Putin u strahu od puča, posebno od nekadašnjeg povjerenika: Kremlj dramatično pojačao lično obezbjeđenje predsjednika Rusije

Kremlj je dramatično pojačao lično obezbjeđenje predsjednika Vladimira Putina, instalirajući sisteme nadzora u domovima njegovih bliskih saradnika, kao dio novih mjera izazvanih talasom ubistava visokih ruskih vojnih zvaničnika i strahom od državnog udara, navodi se u izvještaju evropske obavještajne agencije u koji je CNN i drugi mediji imali uvid, prenosi Danas.rs.

Kuvarima, telohraniteljima i fotografima koji rade sa predsjednikom takođe je zabranjeno da koriste javni prevoz. Posjetioci šefa Kremlja moraju biti dvostruko provjeravani, a oni koji rade u njegovoj blizini smiju da koriste samo telefone bez internet pristupa, dodaje se u izvještaju.

Neke od mjera uvedene su u posljednjim mjesecima nakon ubistva jednog visokog generala u decembru, što je izazvalo sukob unutar vrha ruskog bezbjednosnog aparata, navodi se u izvještaju.

To ukazuje na rastuću zabrinutost u Kremlju usljed sve većih unutrašnjih i spoljnopolitičkih problema, uključujući ekonomske teškoće, sve izraženije znake nezadovoljstva i neuspjehe na ratištu u Ukrajini.

Ruski bezbjednosni zvaničnici drastično su smanjili broj lokacija koje Putin redovno posjećuje, navodi se dalje u izvještaju. On i njegova porodica prestali su da odlaze u svoje uobičajene rezidencije u Moskovskoj oblasti i na Valdaju, predsjednikovom izolovanom ljetnjikovcu između Sankt Peterburga i prijestonice.

Prema izvještaju, on ove godine još nije posjetio nijedan vojni objekat, uprkos redovnim posjetama tokom 2025. godine.

Kako bi zaobišao ova ograničenja, Kremlj javnosti objavljuje unaprijed snimljene snimke njega, navodi se u izvještaju.

Od invazije na Ukrajinu 2022. godine, Putin takođe provodi nedjelje u unapređenim bunkerima, često u Krasnodarskom kraju, priobalnom regionu uz Crno more, udaljenom nekoliko sati vožnje od Moskve, navodi se u izvještaju.

Dosije, objavljen je u trenutku kada raste percepcija krize oko Kremlja, četiri godine nakon početka agresije na Ukrajinu, kako se navodi u tekstu, neuspješnog rata.

Ruski gubici, koje zapadne zemlje procjenjuju na oko 30.000 mrtvih i ranjenih mjesečno, zajedno sa ograničenim teritorijalnim dobicima na frontu i ponovljenim ukrajinskim napadima dronovima duboko unutar Rusije, doveli su do toga da se sukob nalazi na nivou koji mnogi smatraju neodrživim.

Ekonomski troškovi rata su sada opipljivi – prekidi u radu mobilnih mreža koji redovno pogađaju velike gradove izazivaju nezadovoljstvo čak i kod proputinovske buržoazije – što doprinosi osjećaju da rat počinje da pogađa urbanu elitu, koja je do sada uglavnom bila izolovana od posljedica invazije.

Izvještaj pruža rijetke detalje o zabrinutosti Moskve zbog pogoršanja unutrašnje bezbjednosti. Takođe opisuje potencijalno neprijatne detalje o sukobu unutar ruskog bezbjednosnog i vojnog vrha oko toga ko je odgovoran za zaštitu visokih zvaničnika — što je, kako se navodi, dovelo do preispitivanja Putinovih protokola i proširenja višeg nivoa lične zaštite na još desetoricu visokih komandanata.

“Rizik od puča“

U izvještaju se navodi da su od početka marta 2026. „Kremlj i sam Vladimir Putin zabrinuti zbog mogućeg curenja povjerljivih informacija, kao i zbog rizika od zavjere ili pokušaja državnog udara usmjerenog protiv ruskog predsjednika. Posebno je oprezan zbog mogućnosti upotrebe dronova za atentat od strane članova ruske političke elite“.

Međutim, najzapaženiji zaključak odnosi se na nekadašnjeg Putinovog povjerenika Sergeja Šojgua.

Bivši ministar odbrane, koji trenutno obavlja funkciju sekretara Savjeta bezbjednosti, “povezuje se sa rizikom od puča, jer zadržava značajan uticaj u vojnom vrhu“, navodi se u izvještaju.

Dodaje se da se hapšenje bivšeg zamenika Šojgua i njegovog bliskog saradnika, Ruslana Calikova, 5. marta smatra “kršenjem prećutnih dogovora o zaštiti među elitama, slabljenjem Šojgua i povećanjem vjerovatnoće da i sam postane meta sudske istrage“.

Istražni komitet Rusije saopštio je u martu da je Calikov uhapšen pod optužbama za pronevjeru, pranje novca i mito.

Izvještaji o korupciji u vojnoj eliti su česti, ali su se pojačali od početka invazije na Ukrajinu.

U izvještaju se ne iznose dokazi koji bi potkrepili tvrdnje protiv Šojgua, koji je ranije smatran veoma bliskim Putinu, a pokušaj njegovog uklanjanja iz političkog vrha predstavljao bi drastičan zaokret u lojalnosti.

S obzirom na to da bi njegovo objavljivanje moglo biti usmjereno na destabilizaciju Kremlja, značajno je da je evropska obavještajna služba istovremeno praktično unaprijed upozorila Kremlj na mogući puč.

Putin je preživio prethodni pokušaj puča u junu 2023. godine, kada je vođa plaćenika Jevgenij Prigožin predvodio neuspjeli marš na Moskvu.

Unutrašnji sporovi u moskovskoj eliti često su predmet spekulacija, ali se rijetko otkrivaju u javnosti. A duboko u invaziji na Ukrajinu, dok američka podrška Kijevu slabi, evropske obavještajne službe imaju značajan motiv da ističu rastuće sukobe i paranoju u Kremlju.

Priroda ovakvih obaveštajnih podataka čini neke detalje teško provjerljivim. CNN je zatražio komentar od Kremlja.

Nove mjere su uslijedile nakon ubistva general-pukovnika Fanila Sarvarova, najvjerovatnije od strane Ukrajine.

Neke od bezbjednosnih mjera oko Putina već su ranije bile objavljene ili su se pretpostavljale, uključujući stroge kontrole, izbjegavanje pametnih telefona i ograničavanje kretanja predsjednika. Putin se i dalje redovno pojavljuje u javnosti – ove nedjelje se sastao sa čečenskim liderom Ramzanom Kadirovim i iranskim ministrom spoljnih poslova Abasom Aragčijem.

Tokom pandemije kovida 19 Putin je počeo da se izoluje, često sjedeći na velikoj udaljenosti od sagovornika, sve do odluke o invaziji na Ukrajinu u februaru 2022.

Izvještaji navode da koristi iste kancelarijske postavke na više lokacija kako bi putem video-veze obraćao vladi.

Nove mjere bezbjednosti dolaze nekoliko dana nakon što je Moskva najavila izmjene parade 9. maja na Crvenom trgu. Ovogodišnja manifestacija – peta od početka invazije na Ukrajinu – biće održana bez teškog naoružanja poput oklopnih vozila i raketa.

Portparol Kremlja Dmitrij Peskov naveo je da su prijetnja i nedavni uspjesi ukrajinskih udara dugog dometa jedan od razloga.

“U kontekstu ove terorističke pretnje“, rekao je, „naravno, preduzimaju se sve mjere kako bi se opasnost svela na minimum.“ Ranije parade bile su demonstracija vojne moći Kremlja, ali su smanjene od početka rata, uz obrazloženje operativnih i bezbjednosnih razloga.

Izvještaj obavještajnih službi takođe opisuje žestoku raspravu između vrha vojske i bezbjednosnih službi na sastanku u Kremlju krajem prošle godine, koji je djelimično pokrenuo nove mjere. Nakon ubistva general-pukovnika Fanila Sarvarova u Moskvi 22. decembra 2025. godine, Putin je tri dana kasnije sazvao ključne bezbjednosne zvaničnike.

Tokom sastanka, načelnik Generalštaba Valerij Gerasimov kritikovao je šefa FSB-a Aleksandra Bortnikova zbog neuspjeha u zaštiti oficira, dok je Bortnikov uzvratio pritužbama na nedostatak resursa i ljudstva. Gerasimov je, naglašavajući strah i demoralizaciju među vojnim osobljem, oštro kritikovao obavještajne službe zbog nedostatka predviđanja.

Na kraju tog napetog sastanka, Vladimir Putin je pozvao na smirenost i predložio novi radni format, naloživši učesnicima da u roku od nedjelju dana predlože konkretna rješenja. Rezultat toga bilo je proširenje nadležnosti njegove Federalne službe zaštite (FSO), koja je tada obezbjeđivala samo Gerasimova, na još deset visokih komandanata.

Izvještaj navodi da je jačanje Putinovih sopstvenih mjera bezbjednosti uslijedilo nakon tog proširenja FSO nadležnosti.

Rijetko je da zapadne obavještajne službe objavljuju ovako detaljne prikaze povjerljivih rasprava neprijateljskih aktera, vjerovatno dobijene iz ljudskih ili elektronskih izvora, pri čemu oba načina nose rizik kompromitacije ako se otkriju. Ipak, njegovo objavljivanje može odražavati pokušaj evropskih zvaničnika da iskoriste nadu da je, prema kritikama, jedina strategija za poraz Rusije u Ukrajini – čekanje njenog unutrašnjeg kolapsa.