Ne postoji direktiva Evropske unije (EU) koja izričito zabranjuje proteste na glavnim saobraćajnicama. Međutim, EU ostavlja pitanje javnog okupljanja i protesta u nadležnosti država članica, u skladu sa principom supsidijarnosti. To znači da nacionalna zakonodavstva uređuju kako, gdje i pod kojim uslovima se protesti mogu održavati, uključujući i zabrane ili ograničenja na određenim lokacijama kao što su glavne saobraćajnice.
Pravo na mirno okupljanje jedno je od osnovnih ljudskih prava zagarantovanih Ustavom i međunarodnim dokumentima, uključujući Evropsku konvenciju o ljudskim pravima (član 11) i Povelju Evropske unije o osnovnim pravima (član 12). Ograničenje protesta na glavnim saobraćajnicama, prema dostupnim podacima, jeste dozvoljeno u pravnim poreticima evropskih zemalja, ali samo ako su ta ograničenja zasnovana na zakonu, proporcionalna i nužna u demokratskom društvu. Tako Njemačka, Francuska i Italija primjenjuju različite modele zaštite javne bezbjednosti, reda, zdravlja ili prava drugih.
<<<O zabrani blokada ključnih saobraćajnica: Ograničenja nedopustiva u demokratskom društvu<<<
<<<Građani Cetinja: Nećete nas pomjeriti sa Kruševog Ždrijela nikakvim kaznama<<<
Njemačka: Krivično djelo opasnog ometanja saobraćaja
Njemački Krivični zakonik prepoznaje proteste koji remete saobraćaj kao potencijalno krivično djelo. Član 315 b propisuje:
“Ko naruši bezbjednost saobraćaja tako što postavlja prepreke, uništava ili uklanja saobraćajnu infrastrukturu, ili na drugi način ozbiljno ugrožava javni put, i time dovede u opasnost život ili imovinu drugih – može biti kažnjen zatvorom do pet godina”.
Ova norma se primjenjuje i na ekološke ili političke demonstracije koje blokiraju autoputeve, tramvajske ili željezničke linije.
Francuska: Zabrane protestnih ruta zbog javnog reda
U Francuskoj, vlasti imaju ovlašćenje da zabrane proteste na određenim lokacijama ako postoji procjena da mogu izazvati ozbiljne poremećaje javnog reda.
Tokom protesta “žutih prsluka” 2018–2019, vlasti su redovno zabranjivale demonstracije na glavnim bulevarima Pariza, uključujući i zabranu okupljanja na Jelisejskim poljima.
Protesti poljoprivrednika: Poljoprivrednici su blokirali autoputeve oko Pariza kako bi izvršili pritisak na francuski parlament da usvoji zakon koji bi ublažio restrikcije na upotrebu pesticida.
Zakonodavni okvir: Prema francuskom zakonu, obavještenje o okupljanju mora biti dostavljeno lokalnoj opštini ili policijskoj stanici najmanje 48 sati unaprijed.
Italija: Nove mjere protiv blokada puteva i pruga
U 2024. godini, italijanska Vlada predložila je izmjene zakona koje posebno targetiraju neovlašćene blokade saobraćajnica i željezničkih pruga, naročito kao odgovor na taktike ekoloških pokreta.
Prema predlogu zakona:
“Organizovanje ili učešće u blokadi javnog puta ili pruge bez prethodne dozvole predstavlja prekršaj koji se kažnjava zatvorom do jednog mjeseca, a u slučaju organizovanih grupa, do dvije godine zatvora.”
Ova mjera izazvala je brojne polemike, ali italijanske vlasti je pravdaju potrebom da se zaštiti javni red i spriječe ozbiljni poremećaji saobraćaja i ekonomskih tokova.
Nizozemska
Nizozemski zakon o javnim okupljanjima dozvoljava vlastima da ograniče ili zabrane proteste na lokacijama gdje bi ometali saobraćaj ili javni red.
Blokada autoputeva i važnih saobraćajnica je najčešće zabranjena ili se tretira kao krivično djelo (npr. „opstrukcija saobraćaja“).
Vlasti često dozvoljavaju proteste na pješačkim zonama ili trgom, gdje nema ometanja saobraćaja.
Protesti na autoputu A12 u Hagu: Aktivisti iz grupe Extinction Rebellion redovno blokiraju autoput A12 u Hagu, što rezultira stotinama hapšenja svaki put.
Zakonodavni okvir: Pravo na protest je zagarantovano članom 9 holandskog Ustava i članom 11 Evropske konvencije o ljudskim pravima. Međutim, blokade saobraćajnica mogu biti ograničene ako ometaju javni red i bezbjednost.
Švajcarska
U Švajcarskoj svaka kantonalna vlast reguliše javna okupljanja; postoji okvir koji dopušta zabrane skupova ukoliko ugrožavaju sigurnost ili bitnu infrastrukturu.
Blokade glavnih saobraćajnica bez dozvole smatraju se prekršajem, a mogu biti i krivično djelo ako ugrožavaju sigurnost ili prouzrokuju značajnu štetu.
Sudovi u Švajcarskoj naglašavaju važnost balansiranja između prava na protest i javne sigurnosti.
Nezakoniti protest u Nešatelu: Tokom protesta u martu 2020. godine u Nešatelu, nekoliko aktivista iz grupe Extinction Rebellion optuženo je za učešće u neregistrovanom protestu i kršenje Zakona o saobraćaju.
Presuda u Nešatelu: Sud u Nešatelu je osudio svih 15 aktivista zbog kršenja švajcarskih zakona o saobraćaju i izrekao im novčane kazne u iznosu od po 200 CHF, kao i sudske troškove.
Austrija
Austrijske vlasti imaju pravo da zabrane proteste na glavnim saobraćajnicama, posebno na autoputevima, radi zaštite javnog reda i sigurnosti.
Blokada saobraćajnica bez dozvole može dovesti do novčanih kazni, a u težim slučajevima i krivičnih sankcija.
U praksi, vlasti često zahtijevaju prethodnu najavu i mogu usloviti lokaciju protesta da ne ometa ključne saobraćajne pravce.
Slučaj Schmidberger: Evropski sud je odlučivao o slučaju u kojem je blokada Brenner autoputa od strane ekoloških aktivista ograničila slobodu kretanja robe, što je u suprotnosti sa pravilima EU o slobodnom kretanju.
Mađarska
Mađarski parlament je 18. marta ove godine usvojio zakon o zabrani protesta koji “promovišu ili prikazuju homoseksualnost ili tranziciju polova za djecu“. Cilj zakona je, kako navode, da se zabrani parada ponosa zakazana za 28. jun.
Donošenje zakona je izazvalo tri masovna protestnih okupljanja u Budimpešti, uključujući veliki protest održan 1. aprila.
Prijedlog zakona u Crnoj Gori: Usklađivanje sa evropskom praksom?
U kontekstu evropskih praksi, i Crna Gora razmatra izmjene zakona koje bi se odnosile na zabranu ili ograničenje protesta koji blokiraju glavne saobraćajnice.
Prijedlogom se predviđa uvođenje prekršajnih ili krivičnih sankcija za lica koja organizuju ili učestvuju u blokadi puteva bez prethodne dozvole.
U kontekstu protesta i slobode izražavanja, to znači da pravo na slobodu okupljanja i izražavanja ne može biti korišćeno tako da potpuno onemogući pravo drugih na slobodu kretanja, sigurnost ili druge osnovne slobode.
Ovaj princip se često naziva i principom proporcionalnosti ili principom uravnoteženosti prava. Evropski sud za ljudska prava (ESLJP) u svojim presudama ističe da se prava i slobode moraju tumačiti tako da se ne isključuju, već usklađuju, vodeći računa o proporcionalnosti ograničenja.
Na primjer, blokada glavnih saobraćajnica kao oblik protesta može biti opravdana ako je proporcionalna i ako postoji mogućnost da se druga prava ostvare na drugi način — ali ne smije potpuno da onemogući slobodu kretanja drugih ljudi.
To su pravila za demokratski uređena gradjanska društva vladavine prava…Protesti ovog karaktera na glavnim saobraćajnicama u predpolitickom populistickom autoritatvnom društvu bez vladavine prava jeste vid borbe za demokratsko gradjansko društvo, u kojem postoji odgovornos za činjenje tj ne činjenje id strane vladajućih struktura.
Ovo je dobro sad kad se dps vrati na vlast na sledece parlamentarne nema protesta i negodovanja o naaaaarodnoj volji.!!
To ti je završeno….a za kad ti to treba..🤣🤣🤣🤣
Onda skupstina predsjednistvo ministarstva i vlada da se izmjeste na cemovdko iliti na stocnu pjacu da bi se moglo protestvat.. jer su isti na saobracajnicama.
Boga mi da smo u normalnoj zemlji ti bi već koliko je sjutra ujutro bio pozvan na informativni razgovor zbog vrijeđanja i omalovažavanja,javnih funkcionera,predsjednika države,premijera Itd….U svakoj zemlji zapada,na čije zakone se pozivaš je tako…ali sto reci na tvoj komentar,osim da čovjek izjavama i djelima govori samo o sebi…
A sto je sa
Litijama ??
Pokušali ste da ih zabranite,hapsili i maltretirali ljude,snimali skupove,prijetili onima koji su vas podržavali a učestvovali u litijama da će ostati bez posla,javno prijetili svim učesnicima….ali sve vam je bilo džabe….
Tako ce isi sve biti dzabe i ovima koji sada kada su dosli na vlast hoce da zabrane okupljanja.
O jadu su nas zabavili sa svojim litijama.Nema ulice i puta koji nisu blokirali u periodu od 8 mjeseci,da ne pominjem višemhesečno kampovanje ispred Skupštine u najprometnijih ulici glavnog Ovo je toliko bestidno da bi svi zajedno trebalo da se uplaše božje kazne za neopjevanu dvoličnost,a oni su veliki vjernici.
Sve je to ništa u odnosu na period od 30 godina za koji su nas o jadu zabavili dps i njihovi sateliti…
Prvih 10 godina su bili ovi koji su sada vec 5 godina na vlasti. Tako da je odnos DPS: Milosevicevci (sada i prije) sada 20:15 godina. Ubrzo izjednaceno.
Samo pendrek po leđima !
Reci mi Rade ,je li po vama trebalo mnogo više pendrecima dok ste litijali?Što ste se bunili vi tada?Znaš li da je prema Bibliji licemjerstvo jedan od najtežih ljudskih grijehova?
Potpuno si u pravu,vidi se iz tvog komentara i stava opozicije sadašnje.Zato smo mi bili na litijama da to licemjerstvo i to urušavanje ljudskog dostojanstava i prava da budemo ono sto ocemo i ono sto jesmo svrnemo i damo priliku mladim ljudima…Eto zato smo se bunili….je li ti sad malo jasnije ili ipak ne???
Kome?
Svaka zemlja koja je na ovoj listi o zakonu protesta na cestama neće dozvoliti da istrage ovakvih zločina nemaju odgovor i niko da od odgovornih ne podnese ostavke Ovo samo ima kod nas đe su ljudi debelog obraza i sa njim sjede u fotelje Dok je tako niko ne može zabraniti proteste i tom zabranom štititi sebe od odgovornosti i… Više »
Uopste nije bitno sta je razlog protesta, pritestuju li na Cetinju, u Savniku, Niksicu, Kolasinu ili Baru…svi imaju svoje razloge, ali svoje nezadovoljstvobtreba da ispoljavaju na drugim mjestima, ne mogu da sprecavaju ljude da se krecu i stignu na odrediste, ne smiju da maltretiraju ljude i drze ih u kolonama satima…
Orban se smije grohotom.
Mislim, nacelno si u pravu, ali Madjarska je jednako korumpirana kao Crna Gora zadnjih 30tak godina, ukljucujuci ove oslobodilacke godine.
Vi koji ste u komentarima protiv blokade puta ct stavite se u njihov polozaj sta da ste izgubili najblize jer realno niko ne zna koliko jos ima takvih ubica medju cg narodom i treba da protestuju nista se nije rijesilo ljudi traze pravdu imate na netu kad ce put biti zatvoren izvolite pa se prema tome upravljajte i putujte prije… Više »
Ja BiH se pozvao na veličanstvene litije koje su blokirale cijelu zemlju osam mjeseci,a tako ste došli na vlast da nam donesete više slobode.Sada bi to da zabranite.
U EU partine ne nagovaraju svoje pristalice da blokiraju puteve ovo kod nas je sve politicki jasno ko dan ko organizuje samo slijep ne vidi.
Pobili ste ljudima najbliže i sada se čzdite što.protestuju?
Dok ste litijali po putevima kao iz mracnog srednjeg vijeka, takodje je bilo jasno ko je organizovao.
Ako mislis da ljude koje su izgubili porodice neko treba politicki da organizuje podji malo do crkve, mozda ti se ukaze.
Ovaj… zar niste vi najveći popaljivači blokade saobraćaja u CG u post-Milo periodu? (mada, i dalje je to Milo period realno)
Blokaderi idite kucama, ne mora citava CG da ispasta zbog vas.
Ne Srbine, tebe je cilj da blokiramo Sinjajevinu?
Grdno se varaš Srbine.
Cuca ne mlati
kada vec pitate, EU zemlje ekspresno rjesavaju UZROKE protesta, njima se ne desava da mjesecima bude put blokran jer se nadlezni ignorisu one koji protestuju! Poslusajte ljude, bar pokusajte da rijesite probleme i sigurno niko nece mjesecima da stoji na putu. Niko nije tamo od srece, nego od muke
Pozivaju se Oslobodioci na Evropske zakone i
blokade putova.
Da se u Evropskoj Uniji dese dva upistva sa 23
mrtva o da nema još relevantnih izvještaja poslije
dvi godine odnosno pola godine, pa sva bi Evropa
bila na nogama!
Zamislite da Makrin naredi ili Parlament da se
ne smije štrajkovati ulicama Pariza?
Pa njega bi odmah poveli u ludnicu – Bečići i Spajiću!
Pobili ste ljudima najbliže ,bestidnici.
I da li je neko nesto postigao tom blokadom?
Tako je. Zabranit potpuno blokadu puteva!
A sto cemo s litijama?
Litije mogu eto tako.
A što misliš da kada DPS ponovo dođe na vlast sa svi budete iseljeni iz CG,jer vidim da je nasilje ok?Bi li volio?Nemoj da se pozivaš na nasilje jer ste došli na vlast da bi donijeli slobodu.