U CG nema opasnog parazita ehinokoke

U Crnoj Gori, od početka 2017. godine do danas, nije registrovano obolijevanje uzrokovano multilokularnim tipom ehinokoka, dok je u avgustu ove godine, kazali su iz Centra za kontrolu i prevenciju zaraznih bolesti Instituta za javno zdravlje, zabilježen jedan slučaj obolijevanja uzrokovan Echinococcus granulosus-om, pišu Dnevne novine.

Podsjetimo, stručnjaci novosadskog Pasterovog zavoda otkrili su prvi put u Srbiji postojanje opasnog parazita koji za čovjeka može da bude smrtonosan. Riječ je o multilokularnom ehinokoku koji je pronađen kod velike populacije lisica i šakala i koji je za životinje bezazlen, ali ako sa divljači pređe na kućne ljubimce, a zatim na čovjeka, može da izazove i smrt.

“Ehinokok je cistična larvalna forma male pljosnate pantljičare Tenia-e Echinococcus. Ovo parazitarno oboljenje nastaje ulaskom larve ehinokokusa u organizam životinje ili čovjeka a manifestacije zavise od vrste koja je uzroko­vala infekcije. Postoje tri tipa ehinokokoze: cistično, policistično i multilokularno oboljenje”, objasnili su iz Instituta.

Ugroženi lovci, djeca i vlasnici pasa i mačaka

U ugrožene kategorije, dodaju, spadaju lovci, zatim ljudi koji na terenu rade razna biološka istraživanja, djeca zato što nemaju higijenske navike da operu ruke posle igre sa životinjama, ali i vlasnici pasa i mačaka koji ne vrše redovne veterinarske kontrole svojih ljubimaca.

“Multilokularna ehinokokoza je vrlo invazivno, destruktivno oboljenje uzrokovano larvenim
oblikom Echinococcus multilocularis. Čovjek se najčešće inficira direktnim prenosom jaja sa ruku u usta, poslije kontakta sa zaraženom životinjom (lisice, šakali, psi, mačke, glodari) ili indi­rektno, preko kontaminirane hrane, vode, zemlje ili otpadaka-fecesa”, pojasnili su iz Instituta.

Ciste se obično pronalaze u jetri ali, kako su rekli, može doći i do stvaranja sekundarnih cisti u drugim organima.

“Infekcija može da protiče asimptomatski, sve dok cista ne izazove efekte svojim pritiskom. Simptomi i znaci oboljenja variraju u zavisnosti od lokalizacije, veličine i broja cisti. Težina ovog oboljenja je u tome što se parazit locira u najvažnijim organima čovjeka (jetra, pluća, mozak, srce, bubrezi)”, istakli su iz Instituta.

Svaku ehinokoknu cistu, ukoliko lokalizacija dozvoljava, dodaju, treba hirurški odstraniti.

“U slučajevima kontraindikacija za hirurško liječenje (veličina, lokalizacija, teško opšte stanje) primjenjuje se višemjesečna terapija mebendazolom”, kazali su iz Instituta.

Nema zaraženih životinja

Iz Uprave za bezbjednost hrane ističu da do sada u Crnoj Gori nije zabilježeno prisustvo Echinoccocus multilocularis kod životinja.

Iz Uprave ističu da nema razloga za bojazan, ali činjenica da se bolest pojavila u Srbiji, kako naglašavaju, predstavlja razlog za dodatni oprez i poštovanje svih preporuka.

“Rasprostranjenost ovog parazita karakteristična je za sjevernu hemisferu (Sjeverna Amerika i sjeverni djelovi Evroazije), ali postoji i veliki broj žarišta i južnije od ovih regiona. Zabilježeni su slučajevi u Njemačkoj, Francuskoj, Švajcarskoj, Turskoj, Iranu i Tunisu. Kada je riječ o našem regionu, bolest se nedavno pojavila u Srbiji”, kazali su iz Uprave.

S obzirom na opasnost koju ehinokokoza predstavlja za ljudsko zdravlje, ističu iz Uprave, sve mjere prevencije i kontrole su usmjerene na zaštitu ljudi.

“Na osnovu naučnih saznanja, sačinjene su preporuke za kontrolu ove bolesti koje se sprovode i u Crnoj Gori, bez obzira što do sada postojanje ovog parazita nije zabilježeno. Programom obaveznih mjera zdravstvene zaštite životinja koje donosi Ministarstvo poljoprivrede – Uprava za bezbjednost hrane, veterinu i fitosanitarne poslove, sprovodi se obavezna dehelmintizacija pasa starijih od tri mjeseca. Takođe, ako bi se otkrila ehinokokoza kod papkara tokom klanja, promijenjeni organi morali bi da se odstrane i neškodljivo unište”, naglasili su iz Uprave.

Svi vlasnici pasa, čobani, lovci, mesari i radnici u mesnoj industriji, dodaju, moraju da budu dobro obaviješteni o zoonotskom karakteru ehinokokoze.

“Širenje uzročnika može da se izbjegne obaveznim higijenskim postupkom u manipulaciji sa ulovljenim lisicama, šakalima i vukovima (rad sa rukavicama i pranje ruku), redovnim pregledom pasa uz preventivni tretman antihelminticima pod nadzorom veterinara, izmet pasa ne smije doći u kontakt sa hranom i vodom, kao ni sa prostorima na kojima borave djeca”, kazali su iz Uprave i dodali da je potrebno raditi i na edukaciji stanovništva u smislu sprovođenja zakonom propisanih obaveza prema kućnim ljubimcima i poštovanju osnovnih higijenskih pravila.

U najugroženiju populaciju osim lovaca, djece i vlasnika pasa i mačaka spadaju i, kako su rekli, čobani, mesari i lovočuvari.

Mjere prevencije:

⦁ Smanjivanje broja pasa lutalica
⦁ Čišćenje pasa od parazita najmanje dva puta godišnje!!!
⦁ Zbrinjavanje pasa lutalica u posebne ustanove i njihovo liječenje. Uginule životinje i oboljele životinjske organe treba sahranjivati ili spaljivati
⦁ Klanje životinja u klanicama pod veterinarskom sanitarnom kontrolom
⦁ Edukacija stanovništva (u porodici i vaspitno-obrazovnim institucijama treba insistirati na pravilnom održavanju lične higijene i sticanju navika da ruke treba prati sapunom nakon kontakta sa životinjama i prije unošenja hrane)
⦁ Zaštita bunarskih i izvorskih voda