Tragajući za političkim identitetom DF-a politički teoretičari su ga, kompromisno, definisali kao politički savez sa karakteristikama “konzervativizma, evropeizma i srpskocrnogorskog unionizma”, šta god to značilo.
Čak i dobro upućenim analitičarima teško je bilo preciznije odrediti šta je zapravo politička orijentacija ovog saveza. Ostala je nepoznanica kakav stav DF ima prema strateškim državnim interesima, crnogorskoj nezavisnosti, integracionim procesima, ekonomskom razvojnom konceptu….
U suštini sve to ih i nije zanimalo, jer je osnovni zajednički imenitelj konstituenata DF-a bio samo i isključivo rušenje Mila Đukanovića i njegove vlade, bez makar naznaka neke vizije budućeg državnog statusa i puta Crne Gore. Sve se završavalo na iscrpljujućim, uporno ponavljanim tiradama o “organizovanom kriminalu i korupciji na najvišem nivou”, bezuspješnom spinovanju raznih afera i stalnom ogovaranju vlastite države na brojnim međunarodnim adresama.
Inicijativa gubitnika
Prepoznato je, međutim, da su inicijatori osnivanja DF-a Andrija Mandić i Nebojša Medojević u ovom novom savezu zapravo pokušali da saniraju svoje političke neuspjehe. Sindrom hroničnih političkih gubitnika šest godina nakon obnavljanja crnogorske državnosti bio je, te 2012. godine kada je osnovan Front, već toliko uočljiv da su Nova srpska demokratija i Pokret za promjene morali nekako da ga zaustave.
Lider Nove, naime, shvatio je da od ostvarenja njegovog osnovnog programskog cilja definisanog kao “velikosrpski projekat” ne može biti ništa sa “zakovanih” šest-sedam odsto biračkog tij ela na krilima srpskog nacionalizma. Prosta računica, naime, ukazivala je na činjenicu da većina srpskog nacionalnog korpusa u Crnoj Gori na izborima daje glas DPSu. Mandić , ovjenčan titulom četničkog vojvode, zato je požurio da napravi kakav-takav širi politički savez, kako bi njegova sve bljeđa politička ideja nekako opstala, ako ne i dobila na značaju.
Sa druge strane, lider PZP-a, suočen sa sunovratom rejtinga svoje partije, tražio je neko utočište u bilo kakvoj snažnijoj političkoj strukturi, kako bi izbjegao nezaustavljivi pad ispod izbornog cenzusa.
Uvezeni lider Miodrag Lekić, kao i nekoliko disidenata iz drugih partija sa crnogorske političke scene, trebalo je da posluže samo kao virtuelno demokratsko pakovanje i kamuflaža za ostvarivanje Mandićevih i Medojevićevih taktičkih projekcija.
Što se grbo rodi…
A “što se grbo rodi, vrijeme ne ispravi”… Nakon manje od tri godine politički Frankenštajn počinje da se raspada. Ono što je mnogima bilo j asno od početka saopštava u martu ove godine i lider DF-a Miodrag Lekić, kada kaže da i “pored više pokušaja nije uspio da ukloni neke nedostatke u njegovom funcionisanju” Još određeniji je nekoliko dana kasnije, kada definitivno napušta DF. Lekić tada javno ocjenjuje “da se u Frontu nastavlja pojačana tendencija sve češćeg promovisanja pojedinačnih politika, kao i postojanje više politika koje su ponekad međusobno kontradiktorne”
On, takođe, dodaje “da nepromišljeno izlaženje u javnost povodom vlade u sjenci pokazuje nepromišljenost bez konkretne odgovornosti za proizvođače nepotrebne konfuzije”
Sa Lekićem krajem marta DF definitivno napušta i Mandićev potpredsjednik Goran Danilović, te još nekoliko poslanika Fronta koji stiču status “nezavisnih”. Unutar DF-a, međutim, počelo ja da vri i ranije. Načelna Lekićeva umjerenost počela je mnogo da smeta lideru Nove, pa je jedva dočekao da ga eliminiše, a Medojević nije imao izbora, jer ako ga otpiše Mandić “osta slamka među vihorove”. Mandića je posebno nervirao umjeren stav prema NATO integracijama Crne Gore. To dobro primjećuje Andrej Nikolaidis koji u briljantnoj analizi iz februara ove godine kaže:
“Ulaskom u NATO Crna Gora trajno izlazi iz zone uticaja Rusij e i Srbije. Za Mandića i njegove to je game over. Zato Mandić oštri nacionalističku retoriku i najavljuje ulične proteste. Da dobije prelaznu vladu, a da se odluka o pristipanju NATO-u donese prostom većinom u Parlamentu čak ni to Mandiću nije prihvatljivo. On ima posve druge prioritete: bilo prelaznom vladom, bilo destabilizacijom spriječiti ulazak države u NATO. Jer: zašto pričao „prelaznoj vladi” sad, osim da bi ta vlada spriječila ulazak u NATO?”
“Svako onaj ko je mislio i građane ubjeđivao da su demokratizacija, borba protiv kriminala, evropske integracije istinski ciljevi političko-akademskocrkveno-obavještajne strukture čiji je Mandić političko krilo, notorni je politički idiot”, zaključuje Nikolaidis.
Očajnički potezi
Onda je puklo. Lekić odlazi, osniva novu partiju, a ostatak tog promašenog političkog projekta u prvi mah traži novog lidera iz uvoza. Pominje se, u tom kontekstu, ime i bivšeg ministra Andrije Jovićevića. Nije uspjelo, pa Mandić preuzima potpunu kontrolu u DF-u. Usput, traži od Medojevića da definitivno odustane od svojih programskih principa, pa PzP u parlamentu ne glasa za rezoluciju o NATO integracijama.
Sve je, dakle, bilo spremno za radikalnu opciju i organizovanje uličnog, vaninstitucionalnog rušenja ustavnog poretka Crne Gore, jedine preostale opcije očajnih političkih gubitnika. Njihovu poziciju vješto koriste i neki sponzori iz insotranstva, koji vide šansu da destabilizacijom političkih prilika u Crnoj Gori ugroze evroatlantske integracije Crne Gore.
Ipak, izostanak očekivane podrške od „400.000 građana”, kao i izostanak podrške najvećeg dijela crnogorske opozicije, natjerao je DF da se u novim okolnostima oslanja na one strukture društva koje još nijesu prihvatile referendumsku odluku iz 2006. godine, pa zato nije iznenadila dominantno četnička ikonografija na protestima, upravo po Mandićevoj projekciji.
Rezervisanost velikog dijela opozicionog krila crnogorske političke scene u odnosu na proteste i ideju prelazne vlade, rezultirala je, naime, podrškom samo nekolicine ostrašćenih pobornika “ulične revolucije”, sa pečenom prasetinom i pivom. Ostalima je bilo jasno da je osvajanje vlasti bez izbora nemoguća misija u savremenoj Evropi, pa i u Crnoj Gori. Ispostavilo se zato da DF niti na jednom od svojih performansa u Podgorici nije uspio da okupi makar jedan procenat populacije Crne Gore. To matematički kazuje da ih 99 odsto građana ne podržava. No, njih matematika ne zanima. Pogotovo ako je rezultat tačan.
A onda je preostalo samo da izazivanjem incidenata privuku pažnju domaće i međunarodne javnosti. “Demokratski i mirno” napali su policiju, provocirali sukobe i tako otvorili posljednju stranicu svog političkog djelovanja.
Tužno je da još ne čuju i ne vide neminovni “fajront” za svoje političke avanture, već najavljuju novo orgijanje na ulicama Podgorice. Definitivno, to sada zvuči samo kao posljednji očajnički vapaj jedne marginalne političke strukture maglovite budućnosti, a nikako kao realna politička opcija.
Laži i manipulacije “novog političkog saveza”
U očaju Mandić, Medojević i ostali pribjegli su beskrupuloznim manipulacijama i lažima, kako bi privukli više ljudi na proteste. Svi su već zaboravili na početnu besprizornu laž i prevarantski ugovor koji je DF ponudio građanima samo da dođu na proteste, a kojim je precizirano da će im oprostiti sve dugove za struju, vodu, komunalije, poreze… Na laži o “demokratskim i mirnim protestima” više se niko i ne obrće. Svi samo gledaju snimke od 17. i 24 oktobra i sve im je jasno.
Ipak, kako to i pripada “prvom među jednakima”, top-laž u oštroj konkurenciji kolega sa minhauzenskim sindromom u DF-u, izrekao je Andrija Mandić 17. oktobra pred tri-četiri hiljade ljudi na Trgu Republike. Zvanično saopštava tada Mandić: “Milo Đukanović oko 18.30 časova avionom je napustio Crnu Goru!”
Prisjetimo se i ordinarne laži iz septembra, ovaploćene u “istraživanju” javnog mnjenja prezentovanom 7. septembra. Crnogorska javnosti je bila zatečena rezultatima tog “istraživanja nezavisnih eksperata iz regiona” koji su za samo mjesec dana “podigli” rejting DF-a za skoro 20 procenata, sa 5,8 procenata u julu, na cijelih 23 odsto. Svima ostalima je, a naročito DPS-u i Demosu rejting “drastično pao”. Ove rezultate, inače, saopštila je žena koja godinama uvozi pivo Hajneken u Crnu Goru, predstavljena kao “šef istraživačke grupe”. Ni danas nije utvrđeno ko je, kada i gdje radio to “istraživanje”.
