Kazne u crkvi zbog odbrane Darvina?

Grupa profesora i asistenata Pravoslavnog bogoslovskog fakulteta (PBF) u Beogradu kažnjena je zbog potpisivanja javnog apela povodom rasprave koju je izazvala peticija za reviziju Darvinove teorije evolucije u srpskim školama. Odlukom patrijarha Irineja, njima je uskraćena parohijska služba, a oduzete su im i druge funkcije u radnim tijelima i medijima Srpske patrijaršije, pišu Večernje novosti.

Iako odluka nije objavljena, prema saznanjima “Novosti”, ona se odnosi na dio profesora i asistenata koji su, osim katedri na fakultetu, kao sveštenici imali i službu u parohijama. Sankcije protiv teologa koji su se uključili u javnu raspravu izazvale su i talas oprečnih komentara, kako na Pravoslavnom bogoslovskom fakultetu, tako i među vjernicima.

„Patrijarh Irinej i pojedine uticajne vladike smatraju da je grupa nastavnika predvođenih vladikom zapadnoameričkim Maksimom napravila grešku objavljivanjem javnog apela o teoriji evolucije“, kaže sagovornik “Novosti” iz Patrijaršije SPC.

„Njihovi stavovi uglavnom nijesu sporni, ali im je zamjereno to što nijesu dovoljno vodili računa o širem kontekstu ove rasprave u javnosti i mogućoj kompromitaciji Crkve“, dodao je on.

Javni apel koji je potpisala grupa od 10 profesora i nastavnika PBF u vezi s teorijom evolucije bila je i tema nedavno završenog zasijedanja Svetog arhijerejskog sabora. Najvišem tijelu SPC potpisnici ovog su se obratili pismom u kojem su arhijerejima objasnili svoje motive za oglašavanje i obrazložili argumente iz teksta apela.

“Razmotren je i jedan izlišan i u suštini besmislen problem. Riječ je o uplitanju grupe nastavnika i asistenata u javnu raspravu o Darvinovoj teoriji evolucije, u međuvremenu ‘dogmatizovanoj’ u manje-više ateističkom smislu, što je u medijima horski proglašeno za podršku darvinizmu u njegovom najgorem izdanju i za posredno osporavanje bogootkrivene istine o Bogu kao tvorcu svijeta i biblijske povijesti o stvaranju. Potpisnici toga teksta su se obratili Saboru sa ispovijedanjem autentične hrišćanske vjere u Boga tvorca (zdravi i pravi kreacionizam). Sabor je to prihvatio, ali sa napomenom da nam čitava ta rasprava, bez obzira na njihove namjere i zamisli, uopšte nije bila potrebna”, navedeno je u zvaničnom saopštenju koje je u ime Sabora potpisao episkop bački Irinej.

Zabrana javnih istupa

Patrijarh Irinej zabranio je profesorima i asistentima Bogoslovskog fakulteta sve buduće javne istupe bez njegovog ličnog odobrenja.

“Na osnovu člana 108 Ustava SPC, obaveštavamo profesorski kolegijum, kao i sve zaposlene na Bogoslovskom fakultetu SPC, da bez našeg posebnog arhijerejskog blagoslova ne mogu učestvovati u emisijama na državnoj televiziji, radiju i drugim medijima. Protiv onih koji ne budu poštovali ovu odluku biće pokrenut crkvenosudski postupak”, navedeno je u nedavnom patrijarhovom pismu adresovanom na Dekanat Bogoslovskog fakulteta u Beogradu.

Potpisnici apela

Javni apel, kojim su izrazili svoj stav povodom diskusije “za” i “protiv” evolucionističke, odnosno kreacionističke teorije, potpisali su profesori Bogoslovskog fakulteta episkop Maksim, Vladan Perišić i Predrag Dragutinović, docenti Zdravko Jovanović, Aleksandar Đakovac, Zoran Devrnja, Marko Vilotić i Andrej Jeftić, kao i asistenti Vukašin Milićević i Nenad Božović. Oni su se u javnosti ogradili da je apel njihovo viđenje rasprave, a ne stav ustanove u kojoj predaju.