VIDEO Šta se događa u Gruziji? Protesti zbog obustave pregovora o članstvu u EU

Dan nakon što su pristalice vladajuće stranke Gruzijski san napale učesnike protesta koji se održavaju zbog odluke vlade da obustavi pregovore o članstvu u Evropskoj uniji demonstranti su se okupili u glavnom gradu Gruzije, prenio je engleski servis Radio Slobodna Evropa.

Pristalice Gruzijskog sna gađale su demonstrante flašama i kamenicama 8. septembra ispred izbornog štaba gradonačelnika Kakhe Kaladzea, koji se kandiduje za reizbor na lokalnim izborima 4. oktobra.

Demonstranti su se ponovo okupili ispred izbornog štaba političara iz Gruzijskog sna 9. septembra, ali ovoga puta bez incidenata.

Gruzija je ušla u period duboke nestabilnosti nakon parlamentarnih izbora u oktobru 2024. na kojima je vladajuća stranka Gruzijski san osvojila 54 odsto glasova. Opozicija i zapadne vlade tvrdile su da su izbori bili obilježeni nepravilnostima i uticajem Rusije.

Opozicioni aktivisti svakodnevno organizuju proteste od završetka izbora, a novi talas demonstracija uslijedio je ovog septembra nakon odluke stranke Gruzijski san da obustavi pregovore o pristupanju Evropskoj uniji.

Tenziје su dostigle vrhunac 9. septembra, nakon što je prethodnog dana, prema izvještajima, najmanje deset osoba, uključujući novinare, povrijeđeno. Policija nije izvršila nijedno hapšenje, ali je pokrenuta krivična istraga zbog oštećenja izbornih plakata gradonačelnika Kaladzea.

Tokom protesta 9. septembra, prema navodima lokalnih medija, jogurt je prosut po izbornom plakatu u blizini Kaladzeovog izbornog štaba, a jedan natpis je navodno prepravljen u „Ruski san“, aludirajući na bliske veze stranke sa Moskvom.

Ministarstvo unutrašnjih poslova je nakon protesta 8. septembra saopštilo da su pripadnici policije preduzeli odgovarajuće mjere kako bi smirili situaciju i spriječili dalju eskalaciju sukoba.

„Pripadnici policije sprovode relevantne istražne radnje povodom navedenog događaja“, navodi se u saopštenju Ministarstva unutrašnjih poslova, prenosi Civil Georgia.

Na društvenim mrežama se, navodi se, pojavio video snimak muškarca koji briše riječi „Ruski san“ sa jednog od plakata, navodno ubrzo nakon što su demonstranti napustili mjesto događaja i nastavili protest do avenije Rustaveli, blizu zgrade parlamenta.

Krivično djelo zbog kojeg je istraga pokrenuta – oštećenje ili uništenje imovine (član 187 Krivičnog zakonika) – definiše se kao čin koji „dovodi do znatne štete“.

Yesterday in #Tbilisi, after #Kaladze‘s supporters attacked protesters, the public’s response to the violence#protest
📸Mose pic.twitter.com/7pGuginx74

— Samira Bayramova 🇬🇪 🇪🇺 🇺🇸 (@SamBayramova) September 9, 2025

Kazne uključuju novčanu kaznu, od 100 do 180 sati društveno korisnog rada, do godinu dana korektivnog rada, od šest mjeseci do dvije godine kućnog pritvora, ili kaznu zatvora od jedne do pet godina. Ako je djelo počinjeno ponovo ili od strane grupe, kazna se povećava na tri do šest godina zatvora.

Mitinzi ispred izbornog štaba partije Gruzijski san 9. septembra uslijedili su nakon tenzija prethodnog dana, kada je manju grupu demonstranata napala grupa za koju se vjeruje da je povezana sa vladom i omladinskim krilom Gruzijskog sna, pri čemu je više desetina osoba povrijeđeno, uključujući žene i novinare.

Iako je Ministarstvo unutrašnjih poslova prvobitno pokrenulo istragu 8. septembra zbog grupnog nasilja, sljedećeg dana otvorena je dodatna istraga zbog nasilja tokom predizborne kampanje, takođe na osnovu žalbe partije Gruzijski san, čiji članovi su optužili demonstrante za provokaciju.

Međutim, demonstranti su tvrdili da policija nije reagovala tokom napada koji su, prema njima, započeli pristalice vladajuće stranke.

„Šta su to učesnici protesta uradili što bi ugrozilo rad izbornog štaba?“ upitao je bivši zamjenik ombudsman Giorgi Burjanadze.

„Ljudi su organizovali protest i napadnuti su. Da li je iko dokumentovao navodno ometanje rada štaba?“ dodao je.

Prošle sedmice, jedan od lidera omladinskog krila stranke Gruzijski san snimljen je kako pljuje u lice nekoliko aktivista i jednog novinara, dok se bivši poslanik iste stranke verbalno sukobio sa demonstrantima.

Od kako su počeli protesti povodom prekida EU integracija, aktivisti optužuju policiju za prekomjernu upotrebu sile, pa čak i za slučajeve torture.

Uprkos nastavku protesta, premijer Irakli Kobakhidze odbija da popusti i zapretio je da će kazniti političke protivnike koje optužuje da stoje iza nasilja tokom demonstracija.

Većina građana Gruzije podržava članstvo u Evropskoj uniji, a napori za pristupanje bloku propisani su i gruzijskim Ustavom.

Gruzija je dobila status kandidata za članstvo u EU u decembru 2023. godine, ali su odnosi s Briselom posljednjih mjeseci naglo pogoršani – naročito nakon usvajanja zakona o „stranim agentima“ po uzoru na Rusiju, za koji kritičari tvrde da ugrožava medije i organizacije civilnog društva.

U međuvremenu, u susret lokalnim izborima 4.oktobra portparolka Centralne izborne komisije (CIK) Natia Ioseliani izrazila je žaljenje što OEBS/ODIHR neće posmatrati predstojeće izbore u Gruziji, prenio je portal Georgia today.

Govoreći na konferenciji za medije koju je organizovao Pres klub Kvira Media Holdinga, Ioseliani je naglasila značaj posmatranja izbora za obezbjeđivanje zdravog izbornog okruženja.

„U ovom trenutku već je registrovano 16 međunarodnih i 9 lokalnih posmatračkih organizacija. Pozdravljamo sve organizacije koje podnesu potrebnu dokumentaciju u zakonskim rokovima“, izjavila je ona.

Ioseliani je navela da su rokovi za registraciju 24. septembar za lokalne posmatrače, 27. septembar za međunarodne posmatrače i 29. septembar za akreditaciju medija. Istakla je da CIK ostaje otvoren za sve kvalifikovane organizacije i da cijeni učešće i lokalnih i međunarodnih posmatrača u izbornom procesu.

Marija Telalian, direktorka Kancelarije OEBS-a za demokratske institucije i ljudska prava (ODIHR), saopštila je da organizacija neće moći da rasporedi misiju za posmatranje izbora u Gruziji zbog kasnog poziva, koji je stigao samo nekoliko nedjelja prije glasanja.