Ko je ajatolah Hamnei, lider kojeg je Tramp nazvao “lakom metom”

Mogućnost napada na moćnog teheranskog lidera ajatolaha Alija Hamneija pokrenuli su američki predsjednik Donald Tramp i izraelski premijer Benjamin Netanjahu usljed eskalacije sukoba između Irana i Izraela, prenosi Avaz.

Ovaj sukob traje već šesti dan gdje se međusobno napadaju ova dva područja.

Vlada četiri decenije

Inače, na Bliskom istoku postoji najmoćniji čovjek, a to je upravo Hamnei koji vlada Iranom gvozdenom pesnicom skoro četiri decenije, suočavajući se sa SAD i Izraelom, dok istovremeno guši neslaganja kod kuće i unaprijeđuje kontroverzni iranski nuklearni program.

Kao vrhovni vođa, on kontroliše vladu, sudstvo i vojsku u zemlji od 90 miliona stanovnika, kao i Iranski revolucionarni gardijski korpus (IRGC) i moćne snage Kuds, tajnu jedinicu IRGC koja nadgleda posrednike poput Hamasa, Hezbolaha (Hezbollah) i Huta.

Biografija ajatolaha

Rođen 1939. godine u Mešhedu, najsvetijem gradu Irana, Hamnei je bio štićenik ajatolaha Ruholaha Homeinija, jednog od glavnih vođa revolucije koja je srušila prozapadnu monarhiju u Iranu 1979. godine i uspostavila Islamsku Republiku koja postoji i danas.

Takođe je bio meta Homeinijevih protivnika i izbjegao je pokušaj atentata 1981. godine, koji mu je ostavio desnu ruku beskorisnom.

Hamnei je postao vrhovni vođa nakon Homeinijeve smrti 1989. godine. Od tada je proširio uticaj Irana daleko van njegovih granica, pozicionirajući ga kao regionalnu silu na koju se mora računati.

Više od 30 godina pod Hamneijevim vođstvom, Iran je izbjegavao direktne sukobe sa svojim protivnicima, učvršćujući se mrežom savezničkih militantnih grupa raširenih po cijelom regionu poznatom kao “Osovina otpora”.

Napad Hamasa

Sve se promijenilo kada je Hamas napao Izrael 7. oktobra 2023. godine.

Razarajući rat Izraela u Gazi i napadi na Hezbolah, jednog od najcjenjenijih iranskih posrednika, ohrabrili su Izrael i razbili sliku Irana kao neprobojne sile, što je kulminiralo prošlosedmičnim neviđenim napadima na iranska nuklearna postrojenja i najviše vojno rukovodstvo.

Netanjahu je u ponedjeljak za ABC News rekao da nije isključio mogućnost ciljanja na Hamneija.

“To neće eskalirati sukob, već će ga okončati”, naveo je on.

Pišući na Truth Social Tuesday, Tramp je rekao: “Tačno znamo gdje se krije takozvani ‘Vrhovni vođa'”, dodajući da je Hamnei “laka meta”.

“Nećemo ga eliminisati (ubiti!), barem ne za sada”, rekao je Tramp, upozoravajući da je njihovo strpljenje “postaje slabo”.

Direktan napad na Hamneija označio bi ozbiljnu eskalaciju sukoba i gurnuo region u nepoznatu teritoriju.