Poglavar Rimokatoličke crkve, papa Lav XIV, danas je objavio svoj prvi važan dokument, u kojem poziva na međunarodnu regulaciju kako bi se usporio razvoj sistema vještačke inteligencije, za koje je rekao da šire dezinformacije i mogu da gurnu svijet putem beskrajnih ratova, prenosi Rojters.
Agencija iznosi djelove dokumenta, koji je bez presedana u papinskoj tradiciji, jer pape inače ne učestvuju lično u predstavljanju svojih dokumenata, bez obzira na njihov značaj. Dokument sadrži gotovo 43.000 riječi duge enciklike pod nazivom “Magnifica Humanitas” (“Veličanstveno čovječanstvo”).
O sistemima vještačke inteligencije
„Glavni pokretači razvoja su privatni, često transnacionalni akteri, koji raspolažu resursima i kapacitetima za intervenciju koji nadmašuju one mnogih vlada. Tehnološka moć tako dobija do sada neviđen, pretežno ‘privatni’ karakter, što dodatno otežava da se ona prepozna, kontroliše i usmjeri ka opštem dobru.
Kada je takva moć koncentrisana u rukama nekolicine, ona teži da postane neprozirna i da izbjegne javni nadzor, povećavajući rizik od iskrivljenih oblika razvoja koji stvaraju nove zavisnosti, isključenosti, manipulacije i nejednakosti“, naveo je papa.
Pozivanje na oprez, strogu procjenu i, ponekad, sporiji tempo usvajanja vještačke inteligencije ne znači protivljenje napretku; naprotiv, to je čin odgovorne brige za ljudsku porodicu, navodi se.
„Nije dovoljno pozivati se na etiku u apstraktnom smislu; potrebni su čvrsti pravni okviri, nezavisan nadzor, informisani korisnici i politički sistem koji ne odustaje od svoje odgovornosti.
Od suštinskog je značaja da korišćenje vještačke inteligencije, posebno kada se tiče javnog dobra i osnovnih prava, bude vođeno jasnim kriterijumima i efikasnim nadzorom… Vlasništvo nad podacima ne može biti prepušteno isključivo privatnim rukama, već mora biti odgovarajuće regulisano.“
O ratu
Digitalna revolucija mijenja prirodu sukoba. Pored konvencionalnog ratovanja, pojavljuju se hibridni oblici poput sajber napada, manipulacije informacijama, kampanja uticaja i automatizacije strateških odluka, navodi papa Lav XIV.
„Ono što je stvoreno za odbranu može se brzo preusmjeriti u napad, a tanka linija između zaštite i agresije postaje zamagljena. Iako vještačka inteligencija može da unaprijedi odbranu i zaštitu civila, ona takođe može da smanji prag za upotrebu sile, da udalji ljude od odgovornosti i podstakne kulturu u kojoj se neprijatelj svodi na statistiku, a žrtva na ‘kolateralnu štetu’.
U našem vremenu nastaje kultura moći, u kojoj dostupnost resursa i sposobnost dominacije sve više određuju agendu i kriterijume odlučivanja… Ova kultura prodire u društvo, mijenja odnose i ponašanja i raste normalizujući rat, jačajući vojnu moć, koristeći krizu multilateralizma i hraneći lažni realizam koji tvrdi da ne postoji alternativa.
Danas… svjedoci smo stvarne promjene paradigme u javnom diskursu i u odlukama o naoružavanju, uz zabrinjavajući povratak rata kao instrumenta međunarodne politike, dok etički principi koji su ga ranije ograničavali postepeno erodiraju.
Rast vojno-industrijskog kompleksa postao je definisana karakteristika savremenog političkog pejzaža… Bliska veza ekonomskih interesa, vojnog aparata i političkih odluka stvara ‘naoružanu naciju’, u kojoj rat izgleda kao prirodni produžetak politike, a tržište oružja postaje samostalan pokretač vojnih odluka.
Razvoj i upotreba vještačke inteligencije u ratovanju moraju biti podvrgnuti najstrožim etičkim ograničenjima… nije dozvoljeno povjeravati smrtonosne ili nepovratne odluke vještačkim sistemima.“
Dezinformacije, obrazovanje mladih, prava radnika
“Demokratija se ne sastoji samo od pravila i procedura, već prije svega od čvrste usklađenosti sa činjenicama i istinskog zalaganja za dobro pojedinaca i društva u cjelini. Ravnodušnost prema istini vodi, polako ali sigurno, ka klizanju u totalitarizam”, ističe se.
„Roditeljima je teško da sami odole uticaju poslovnih modela koji monetizuju pažnju i vrijeme. Zato je neophodno stvoriti savez između donosilaca odluka, obrazovnih institucija i porodica.
Konvergencija automatizacije, robotike i vještačke inteligencije brzo mijenja samu strukturu rada. Iako se tvrdi da će to donijeti velike koristi, u stvarnosti novi načini rada nijesu nužno bolji.
Zaštita radnih mjesta i nezamjenjiva uloga pojedinca moraju ostati opšte pravilo. Potraga za većim profitom ne može opravdati odluke koje sistematski ukidaju radna mjesta.
Više nego ikada, u eri vještačke inteligencije i robotike, više nije moguće oslanjati se samo na ‘nevidljivu ruku’ tržišta… Pošto mnoge ekonomske odluke prelaze nacionalne granice, potrebna je međunarodna saradnja koja definiše zajedničke strategije, posebno u korist najranjivijih zemalja i ljudi“, piše, između ostalog, u papinoj enciklici “Veličanstveno čovječanstvo”.
Respekr
Respekt