Proevropski konzervativac Peter Mađar trebalo bi u subotu zvanično da položi zakletvu kao premijer pred mađarskim parlamentom, nešto manje od mjesec dana nakon ubjedljive pobjede na parlamentarnim izborima protiv nacionaliste Viktora Orbana.
Nakon euforije pobjede, u kojoj su Mađari plesali i pjevali na ulicama Budimpešte, očekivanja su velika za čovjeka koji je obećao „promjenu režima“ kako bi se okončala korupcija i napadi na slobode koji su obilježili Orbanovu 16-godišnju vladavinu.
Mađarska se takođe suočava s brojnim ekonomskim izazovima, počevši od stagnirajuće privrede i pogoršanja javnih usluga, što zahtijeva strukturne reforme koje će potrajati.
Za sada Mađari pokazuju „veliko strpljenje i dobru volju prema novoj vladi“, napominje Andrea Virag, direktorica za strategiju u liberalnom think tanku Republikon.
„Ali očekivanja su ogromna i moraju biti ispunjena i u kratkom roku“, rekla je za AFP.
Peter Mađar (45) položiće zakletvu na inauguracionoj sjednici parlamenta, koja počinje u 10.00 časova po lokalnom vremenu i biće emitovana na velikim ekranima postavljenim oko zgrade, čija golema neogotička silueta dominira Dunavom.
Svjestan da period „medenog mjeseca“ možda neće trajati, želi da brzo sprovede reforme kako bi se vratila evropska sredstva zamrznuta zbog kršenja vladavine prava. To je posebno važno jer se Mađarska suočava s rokom u avgustu, kada bi mogla da izgubi 10 milijardi eura iz plana oporavka nakon kovida.
Prošle sedmice Peter Mađar otputovao je u Brisel, gdje je održao neformalne sastanke s liderima EU, nadajući se da će obezbijediti isplatu tih sredstava do kraja maja, na šta računa kako bi ispunio svoja predizborna obećanja.
Iako ga dočekuju otvorenih ruku, Brisel bi ipak mogao da sačeka usvajanje konkretnih reformi prije nego što ispuni njegova očekivanja.
Mađar se već obavezao da će se pridružiti Uredu evropskog javnog tužioca, boriti se protiv korupcije i obezbijediti nezavisnost pravosuđa i medija.
Da bi to postigao, ima znatnu slobodu zahvaljujući dvotrećinskoj većini u parlamentu, gdje je njegova stranka Tisa osvojila 141 od 199 mjesta.
Takođe je zaprijetio izmjenom ustava kako bi primorao predsjednika Tamaša Šujoka, bliskog saveznika Viktora Orbana, da odstupi ako ne podnese ostavku, kao i smjenom „svih marioneta koje je Orbanov sistem postavio na ključne pozicije“, uključujući glavnog tužioca i predsjednika Ustavnog suda.
Svečanosti povodom njegove inauguracije u subotu, i unutar i izvan parlamenta, ispunjene su simbolikom, a zastave i muzika odaju počast članstvu Mađarske u EU, njenoj velikoj romskoj manjini i mađarskim manjinama koje žive u susjednim zemljama.
