Ambasador Jermenije u Crnoj Gori: Status Arcaha mora biti utvrđen kao rezultat mirovnog procesa

Nakon što je CdM objavio intervju sa šefom diplomatske misije Azerbejdžana u Crnoj Gori Mahirom Džafarovim i ambasadorkom Turske u Crnoj Gori Songul Ozan, iz Ambasade Jermenije obratili su nam se molbom da se u našem mediju čuje i njihova strana priče. Sa ciljem balansiranog izvještavanja odlučili smo da objavimo saopštenje ambasadora Ašota Ovakimjana u cjelosti.

<<<Džafarov i Ozan za CdM o sukobima u Nagorno-Karabahu: Kako do trajnog mira<<<

Zajednička izjava premijera Jermenije, predsjednika Azerbejdžana i predsjednika Ruske Federacije od 10. novembra 2020. godine, čiji je cilj uspostavljanje održivog prekida vatre u Nagornom Karabahu i raspoređivanje ruskih mirovnih snaga u Arcahu, međunarodna zajednica je pozdravila, istovremeno izrazivši nadu da će uskoro biti postignuto političko rješenje uz posredovanje kopredsjedavajućih Minske grupe Organizacije za evropsku bezbjednost i saradnju.

Zapravo, trenutni status quo, koji azerbejdžansko-turski tandem jasno promoviše u sprovođenju svoje politike kako bi opravdao upotrebu sile kao prihvatljivog i efikasnog alata pravde, nagovještavajući tako da se sukobi mogu rješavati vojno, nikako se ne može smatrati rješenjem sukoba u Nagornom Karabahu, jer ne postoji alternativa mirovnom procesu usmjerenom na njegovo rješavanje.

Trilateralna izjava imala je za cilj prestanak neprijateljstava, uspostavljanje trajnog prekida vatre i raspoređivanje ruskih mirovnih snaga u Arcahu radi obnavljanja regionalne bezbjednosti, ali nije predviđala regulisanje glavnog uzroka sukoba i to treba razmatrati bez prejudiciranja o konačnom političkom i trajnom rješenju sukoba oko Nagornog Karabaha, uključujući budući status Arcaha.

Iz te perspektive, sve azerbejdžanske tvrdnje o promjenama u vezi sa statusom Arcaha ne odgovaraju stvarnosti. Status Arcaha trebalo bi da bude utvrđen kao rezultat mirovnog procesa, zasnovan na principima koje su predložili kopredsjedavajući Minske grupe OEBS-a, uključujući ljudska prava i pravo naroda na samoopredjeljenje.

Dosledna i namjerna kršenja trilateralne izjave od strane Azerbejdžana ne samo da ozbiljno podrivaju njenu punu primjenu, već predstavljaju i nove izazove za regionalnu bezbjednost i mir.

Sama činjenica da je azerbejdžanska strana kršila i nastavlja da krši određene ključne odredbe trilateralne izjave, kontinuiranim izvođenjem vojnih operacija u pravcu Arcaha, činjenjem ratnih zločina i odbijanjem da se pridržava klauzule vezane za razmjenu ratnih zarobljenika, talaca ili drugih zarobljenih civila, dok čak i procesuira jermenske ratne zarobljenike na najvišem nivou i predstavlja ih kao teroriste, još jednom dokazuje da je hitno i bez odlaganja potrebno obnoviti mirovni proces uz posredstvo kopredsjedavajućih Minske grupe OEBS-a, gdje bi u jezgru trebalo da bude pravo na samoopredjeljenje naroda Arcaha i deokupacija teritorija Arcaha koje su pod azerbejdžanskom kontrolom.

Rat nametnut Arcahu nije bio samo rat protiv nezavisnosti, slobode i dostojanstva jermenskog naroda, već rat koji ugrožava samo naše postojanje i pravo na život u našoj istorijskoj domovini.

Genocid i drugi masovni zločini obično su unaprijed planirani i izvode se ciljanjem civilnog stanovništva, uništavanjem kulturnog i religijskog nasljeđa i širenjem ekstremne mržnje.

Agresija protiv Arcaha koju je Azerbejdžan pokrenuo, ne samo uz stalnu podršku i ohrabrivanje Turske, već i pažljivo proračunatim direktnim učešćem u neprijateljstvima i regrutacijom stranih terorističkih boraca iz Sirije i Libije i njihovim uključivanjem u vojne operacije, bila je ne samo unaprijed planirana, već je i praćena brojnim grubim kršenjem zakona i običaja koji se primjenjuju u oružanim sukobima, kao i ratnim zločinima, uključujući namjerno ciljanje civilnog stanovništva i kritične infrastrukture, uz upotrebu zabranjene kasetne municije i hemijskog oružja, te pogubljenjima, neljudskim ili ponižavajućim tretmanom ratnih i civilnih zarobljenika, odsijecanjem glava, sakaćenjem leševa i drugim dobro dokumentovanim zločinima, sa krajnjim ciljem etničkog čišćenja jermenskog stanovništva sa zemlje njihovih predaka.

Istovremeno, objektima istorijsko-kulturnog nasljeđa jermenskog naroda bila je predodređena ista sudbina namjernog uništavanja i anihilacije, u nekim slučajevima kroz falsifikovano predstavljanje njihovog porijekla kao „kavkasko albanskog“, kako bi se dalje promovisale azerbejdžansko-turske težnje za etničkim čišćenjem.

Sa novim žrtvama genocidnih akcija, jermenski narod je još jednom izložen egzistencijalnoj prijetnji.

Sve ove akcije sprovedene protiv naroda Arcaha tokom rata i dalje se manifestuju, čak i nakon stupanja na snagu trilateralne izjave o uspostavljanju primirja, svjedočeći tako o genocidnoj namjeri protiv jermenskog naroda.

Nedavna zvjerstva koja je počinila azerbejdžanska strana zasnivaju se na anti-jermenskoj politici koju lideri Azerbejdžana i Turske podstiču i ohrabruju decenijama.

S jedne strane, azerbejdžanski predstavnici na različitim međunarodnim forumima izražavaju svoju spremnost da osiguraju miran suživot Azerbejdžanaca i Jermena, s druge strane, svakodnevno smo svjedoci slučajeva kršenja dogovorenih klauzula, brutalnih ubistava, torture i ponižavanja jermenskih civila i ratnih zarobljenika od strane azerbejdžanskih oružanih snaga, koji se snimaju, dijele i hvale među Azerbejdžancima na društvenim mrežama.

Ovi ratni zločini nemaju zastaru i počinioci treba da odgovaraju.

U središtu vojnih operacija, koje je Azerbejdžan izvodio uz eklatantnu provokaciju i podršku Turske, bile su i dalje su genocidne težnje usmjerene ka potpunom uništavanju Jermena iz Arcaha i njihovoj deportaciji iz istorijske domovine, što je eksplicitno pokazano u logici njihove poslijeratne retorike i razvoju događaja.

Podsticanje agresije i neprihvatljive izjave lidera Turske i Azerbejdžana upućene jermenskom narodu tokom nedavne parade u Bakuu, njihovo namjerno ocjenivanje organizatora genocida nad Jermenima i njihove provokativne pretenzije prema međunarodno priznatoj teritoriji Republike Jermenije, pokazuju stvarnu prirodu tursko-azerbejdžanske ekspanzionističke politike, koja podriva regionalnu bezbjednost i stabilnost i prijeti da se proširi u susjedne regione.

Nedovoljna osuda i nekažnjivost prošlih zločina stvaraju plodno tlo za negiranje i pravdanje genocida, dok negiranje genocida postaje osnova državne ideologije, koja dalje promoviše netoleranciju i ksenofobiju.

Negativni stereotipi, govor mržnje, izjave koje pokazuju netoleranciju podstiču se na najvišem političkom nivou u Azerbejdžanu i Turskoj.

Propagiranjem mržnje prema Jermeniji i Jermenima, pod vodstvom države, dalje se stvara pogodno tlo za činjenje zločina iz mržnje protiv Jermena.

Samo politička, ispregovarana nagodba, koja će poštovati prava svih, može donijeti mir i pomirenje u region Južnog Kavkaza.

Istovremeno, da bi to postigla, Turska, čiji je genocidni dosije nad Jermenima dobro poznat, treba da napusti svoju destabilizujuću politiku i da se uzdrži od bilo kakvih akcija koje bi mogle da podstaknu dalje tenzije.

U ovim okolnostima, osiguravanje sveobuhvatne bezbjednosti Jermena u Arcahu ostaje vitalni prioritet.

Jermenija ističe potrebu da se status Arcaha uspostavi na bazi prava naroda Arcaha na samoopredjeljenje, deokupacije teritorija Arcaha koje su pod azerbejdžanskom kontrolom i očuvanja religijskog i kulturnog nasljeđa.

Sve države, naročito Crna Gora, moraju jasno da osude akcije Azerbejdžana koje su usmjerene na kršenje režima primirja, te sprovođenje politike etničkog čišćenja, okupiranje jermenskih naselja, kao i dalju destruktivnu ulogu Turske u regionu.

Štaviše, s obzirom na katastrofalne humanitarne posljedice azerbejdžansko-turske agresije na narod Arcaha, međunarodna zajednica mora da udruži snage kako bi se obezbijedio pristup u region relevantnim međunarodnim institucijama i organizacijama za humanitarnu pomoć, uključujući one koje se bave očuvanjem istorijsko-kulturno nasljeđa, dok „status“ ni na koji način ne bi trebalo da liši narod Arcaha prava da sačuva ne samo fizičku egzistenciju, već i nacionalni i kulturni identitet.