Sekuritizacija Crnogorskog Identiteta

Dobro jutro! Prije neki dan je bivši urednik Vijesti Srdan Kosović objavio status na Fejsbuku, koji je izazvao mnogo polemike. Kosović je pozive za promjenu datuma proslave Božića stavio u kontekst navodnih kriminalnih motiva koji stoje iza “getoizacije crnogorskog identiteta”.

Ajmo da razgradimo ovaj perfidan narativ koji distinktan crnogorski identitet stavlja u kontekst kriminala, jer to nije prvi put da se za različite identitete i grupe koriste iste sekuritizacione konstrukcije, kojih Kosović možda i nije svjestan.

Učlanite se u našu Viber grupu klikom na  ovaj link.

Sekuritizacija Crnogorskog Identiteta

Sekuritizacija se kao termin u političkim naukama koristi da označi proces u kom razni državni ili nedržavni akteri neku temu odrede kao egzistencijalnu prijetnju kako bi opravdali izvanredne mjere koje smještaju tu temu izvan granica normalnih političkih procedura. Često se ovaj termin koristi u tretiranju religijskog identiteta – konkretnije islama, a posebno u kontekstu međunarodnog terorizma. Onda kada se islam definiše kao tema od značaja za nacionalnu bezbjednost, ili kao prijetnja za istu, onda se lakše opravdavaju neke akcije koje bi drugačije bile teško opravdive u normalnim okolnostima sa aspekta ljudskih prava i vladavine zakona.

Islamski identitet, srpski identitet, hrvatski identitet, jevrejski, komunistička ideologija, hrišćanska desnica – sve je to na ovaj ili onaj način bilo predmet procesa sekuritizacije u određenim vremenskim periodima od strane različitih aktera.

Kada je distinktan crnogorski identitet u pitanju, Kosović nije jedini – njegovo mišljenje je paradigmatičan primjer cijele jedne “škole misli” koja u distinktnom crnogorskom idenitetu vidi problem i potencijalnu prijetnju po društvenu koheziju u Crnoj Gori. Ili kako Kosović jednom reče “bombu u temeljima Crne Gore”.

Distinktan nesrpski ili “antisrpski” crnogorski identitet je po toj školi mišljenja vještačka tvorevina i svođenje na “katunski identitet”, svođenje Crne Gore na četiri nahije itd.

Ljudima koji žele da slave 25. decembar kao svoj Božić, koji žele svoju crkvu, svoj jezik, svoje pismo, osporava se to pravo na različite načine. Kosović će u tim pozivima viđeti kriminalnu zavjeru velikih strateških mozgova iz Kavačkog klana, neko drugi će pogrešno pročitati njegov tvit i pozvati na ukidanje te zle montenegrinske ideologije, izvjesni Ranko Pivljanin, opozicioni novinar iz Srbije o kome smo jednom pisali, u njima vidjeti Milogorce, a neki evropejski predstavnici civilnog društva iz Srbije pričati kako su Crnogorci koji nisu Srbi – nenormalni.

Kosović ne govori o tome, ali ga tako neki čitaju.

Kosović govori o inkluzivnom crnogorskom identitetu i on se bori za svoje pravo da bude Crnogorac. I ja ga tu razumijem. On se bori da bude drugačiji Crnogorac od Bobana Batrićevića i mene na primjer.

Međutim, ja ne vidim kako postojanje Bobana Batrićevića ili FCJK-a ugrožava pravo Kosoviću i meni da budemo manje ili više drugačiji Crnogorci. Ili Milunu Zogoviću, da odemo u krajnost. Ako neko želi da koristi jotovanu verziju crnogorskog jezika, ako želi da ide u crnogorsku crkvu, da tumači istoriju na način koji ne priznaje crnogorski identitet za dio srpskog identiteta, zašto taj neko ugrožava pravo nekoga drugoga da na spektru crnogorskog identiteta bude bilo što od Novaka Adžića do Vladislava Dajkovića?

Ta potreba da se kriminalizuje, osudi i marginalizuje svaki poziv da se crnogorski identitet jasno razdvoji od srpskog –  je toliko suluda, toliko opšteprihvaćena i normalizovana od jednog dijela crnogorske javnosti, da je to neshvatljivo. Kada bi se bilo ko usudio da na isti način tretira srpski identitet u Crnoj Gori, da mu pripisuje kriminalne namjere, da ga se izjednačava sa Vučićem i četništvom ili sa kriminalcima poput Arkana, Luke Bojovića i sličnih, da li bi to za Kosovića bilo prihvatljivo?

Siguran sam da ne bi.

Zato treba bataliti sve te potrebe za normativizacijom identiteta drugih. I branjenje bilo kome da bude što hoće, da se za to što jeste bori i da obezbjedi sebi i drugima potporu države i društva da se taj njihov identitet sačuva.

Samo da ne zaboravimo da je Crna Gora svoja država koja ima saveznike, i nema bratske države, i ostale sulude konstrukcije. U okviru takve Crne Gore, nezavisne države, koja ima svoj Ustav i svoje zakone, neka bude svako ko što hoće.

Toliko za danas. Ugodan ostatak dana želimo.

S poštovanjem,

Ljubomir Filipović, analitičar i kolumnista CdM-a

(Mišljenja i stavovi kolumnista nisu nužno stavovi redakcije CdM-a).