SAD moraju da ratifikuju Protokol

Piše,

Majkl Karpenter, savjetnik bivšeg američkog potpredsjednika Džozefa Bajdena

Crna Gora, mala balkanska zemlja koja uporno sprovodi evro-atlantske integracije od proglašenja nezavisnosti 2006. godine, sada je na pragu ulaska u NATO, uprkos ruskoj kampanji podrivanja koja je stvorena da izaziva haos i spriječi pristupanje Alijansi.

Uprkos protivljenju Moskve, NATO ministri vanjskih poslova jednoglasno su odlučili u decembru 2015. godine da odobre zemlji poziv za članstvo u Alijansi i do sada je 22 od 28 saveznica ratifikovalo pridruživanje Crne Gore. Sjedinjene Države su među posljednjim preostalima koje se dvoume. Zato Senat mora brzo da da saglasnost i izvrši pritisak na Trampovu administraciju da što prije ratifikuje Protokol o pristupanju.

Ishod je neizvjestan. Tramp je nazvao NATO “zastarjelim” i namjerava da se zbliži sa ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom. Međutim, sekretar odbrane Džejms Matis je rekao da je NATO od “suštinskog značaja” i da on razumije opasnost koju Rusija predstavlja NATO-u i globalnom poretku. Zato se sad svi pitaju: da li će administracija pristati na proširenje NATO-a.

Za Crnu Goru ulozi ne mogu biti veći. Ruska anti-NATO kampanja u Crnoj Gori je bila smjela, drska i beskrupulozna. Tokom parlamentarnih izbora u Crnoj Gori u oktobru, koordinisani su sajber napadi na vladine veb stranice, a masovno širenje lažnih vijesti na društvenim mrežama imalo je za cilj da diskredituje glasanje.

Takođe je otkrivena zavjera u kojoj je 20 plaćenika angažovano da zauzmu zgradu parlamenta, pucaju na antivladine demonstrante, izvrše atentat na premijera, izazovu haos i podriju demokratiju Crne Gore. Kao i kod ukrajinskih “malih zelenih ljudi” osujećene su operacije komandanata koji su identifikovani kao ruski državljani povezani sa ruskom obavještajnom službom ili GRU, iste organizacije koja je sankcionisana od SAD zbog uplitanja u predsjedničke izbore.

Jedan od vodećih zavjerenika, koji je u međuvremenu postao svjedok saradnik, otkrio je da se borio na strani ruskih snaga u istočnoj Ukrajini. Još jedan zavjerenik je nedavno fotografisan kako stoji pored ruskog ministra vanjskih poslova Sergeja Lavrova tokom zvanične posjete Srbiji.

Međutim, pokušaji da se Crna Gora gurne u haos, nijesu uspjeli. Parlamentarni izbori su bili mirni, a posmatrači iz Organizacije za evropsku bezbjednost i saradnju u Evropi (OSCE) su zaključili da su održani u konkurentnom okruženju i da su osnovne slobode generalno ispoštovane.

U suštini, nije pitanje spremnosti Crne Gore za članstvo, iako vrijedi napomenuti da je Crna Gora uz NATO od sticanja nezavisnosti i da je 20 odsto njenih snaga bilo u Avganistanu uz američke i NATO trupe. Važnije pitanje je da li će ruski maligni uticaj u Evropi i dalje biti nekontrolisan ili čak biti nagrađen, zbog težnje SAD da se približi Rusiji kako bi se Evropa prećutno podijelila na sfere uticaja.

Nova administracija bi, ukoliko ne podrži članstvo Crne Gore dovela do tog scenarija i razbila bi postojeći konsenzus unutar NATO-a u vezi sa proširenjem. Posljedice za transatlantske odnose bile bi katastrofalne. Decenijama su Sjedinjene Države imale izuzetne koristi od mira, stabilnosti i prosperiteta u Evropi, sa NATO-om kao osnovom evropske bezbjednosti. To je razlog zašto Sjedinjenje Države sada moraju stati uz Crnu Goru ili rizikuju da podriji našu viziju cjelovite Evrope, slobodne i u miru.