Direktor Svjetske zdravstvene organizacije Tedros Adhanom Gebrejsus doputovao je danas u Španiju kako bi nadgledao evakuaciju više od 140 putnika i članova posade sa kruzera zaraženog hantavirusom, koji je bio na putu ka Kanarska ostrva.
Gebrejesus je saopštio da će otputovati na špansko ostrvo Tenerife, u blizini zapadne obale Afrike, zajedno sa visokim zvaničnicima španske vlade, „kako bi nadgledali bezbjedno iskrcavanje putnika, članova posade i zdravstvenih stručnjaka“, piše AP.
Brod pod holandskom zastavom, MV Hondius, očekuje se da stigne u Tenerife u ranim jutarnjim satima u nedjelju. Tedros je rekao da trenutno niko na brodu ne pokazuje simptome virusa.
„SZO nastavlja da aktivno prati situaciju, koordinira podršku i naredne korake i redovno će obavještavati države članice i javnost. Za sada, rizik za stanovništvo Kanarskih ostrva i globalno ostaje nizak“, objavio je na mreži X.
Španska ministarka zdravlja Monika Garsija izjavila je u petak da će zajedno sa Tedrosom i ministrom unutrašnjih poslova Fernandom Grande-Marlaskom otputovati na Tenerife kako bi koordinisali iskrcavanje putnika.
Putnici će biti izolovani
Tri osobe su preminule od početka izbijanja zaraze, a pet putnika koji su napustili brod zaraženo je hantavirusom.
I Sjedinjene Američke Države i Velika Britanija dogovorili su slanje aviona kako bi evakuisali svoje državljane sa kruzera.
Šefica španskih hitnih službi Virginia Barcones izjavila je da će putnici po iskrcavanju biti smješteni u „potpuno izolovano, ograđeno područje“.
Hantavirus se obično prenosi udisanjem kontaminiranih izlučevina glodara i ne prenosi se lako među ljudima.
Međutim, virus Andesa koji je otkriven u ovom slučaju na kruzeru može se u rijetkim slučajevima prenositi između ljudi. Simptomi se obično javljaju između jedne i osam nedjelja nakon izlaganja virusu.
Prema pismu koje su kasno u petak poslali holandski ministri vanjskih poslova i zdravlja parlamentu, Španija je aktivirala mehanizam civilne zaštite Evropska unija kako bi bio obezbijeđen medicinski avion za evakuaciju, opremljen za visoko opasne zarazne bolesti, koji će biti u pripravnosti.
U slučaju da se neko razboli, medicinsko osoblje na brodu će obavijestiti španske vlasti, a avion za evakuaciju „biće poslat u Tenerife kako bi oboljela osoba mogla brzo da bude prevezena avionom na evropsko kopno“.
Holandska vlada će, zajedno sa španskim vlastima i kompanijom koja upravlja brodom, organizovati repatrijaciju holandskih putnika i članova posade čim to bude moguće nakon dolaska u Tenerife, u skladu sa zdravstvenim stanjem i preporukama Evropski centar za prevenciju i kontrolu bolesti.
Osobe bez simptoma biće stavljene u kućni karantin od šest nedjelja i pod nadzor lokalnih zdravstvenih službi.
Pošto je brod registrovan u Holandija, ta zemlja može privremeno da smjesti i osobe drugih nacionalnosti i da ih prati u karantinu.
Države hitno pokušavaju da prate putnike koji su se iskrcali
Zdravstvene vlasti na četiri kontinenta tragale su za više od dvadeset putnika koji su napustili brod prije nego što je smrtonosna epidemija otkrivena i pratile njihove kontakte.
Svjetska zdravstvena organizacija saopštila je u petak da je stjuardesa aviona na koji je nakratko ušao zaraženi putnik sa kruzera testirana negativno na hantavirus. Njena moguća infekcija ranije je izazvala zabrinutost zbog prenosivosti virusa.
Portparol SZO-a Christian Lindmeier rekao je da negativan rezultat treba da umanji zabrinutost javnosti. „Rizik ostaje izuzetno nizak“, rekao je. „Ovo nije novi kovid“.
Dana 24. aprila, skoro dvije nedjelje nakon što je prvi putnik preminuo na brodu, više od dvadeset putnika iz najmanje 12 zemalja napustilo je brod bez sprovedenog praćenja kontakata, saopštili su holandski zvaničnici i operater broda.
Zdravstvene vlasti su tek 2. maja prvi put potvrdile hantavirus kod putnika sa broda.
Stjuardesa kompanije KLM koja je bila u avionu iz Johannesburg za Amsterdam 25. aprila, a koja je kasnije oboljela, testirana je negativno na virus.
Putnica sa kruzera koja je kratko bila u tom avionu – holandska državljanka čiji je suprug umro na brodu – zbog teškog stanja nije mogla da nastavi let i iskrcana je u Johannesburgu, gdje je kasnije preminula.
Holandske zdravstvene službe sprovode praćenje kontakata putnika koji su bili u kontaktu sa oboljelom ženom prije nego što je napustila avion.
Sumnje na zaražene u više zemalja
Britanske zdravstvene vlasti saopštile su da se kod još jednog britanskog putnika sa broda sumnja na infekciju hantavirusom. Taj putnik se nalazi na ostrvu Tristan da Cunha, udaljenoj britanskoj teritoriji u južnom Atlantiku, gdje je brod pristao u aprilu. Njegovo stanje nije objavljeno.
Španske zdravstvene službe su takođe saopštile da žena iz provincije Alicante ima simptome koji ukazuju na infekciju hantavirusom i da se testira. Ona je bila na istom letu kao i holandska putnica koja je umrla u Johannesburgu nakon boravka na kruzeru.
Dva druga britanska putnika sa broda već su potvrđeno zaražena: jedan je hospitalizovan u Holandiji, a drugi u Južna Afrika.
Vlasti Južne Afrike rade na praćenju kontakata putnika koji su ranije napustili brod, posebno fokusirajući se na let 25. aprila iz udaljenog ostrva Sveta Jelena ka Johannesburgu.
U SAD-u, pojedine savezne države saopštile su da prate mali broj svojih građana koji su bili na brodu i već se vratili kući, kao i ljude koji su mogli doći u kontakt s njima. Za sada niko nema simptome.
