršija (pentarhija) – Rim, Carigrad, Aleksandrija, Antiohija i Jerusalim.

U tom smislu, pojam autokefalnosti je postojao prije Velike šizme (1054.) godine. Ipak, moglo bi se reći da su pomenuti pojmovi u organizaciji crkve specifičnost pravoslavlja u odnosu na ostale hrišćanske denominacije. Jednostavno rečeno, autokefalnost se prema kanonima može razumjeti kroz sljedeće elemente/uslove: da postoji sabor arhijereja, da oni biraju između sebe svog predstojatelja/prvojerarha, da osvjećuju svoje miro i da imaju određenu teritoriju kao svoju jurisdikciju.

Autonomnost je kada na pomenuti samostalni izbor predstojatelja daje saglasnost patrijarh autokefalne crkve pod čijim omoforom djeluje ta autonomna crkva.

131

avatar
1000
45
86
0
 
95
GvintJovčeMadlenaznalacTex
NAJNOVIJI NAJSTARIJI POPULARNI
Madlena
Gost
Madlena

….Crna Gora od pravoslavnih drzava… ne zive u Crnoj Gori samo pravoslavci,prema tome nije ona pravoslavna drzava.

DUKLJA
Gost
DUKLJA

LAV LAJOVIĆ SVOJIM DJELOVANJEM .OBJAVAMA I KOMENTARIMA DIO JAVNOSTI DOVODI U ZABLUDU DA JE KLIRIK CRNOGORSKE PRAVOSLAVNE CRKVE.ON JE ODLUKOM CRKVENO DUHOVNOG SUDA,23 MARTA 2018 GODINE ,ISKLJUČEN IZ REDA NJENIH KLIRIKA I STAVLJEN POD ZABRANU SVJEŠTENODEJSTVA.PRAVIO JE SPLETKE,VRIJEĐAO ARHIJEREJE I KLIR POKUŠAVAJUĆI DA DOVEDE VJERUJUĆI NAROD I OKRENE GA PROTIV CRKVENIH VLASTI.OVA ODLUKA JE KONAČNA,I ON JE ZA SVA VREMENA… Više »

Jovče
Gost
Jovče

Pa isključeni su svi u CPC iz crkve, počev od Miraša koga je lično raspopio Vaseljenski patrijarh i to je napisao onomad Milu. Tako da nema smisla da se sad međusobno trvite i raspopljujete kad ste svi raspopljeni. Neka vas tako na gomilu, pa šta vam Bog da.

DUKLJA
Gost
DUKLJA

ŠTO MISLIŠ LAFE,ZA PRAVOSLAVNU DPS CRKVU U CRNOJ GORI ,NA ČELU SA VLADIKOM MILANOM ROĆENOM,A,LAFE NIJE LOŠA IDEJA.

Raulio
Gost
Raulio

To je stvarno problem, ne možemo noćima spavat. Neka nazovu MCP CPC, izbrišu iz Mupa ove raspope i riješen problem.

Brenda
Gost
Brenda

Smiješna je ova priča. Svako ko zna šta je autokefalnost, a evo čak i ovaj Lajo je to odnekud prepisao u tekstu, zna da CPC nikada nije bila autokefalna. ŠTJ JE AUTOKEFALNOST? Osim onog najvažnijeg, da ti neko da tomosh to može jedino Srpska ili Vaseljenska patrijaršija, a nijedna nikad nije (ČITAJ VARTOLOMEJEVO PISMO MILU!), neophodno je i sljedeće: sabor… Više »

DUKLJA
Gost
DUKLJA

U TITOGRADU JE NA AUTOBUSIMA PISALO ” ROBNE KUĆE BEOGRAD”PA KOJE GOD UŠAO U AUTOBUS JE VIDIO DA TO NIJE ” ROBNA KUĆA BEOGRAD”,NEGO AUTOBUS,MEĐUTIM DOSTINA NIJESU ULAZILA DA BI DOŠLI DO ZAKLJUČKA VEĆ SU IZ DALJINE SHATALA O ČEMU SE RADI.

Perper
Gost
Perper

Jedino Crna Gora nema svoju valutu, a nije članica Eurozone.

sds
Gost
sds

Kosovo isto tako.

SEKULA DRLJEVIC
Gost
SEKULA DRLJEVIC

A FATICEVCI STA VI VELITE?

Dlakavi krpelj
Gost
Dlakavi krpelj

Ja sam u crkvi kod gospodina Lajovica ne priznajem Mirasa

DUKLJA
Gost
DUKLJA

IMA I GORIH STVARI.IZVORNA IDEJA DA SE CRNOGORSKA PRAVOSLAVNA CRKVA,PREIMENUJE U PRAVOSLAVNU CRKVU U CRNOJ GORI JE G-DINA SVETA MAROVIĆA.

Deki HN
Gost
Deki HN

Crna Gora je relativno većinski pravoslavna zemlje tačnije sa 55% stanovništva koje ispovjeda pravoslavlje. Vjerski sastav Crne Gore čine : pravoslavci 55%,muslimani 30% ,rimokatolici 5% i ateisti agnostici 10% . Da bi jedna država dobila autokefaliju ona mora biti 80% i više naseljena pravoslavcima.

Cuca
Gost
Cuca

Dje to nauci momce? Dje to pise? Ko te to naucio?

Lucije
Gost
Lucije

I od toga 99%ljudi ne traži Autokefakiju već podržava Crnogorsku Mitropoliju

Garfild
Gost
Garfild

Skroz proizvoljan i netacan podatak da vecina mora biti pravoslavna!

Deki HN
Gost
Deki HN

Zašto Albanska pravoslavna crkva nema patrijaršiju već arhiepiskopiju. Imaju grčkog arhiepiskopa na čelu svoje crkve. Nemaju dovoljno pravoslavnog stanovništva u zemlji nit imaju dovoljno sveštenstva da bi imali patrijarha .

Goran
Gost
Goran

Добро сабираш управо се о томе и ради, 45 посто Црногораца и 33 посто Срба једнако је 55 посто православаца

petar
Gost
petar

ovo objasnjava kako don dobiva izbore 10% izdajnika i nacionalne manjine kao u makedoniji isto ka precrtano

Tex
Gost
Tex

90%pravoslavaca u CG je uz MCP

Car🇷🇺Romanov
Gost
Car🇷🇺Romanov

Oprem, goran, novosadjanin, bnjjj, tomos crnogorcisusrbi … sve jedan te isti pakosni DF bot.

Tomos
Gost
Tomos

Ne treba drugi argument do ovaj da se vidi ko podržava ovu Nvo. Da bi znao što je u pitanju.
I neka je ne smeta mi, neka je podržavaju, neka je i zovu Crkvom, i ako je niko na Svijetu tako ne doživljava… Ali nemojte nas druge na to tjerati i sve je uredu..

Gusar
Gost
Gusar

Zivjela CPC.

Oprem dobro
Gost
Oprem dobro

Gospodine Lajoviću, ni crkva u Bjelorusiji nije autokefalna, crkve u Kini i Japanu su pod jurisdikcijom Ruske, Sinajska pod jurisdikcijom Jerusalimske, a Finska pod jurisdikcijom Carigradske patrijaršije. Takode u Sintagmi iz 1855.god., piše da u Sintagmatu Carigradske crkve ne piše da je crkva u Crnoj Gori ,,autokefalna”, već da se pozivaju na Sintagmu Ruske crkve. Ruska crkva je u saopštenju… Više »

Dukljanin
Gost
Dukljanin

Potpuno tačno.

Kokot
Gost
Kokot

Dobrica Cosic otac srpske nacije: “LAZ JE DRZAVNI INTERES SRBA”

Tomos
Gost
Tomos

Što reče Kralj Nikola o Crnogorcima koje plene krade, koje kaže, ko mu smrdi, čijeg poštenja da se čuvamo, čije hvale, čijeg kumstva…

Oprem dobro
Gost
Oprem dobro

Kokot, koliko mi se čini, gospodin Lajović je napisao neistine.

Mladen
Gost
Mladen

Dobrica Cosic nije otac srpske nacije. Dosta sa tim glupim tezama.

MONTENEGRO
Gost
MONTENEGRO

Dobrica je otac, a Ceca je srpska majka.

Kapetan Ricudis
Gost
Kapetan Ricudis

Svasta,kakve gluposti. Mi naravno da imamo svoju crkvu,nasu mitropoliju koja po svim istrazivanjima ima najvece povjerenje u pravoslavnom narodu. Ja ne znam sto cete vi?

Goran
Gost
Goran

Немате цркву али имате краља

Gen. Dukljanin
Gost
Gen. Dukljanin

Samo jedna jedina i priznata autoFekalna CPC.

Send this to a friend