Region

Dio BiH slavi 27 godina nezavisnosti

Prošlo je 27 godina od održavanja referenduma za nezavisnost Bosne i Hercegovine (BiH) na kojem je, od 64 odsto građana koji su se odazvali glasanju, 99.44 odsto glasalo za nezavisnost.

Referendumsko pitanje je glasilo: “Jeste li za suverenu i nezavisnu Bosnu i Hercegovinu, državu ravnopravnih građana, naroda BiH – Muslimana, Srba, Hrvata i pripadnika drugih naroda koji u njoj žive?”.

Referendum o nezavisnosti, održan 29. februara i 1. marta 1992. godine, značio je potvrdu opredjeljenja većine građana prema budućnosti BiH, ali je bio i uvod u troipolgodišnji krvavi rat, agresiju na BiH koja je odnijela više od stotinu hiljada žrtava, dok je više od milion građana Bosne i Hercegovine protjerano s ognjišta.

Ukaz o proglašenju zakona kojim se 1. mart proglašava Danom nezavisnosti Bosne i Hercegovine i državnim praznikom potpisao je predsjednik Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine Alija Izetbegović 6. marta 1995. godine, tri godine nakon što je Republička izborna komisija Socijalističke Republike Bosne i Hercegovine potvrdila rezultate referenduma o određivanju statusa Bosne i Hercegovine.

Prethodno je Zakon o 1. martu donijela Skupština RBiH, 28. februara 1995. No, danas se ovaj dan kao Dan nezavisnosti obilježava samo na dijelu teritorije BiH, u entitetu Federacija BiH.

Disolucija SFRJ i pregovori

Odluka o održavanju referenduma o nezavisnosti u Skupštini SRBiH donijeta je u vrijeme disolucije bivše Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije (SFRJ), kada su bivše jugoslovenske republike Slovenija i Hrvatska već proglasile nezavisnost.

Bilo je to vrijeme intenzivnih, ali uglavnom neuspješnih razgovora šest predsjednika predsjedništava jugoslovenskih republika o iznalaženju izlaza iz krize, ali i vrijeme kad su se ratna dešavanja iz Hrvatske već prelila u Bosnu i Hercegovinu.

O sudbini republika bivše Jugoslavije, pa i Bosne i Hercegovine, intenzivno se razgovaralo i na međunarodnom planu.

U holandskom Hagu je 5. novembra 1991. održana Konferencija o Jugoslaviji nakon koje je Arbitražna komisija Konferencije donijela ocjenu kako se radi o disoluciji zemlje. Praktično, to je značilo da SFRJ više nema pravni identitet na međunarodnom planu.

Evropska zajednica je 16. decembra 1991. usvojila Deklaraciju o Jugoslaviji kojom su pozvane jugoslovenske republike da do 23. decembra apliciraju za status nezavisnih država.

Predsjedništvo SRBiH je tri dana pred istek tog roka, bez glasova srpskih članova, donijelo odluku o podnošenju zahtjeva za priznavanje SRBiH kao nezavisne države.

Međutim, izvještaj Arbitražne komisije Konferencije o Jugoslaviji, kojom je predsjedavao Robert Badinter, uslovio je međunarodno priznanje Bosne i Hercegovine sprovođenjem opšteg referenduma o nezavisnosti pod međunarodnom kontrolom.

Vođena tim uslovom, Skupština SRBiH je na burnoj i teškoj sjednici 25. januara 1992. godine donijela odluku o raspisivanju referenduma o statusu Bosne i Hercegovine.

Istovremeno, donijeta je odluka o povlačenju predstavnika SRBiH iz svih saveznih državnih organa i organizacija SFRJ.

Odluka o referendumu i prijetnje

Za skupštinsku odluku o referendumu glasali su predstavnici Bošnjaka i Hrvata, dok nije dobila podršku većine predstavnika srpskog naroda, koji su prije glasanja, na predlog Srpske demokratske stranke (SDS), koju je predvodio današnji haški optuženik Radovan Karadžić, napustili zasjedanje.

Prema odluci Skupštine SRBiH, referendum o nezavisnosti je provela Republička izborna komisija i opštinske izborne komisije.

Tadašnji SDS je učinio sve kako bi onemogućio građane srpske nacionalnosti da učestvuju u referendumu. Pristalice SDS-a su se žestoko suprotostavljale referendumu, a mnogi od njih bili su i naoružani. Mediji izvještavaju o barikadama na cestama kako bi se onemogućilo dostavljanje referendumskog materijala.

Ipak, na referendum su izašli građani srpske nacionalnosti koji su živjeli uglavnom u većim gradovima.

Napad na suverenu i međunarodno priznatu BiH

Prije zatvaranja glasačkih mjesta, Alija Izetbegović je na konferenciji za novinare izjavio: “Mislim da možemo da kažemo da smo, ne samo suverena i nezavisna država nego i međunarodno priznata država.”

Samo nekoliko sati nakon te izjave, nove slike glavnog grada BiH su šokirale svijet. U predvečerje 1. marta na Baščaršiji, kod Stare pravoslavne crkve, ubijen je srpski svat Nikola Gardović. To je bio povod da u organizaciji tadašnjeg SDS-a tokom noći budu dignute barikade na svim važnijim raskrsnicama u Sarajevu.

Narednog dana, grad je osvanuo potpuno blokiran. Krizni štab SDS-a objavio je zahtjev da se obustave sve aktivnosti na priznanju suverene i nezavisne BiH.

Dnevni list “Oslobođenje” osvanuo je s naslovnicom “Barikade protiv Sarajeva”.

6. marta 1992. godine Republička izborna komisija je proglasila rezultate referenduma, koji je omogućio međunarodno priznanje Bosne i Hercegovine kao nezavisne države.

Zemlje članice Evropske zajednice priznale su Bosnu i Hercegovinu 6. aprila 1992. godine. Sjedinjene Američke Države priznale Bosnu i Hercegovinu dan kasnije, 7. aprila.

Bosna i Hercegovina je 22. maja 1992. godine primljena u punopravno članstvo Ujedinjenih nacija.

No, već prvih dana bh. nezavisnosti počeli su napadi na Sarajevo i cijelu BiH… Ratni pakao okončan je tri i po godine kasnije pregovorima u američkoj vojnoj bazi Right Patterson u gradu Dejtonu, a potom potpisivanjem Dejtonskog mirovnog sporazuma, 14. decembra 1995. u Parizu.

Mirovnim sporazumom potvrđene su međunarodno priznate granice, suverenitet i teritorijalni integritet države Bosne i Hercegovine.

No, priznato je i njeno unutrašnje teritorijalno ustrojstvo koje znači podjelu na dva entiteta – Federaciju Bosne i Hercegovine (51 odsto teritorija) i Republiku Srpsku (49 odsto).

Nedostaci i alternative Dejtonu

Dejtonski mirovni sporazum i Ustav Bosne i Hercegovine, koji je donesen kao njegov sastavni dio, na snazi su do danas.

Komplikovano državno uređenje, s 14 parlamenata i vlada na različitim niovima vlasti, gomilanje administracije i višestruka podjela nadležnosti, značajna su prepreka ekonomskom i svakom drugom napretku BiH.

Proteklih godina bilo je i pozitivnih iskoraka u namjeri da se poprave nedostaci dejtonskog Ustava. Među njima je odluka Ustavnog suda Bosne i Hercegovine o konstitutivnosti tri naroda – Bošnjaka, Hrvata i Srba, na cijeloj teritoriji Bosne i Hercegovine.

Odluka je sprovedena na način da su izmijenjeni entitetski ustavi u smislu uvođenja jadnakopravnosti tri naroda u organima zakonodavne, izvršne i sudske vlasti.

Suštinski konstitutivnost sva tri naroda na području cijele države i u svim sferama nikad nije zaživjela.

Prvi mart kao Dan nezavisnosti BiH obilježava se samo u Federaciji BiH, dok se taj praznik ne obilježava u Republici Srpskoj.

2

avatar
1000
2
0
0
 
2
Bhfrazocarani
NAJNOVIJI NAJSTARIJI POPULARNI
Bhf
Gost
Bhf

Živjela Cijelovita i nezavisna bih

razocarani
Gost
razocarani

Kakav dan Drzavnosti ? Prije bi seoglo re i,da je to godisnjica sahrane Bosanske drzave. Teror koji je Amerika,u to vrije vrsila na islamske zemlje,posebno Arapske,iskoristila je nakaznu ISLAMSKU Deklaracoju Alije Izetbegovic,da podrzi njegovu politiku islamizacije Bosne,sa cilj,da ,,DOKAZE,,Svijetu ,da njene agresije na Muslimanske zemlje nijesu ,protiv muslimana,vec zelja Amerike za njihovu ,,demokratizaciju,,sto potvrdjuje i njihova podrska Aliji Izetbegovica. Rezultat… Više »

Send this to a friend