Gerhard Šreder na čelu Rosnjefta

Bivši kancelar Gerhard Šreder sada je predsjednik Nadzornog odbora ruskog naftnog giganta Rosnjefta.

Bivši kancelar Gerhard Šreder je stigao do Olimpa ruske energetske privrede. Postao je i zvanično član Nadzornog odbora naftnog giganta Rosnjefta. Skupština akcionara koncerna nad kojim ruska država ima 70 odsto vlasništva ga je čak proglasila za predsjednika Odbora – što je u Njemačkoj izazvalo veliko nerazumijevanje.

Kancelarka Angela Merkel (CDU) rekla je da Šrederovo angažovanje u energetskom koncernu Kremlja “nije u redu”. Rosnjeft spada u firme koje su pogođene evropskim sankcijama zbog ruske okupacije Krima.

Drugi su bili mnogo oštriji od kancelarke. Generalni sekretar CSU Andreas Šojer nazvao je Šredera “ruskim plaćenikom”. Zeleni poslanik Evropskog parlamenta Rajnhard Bitikofer ga je proglasio “plaćenim slugom Putinove politike“. Priča se da Gerhard Šreder ima posebno blizak odnos sa ruskim predsjednikom. Šreder je po završetku svoje političke karijere postao predsjednik Odbora akcionara gasovoda Sjeverni tok. Ruski državni koncern Gazprom ima većinu u njegovom konzorcijumu.

I prije nego što je izabran, 73-godišnji Šreder se branio od kritika: “Radi se o mom životu, a njima upravljam ja – a ne njemačka štampa“. Njegova stranka SPD, međutim, to ne vidi tako. Šef stranke Martin Šulc se u intervjuima distancirao od Šrederovog ponašanja. Šulc, doduše, nije htio potpuni raksid – Šreder je bio jedan od govornika u predizbornoj kampanji SPD. Dok Šreder svoje angažovanje u Rusiji proglašava “privatnom stvari“, Martin Šulc naglašava da je “kancelar koji više nije na funkciji samo uslovno privatno lice“, posebno onda kada se i dalje miješa u njemačku dnevnu politiku – a baš to Šreder rado čini.

Ubrzo nakon što je Martin Šulc, poslije poraza na izborima za Bundestag, isključio mogućnost stupanja u veliku koaliciju sa Demohrišćanima, bivši kancelar se javio za riječ: “Ne znam da li je to bilo pametno“, rekao je Šreder u srijedu u Berlinu. Tom prilikom on se založio i za ukidanje sankcija Rusiji. Ta zemlja “ne smije dovijeka ostati pod sankcijama“, smatra Šreder.

Izjave kao što je ta ljute Štefana Majstera. Stručnjak za Rusiju Njemačkog društva za spoljnu politiku (DGAP) smatra da Šreder odavno nije iskren – u intervjuu za DW on kaže: “Ako je plaćen, onda on ne može biti čovjek u Kremlju koji će popraviti odnose, već on zastupa interese ruskih preduzeća“.

Umjesto da bude graditelj mostova, Šreder će postati problem za svoju stranku. Sukob interesa je očigledan, kaže Majster. “Za SPD je problem to što se nije pravovremeno distancirala od njega i još uvek ga smatra osobom koja ima kontakt sa Putinom, a istovremeno gubi iz vida da je on plaćen.“ Uz to, ni povjerljivi razgovori u četiri oka između Šredera i njegovog prijatelja Putina ne mogu da jednim potezom pera riješe konflikte kao što je onaj u Istočnoj Ukrajini.

Ruski funkcioneri koji okružuju predsednika drukčije misle. Ministar za energiju Aleksander Novak rekao je za list Velt da je Šrederovo imenovanje na novu funkciju “vrlo značajan događaj“. Novak smatra da će to imati pozitivan efekat na poverenje na tržištu i impuls za “ponovno uspostavljanje i razvoj odnosa između Rusije i Evrope“. Novak je najavio da bi Šreder trebalo da bude “nezavisan član nadzornog odbora“, što je okolnost od koje bi mogla da profitira i Nemačka. “Kada takve osobe dođu u preduzeće, to znači da preduzeće postaje otvorenije i razumljivije“. Sa tom izjavom se ovde većina neće složiti.